پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۶۳۵) احسان در شریعت اسلامی چیست؟

(۶۶۳۵) سوال: شیخ بزرگوار احسان در شریعت اسلامی چیست؟

جواب:

احسانی که به اسلام و ایمان اضافه شده را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تفسیر نموده‌اند و فرموده‌اند: «أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ»[۱]: (این‌که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را چنان عبادت كنى كه گويى او را مى‌بينى؛ زيرا اگر تو او را نمى‌بينى، پس (بدانی که) او تو را مى‌بيند) اما احسان به معنای عام آن یعنی دست‌کشیدن از اذیت و آزار مردم و بذل و بخشش با مال، جان و مقام و احسان دایره‌ی وسیع و شاملی است.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الإيمان، باب سؤال جبريل النبي  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عن الإيمان والإسلام والإحسان وعلم الساعة، شماره (٥٠)، ومسلم: كتاب الإيمان، باب بيان الإيمان والإسلام والإحسان، شماره(۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ، ما هو الإحسان في الشريعة الإسلامية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإحسان -مضمومًا إلى الإسلام والإيمان- فَسَّرَه النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فقال: «أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ». وأما الإحسان بالمعنى العام، فهو كَفُّ الأذى عن الناس، وبذل الجود لهم بالمال والنفس والجاهِ، وهو – أعني الإحسان- باب واسع شامل.

مطالب مرتبط:

(۶۶۴۳) وقتی عصبانی می‌شوم، الفاظی غیر مناسب به کار می‌برم ، آیا در این گناهی دارم؟

این سوال کننده را نصیحت می‌کنیم که خشمگین نشود و خود را کنترل نماید و مزین به صبر شود تا آسوده خاطر باشد و از خشمی که ممکن است عواقب خوبی در پی نداشته باشد دور گردد...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۶) آیا برای مادر شوهر جایز است که در حال غیاب عروسش وارد اتاق او گردد و هرچه خواست از اتاقش بردارد؟

برای مادر شوهر جایز نیست که وارد اتاق خصوصی عروسش گردد زیرا این از اسراری است که انسان دوست ندارد کسی از آن اطلاع یابد و من این مادر شوهر را نصیحت می‌کنم که تقوای الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد خودش رعایت کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۲) حکم ناسزا گفتن به پدر در حالت خشم

حکم آن این است که برای انسان جایز نیست به یکی از مسلمانان ناسزا گوید یا دشنامشان دهد و به طریق اولی جایز نیست که به نزدیکانش و پدر و برادرانش ناسزا گوید لذا باید به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و از این عمل طلب بخشش نماید....

ادامه مطلب …

(۶۶۳۱) آیا اگر انسان جواب کسی که به نسبت او قول یا فعل قبیحی را انجام داده است، بدهد گناه‌کار است؟

اگر انسان جواب ظلم کسی را به مانند ظلمش بدهد، گناهی ندارد و بلکه او عادل می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۳۷) کبر چیست؟ و چگونه انسان متکبر می‌شود؟

یعنی انسان حق را رد کند مثل این‌که نظری داشته باشد سپس به او گفته‌ شود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خلاف آن را گفته است ولی او قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم راقبول نکند...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۴) حد و حدود حیا در زندگی و تأثیر آن بر امور فردی و اجتماعی

نصیحت من به چنین شخصی این است که خود را در مواجهه با مردم و صحبت کردن با آن‌ها به صورتی که خللی به شخصیت او وارد نکند، تمرین دهد تا این حیا (بیش از حد) از بین برود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه