(۶۶۳۸) سوال: انسانی سریع خشمگین می‌شود و چه بسا کلماتی را به زبان آورد که عقوق و آزار به مادرش به حساب بیاید در حالی که خودش نیز احساس نکند؛ لذا علاج تأثیر گذار، برای درمان خشم چیست؟

جواب:

علاج تأثیر گذار برای درمان خشم آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر کرده‌اند، می‌باشد و آن پناه بردن به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده است لذا وقتی در خود احساس خشم نمود، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم زیرا خشم اختر آتشی است که شیطان به قلب انسان می‌اندازد و خونش به جوش می‌آید و نمی‌داند که چه می‌گوید و هنگامی که او خشمگین شد در حالی که ایستاده است، بنشیند و اگر نشسته است، دراز بکشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «إِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسُ، فَإِنْ ذَهَبَ عَنْهُ الْغَضَبُ وَإِلَّا فَلْيَضْطَجِعْ»[۱]: (هرگاه یکی از شما عصبانی شد در حالی که ایستاده است، بنشیند و اگر عصبانیت او برطرف نشد، دراز بکشد. (

 همچنین شایسته است که برای خاموش کردن حرارت خشم، وضو بگیرد همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مردی را نصحیت نمود: «أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ: أَوْصِنِي؟ قَالَ: لَا تَغْضَبْ. فَرَدَّدَ مِرَارًا، قَالَ: لَا تَغْضَبْ»[۲]: (مردى به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفتند: مرا نصيحت كنيد، فرمودند: خشمگين نشويد، آن مرد چندين بار آن را تكرار كرد، فرمودند: خشمگين نشويد) و انسان خود را کنترل کند و سنگین و هوشیار باشد.

بنابراین دوای آن پناه بردن به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده است و اگر ایستاده است، بنشیند و اگر نشسته، دراز بکشد سپس نیز وضو بگیرد.

 چیزی دیگری نیز وجود دارد که انسان را از آثار خشم در امان می‌دارد و آن ترک آن مکان است مثلا اگر از همسر خود عصبانی شدی مثلا در حالی که او در خانه می‌باشد، خانه را ترک کن تا این که خشمت بخوابد و این به خاطر حفظ نفس خود از آثار خشم می‌باشد اما آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر کردند از اصل، مانع خشم می‌گردد.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.