شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۶۳۵) احسان در شریعت اسلامی چیست؟

(۶۶۳۵) سوال: شیخ بزرگوار احسان در شریعت اسلامی چیست؟

جواب:

احسانی که به اسلام و ایمان اضافه شده را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تفسیر نموده‌اند و فرموده‌اند: «أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ»[۱]: (این‌که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را چنان عبادت كنى كه گويى او را مى‌بينى؛ زيرا اگر تو او را نمى‌بينى، پس (بدانی که) او تو را مى‌بيند) اما احسان به معنای عام آن یعنی دست‌کشیدن از اذیت و آزار مردم و بذل و بخشش با مال، جان و مقام و احسان دایره‌ی وسیع و شاملی است.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الإيمان، باب سؤال جبريل النبي  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عن الإيمان والإسلام والإحسان وعلم الساعة، شماره (٥٠)، ومسلم: كتاب الإيمان، باب بيان الإيمان والإسلام والإحسان، شماره(۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ، ما هو الإحسان في الشريعة الإسلامية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإحسان -مضمومًا إلى الإسلام والإيمان- فَسَّرَه النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فقال: «أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ». وأما الإحسان بالمعنى العام، فهو كَفُّ الأذى عن الناس، وبذل الجود لهم بالمال والنفس والجاهِ، وهو – أعني الإحسان- باب واسع شامل.

مطالب مرتبط:

(۶۶۴۱) اگر انسان به دروغ، ریا، کینه، حسد و غرور مبتلا شود، علاج آن چیست؟

درمان آن آسان می‌باشد و آن اینکه کنیه و بغض مسلمانان و ریا را رها کند و با اخلاص به عبادت الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مشغول شود اگرچه این برای کسی که بر آن‌ها (ریا و حقد و.. ) عادت داشته، سخت است ولی وقتی از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک گیرد و بر تصمیم خود عزم داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۳) آیا در تاریخ بشریت وجود دارد که کسی در ابتدا ترسو بوده سپس شجاع گشته باشد؟

شکی در این نیست که وجود دارد چون که بسیاری از مؤمنینی که در راه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جهاد نمودند و شجاعتی که به آن شهرت یافتند را کسب کردند و شکی نیست که در بعضی از آن‌ها این شجاعت در ابتدا در ایشان نبوده است...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۴) زبان پدرم عادت‌کرده به ناسزا؛ آیا راهی برای بخشش و رهایی هست؟

نصحیت و توصیه‌ی من به پدرت این است که خشمگین نشود و خود را به صبر و تحمل مزین نماید و بداند که احوال همیشه یکسان نیست و همانطور که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است همراه دشواری، آسانی است...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۴) حد و حدود حیا در زندگی و تأثیر آن بر امور فردی و اجتماعی

نصیحت من به چنین شخصی این است که خود را در مواجهه با مردم و صحبت کردن با آن‌ها به صورتی که خللی به شخصیت او وارد نکند، تمرین دهد تا این حیا (بیش از حد) از بین برود.....

ادامه مطلب …

(۶۶۳۸) علاج تأثیر گذار برای درمان خشم چیست؟

آن پناه بردن به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده است لذا وقتی در خود احساس خشم نمود، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۰) علاج دوری از خشم

علاج این امر آسان است مادامی که سوال کننده این اوصافی که ذکر کرد را داشته باشد، لذا شایسته است هنگامی که عصبانی شد، خشم خود را نگه دارد و آن را فرو کشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه