شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۶۵۵۱) فضل و اجر تربیت دختران در اسلام

(۶۵۵۱) سوال: من شوهری دارم که از او ۷ فرزند دختر دارم و او هر بار آروز داشت که به پسری روزی داده شود در حالی که او انسانی مؤمن و لطیف و نماز‌خوان است مگر که به دل‌تنگی و افسردگی مبتلا شده است و من به او می‌گویم: صبر کن و این تقدیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر تو بوده است و تو بر آن دارای اجر می‌گردی؛ شیخ بزرگوار، اگر امکان دارد بعضی از پدران را به احادیث وارد شده در فضل تربیت اسلامی دختران یادر آور شوی و این‌که برای آن ثواب می‌برند؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتابش می‌‌فرماید: {لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ یَخۡلُقُ مَا یَشَاۤءُۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ إِنَـٰثࣰا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ ٱلذُّكُورَ* أَوۡ یُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانࣰا وَإِنَـٰثࣰاۖ وَیَجۡعَلُ مَن یَشَاۤءُ عَقِیمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِیمࣱ قَدِیرࣱ} [سوره الشورى: ۴۹-۵۰]: (فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آن الله است، هر چه را بخواهد می‌آفریند، به هر کس بخواهد دختر می‌بخشد، و به هرکس بخواهد پسر می‌بخشد* یا پسر و دختر ـ هر دو ـ با هم می‌دهد، و هرکس را که بخواهد عقیم می‌گرداند، بی‌گمان او دانای قادر است).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه بیان فرموند که مردم چهار صنف هستند: کسانی که فقط به فرزندان دختر یا فقط فرزندان پسر روزی داده می‌شوند یا این که از هر دو روزی داده می‌شوند یا عقیم می‌باشند.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دانای حکیم و دانای توانمند است و او است که همه‌ چیز به دستش می‌باشد و این که انسان دوست داشته باشد به فرزند پسر روزی داده شود، اشکالی ندارد و رد یا خشم از قضای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تلقی نمی‌گردد همانطورکه مثلا انسان تمنای داشتن روزی زیاد را داشته باشد و این جایز است، اگر که او را بر طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک کند.

اما به نسبت کسانی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن‌ها دخترانی هدیه داده و پسر نداده است، نا امید نگردند چه بسا در آیند فرزند پسر روزی‌ آن‌ها گردید ولی آن‌ها را نصیحت می‌کنیم که بر دختران صبر کنند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها روزی فراوان را بخواهد و بر تربیت اسلامی آن‌ها حریص باشد و برای آن‌ها بهترین و نافع‌ترین و موفق‌ترین شوهران را انتخاب نماید و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی روایت شده که دلالت بر فضل کسی که دختران را تربیت می‌کند، می‌دهد و این که آن‌ها ستری برای او، بر دوزخ خواهند بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لي زوج أنجبتُ منه سبع بنات، وكان عند كل مولود يتمنى أن يُرزق بولد، وهو إنسان مؤمن ولطيف ويصلى، إلا أنه تعتريه حالة من الضيق، وأنا أقول له: اصبر، فهذا قَسْمُ الله لك، وإنك تُؤجر على ذلك. فلعلكم فضيلة الشيخ تُذكَّرون بعض الآباء بالأحاديث الواردة في فضل تربية البنات، وبأنه يؤجر عليهن إذا ربَّاهن التربية الإسلامية؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قال الله سبحانه وتعالى في كتابه ﴿ لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ یَخۡلُقُ مَا یَشَاۤءُۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ إِنَـٰثࣰا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ ٱلذُّكُورَ* أَوۡ یُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانࣰا وَإِنَـٰثࣰاۖ وَیَجۡعَلُ مَن یَشَاۤءُ عَقِیمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِیمࣱ قَدِیرࣱ ﴾ [الشورى: ٤٩ -50].

فبين الله سبحانه وتعالى في هذه الآية أن الناس أربعة أصناف: من يُرزقون الذكور الخلص، أو الإناث الخلص، أو من الصنفين، أو الذي يكون عقيما.

والله -سبحانه وتعالى- عليم حكيم، وعليم قدير، وهو الذي بيده كل شيء، وكون الإنسان يحب أن يرزقه الله أبناء، لا حرج عليه في ذلك، ولا يُعتبَر هذا ردًّا لقضاء الله، ولا تَسَخَّطا منه، كما يتمنى الإنسان مثلا أن يرزقه الله رزقا كثيرا، فإن هذا جائز إذا كان ذلك عونا له على طاعة الله.

أما بالنسبة لمن وهبه الله، البنات ولم يهبه الذكور، فلا ييأس، فربما يرزقه الله الذَّكر في المستقبل، ولكن مع هذا ننصحه بأن يصبر على البنات، ويسأل الله لهن الرزق الواسع، ويحرص أيضا على تربيتهن تربية إسلامية، وعلى أن يختار لهن من الأزواج من هم أصلح وأوفق وأنفع، وقد ورد عن النبي – عليه الصلاة والسلام – أحاديث تدلّ على فضل من ربَّى البنات، وأنهن يَكُنَّ له سترا من النار.

مطالب مرتبط:

(۶۵۴۵) حقوق مالی و اخلاقی فرزند نابینا در مواجهه با رفتار ناعادلانه پدر

نصیحت من به پدرت این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در تعامل با تو اگر آنچه به او نسبت دادی صحیح باشد، رعایت کند و هزینه‌ی تو را به طور شایسته بپردازد تا اجر آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بگیرد و کمکی برای تو در نیکی کردن به او در حیاتش و بعد مرگش باشد.....

ادامه مطلب …

(۶۵۵۴) در مقابل همسایه‌ای که همیشه از نماز صبح باز می‌ماند چه چیزی بر من واجب است؟

برای شما واجب است که او را نصیحت کنید چون که همسایه‌ی شما می‌باشد و بر شما حق دارد ولی بر صورت توبیخ و سرزنش نباشد بلکه نصیحت از روی حکمت باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۶۲) حکم بدرفتاری با همسایگان و منع خانواده از رفت‌وآمد

بدی به همسایه، حرام و نقص در ایمان است....

ادامه مطلب …

(۶۵۴۱) حکم پدری که در حق پسرانش جفا می‌کند و همیشه می‌بینی که در صورت فرزندانش عبوس و عصبانی است، چیست؟

شایسته‌ی این پدر است همانطور که با مردم خوش‌رفتاری می‌کند با خانواده و فرزندانش نیز خوش‌رفتاری نماید و خوش‌رفتاری و احسان با اهل و فرزندانش با‌فضلیت‌تر از احسان و خوش‌رفتاری با دیگران می‌باشد ...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۶) حکم همسایه‌ای که نماز نمی‌خواند چیست؟

همسایه‌ای که نماز نمی‌خواند نیز حقوقی دارد و از بزرگ‌ترین حقوق او نصحیت کردنش به اندازه‌ی توان می‌باشد و این‌که با هر وسیه‌ای برای قانع کردنش تلاش نماید...

ادامه مطلب …

(۶۵۴۹) آیا هنگامی که کودکی اشتباهی مرتکب شود، کتک زدن او در حالی که کوچک می‌باشد، جایز است؟

اگر کودک با کتک زدن تأدیب می‌شود و چاره‌ای دیگر وجود ندارد، اشکالی ندارد و مردم بر آن عادت کرده‌اند و اگر مانند کودکی که در گهواره گریه می‌کند، با کتک زدن مادرش، تأدیب نمی‌شود و این جایز نیست چون که در آن دردی بی فایده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه