دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۳۴۲) حکم خواندن فاتحه پس از دعا و اهدای آن به روح پیامبر و اموات

(۶۳۴۲) سوال: برخی از مردم بعد از نماز فریضه دعا می‌کنند، و در پایان دعا می‌گویند: «الفاتحة إلى روح سیدنا محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم » و سپس دست روی صورت خود می‌کشند و سوره فاتحه را می‌خوانند، و همین‌طور فاتحه را برای مردگان خود و مردگان مسلمانان می‌خوانند، لطفاً راهنمایی شما درباره این کار چیست؟

جواب:

توصیه ما به این افراد این است که به سنت پایبند باشند و سنت بعد از نماز فریضه، گفتن تسبیح، تکبیر و تهلیل است، همان‌گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام می‌داد و بدان دستور داده است اما دعا به صورت جمعی و سپس خواندن فاتحه، این کار بدعت است.

سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و روش اصحاب ایشان هیچ‌گاه چنین کاری نبوده است، و اصحاب ایشان از ما در شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ داناتر، در ایمان عمیق‌تر و در محبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش قوی‌تر بودند؛ و آنها الگوهای ما هستند، همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمودند: {وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ مِنَ ٱلۡمُهَـٰجِرِینَ وَٱلۡأَنصَارِ وَٱلَّذِینَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحۡسَـٰنرَّضِیَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُوا۟ عَنۡهُ} [سوره التوبة: ۱۰۰]: (و پیشگامان نخستین ـ از مهاجران و انصارـ و کسانی ‌که به نیکی از آنان پیروی کردند، الله از آنان راضی گشت و آنان [نیز] از او راضی شدند).

 پس باید به رفتار و عمل پیشینیان از صحابه در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و بعد از او رجوع کنیم، زیرا آنها بهترین نسل‌ها و برترین امت بودند، ما نباید در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدعت و نوآوری کنیم که از دین نیست؛ چرا که بدعت ما جز دوری از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی به همراه ندارد والعیاذ بالله، همان‌طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ»[۱]: (و از بدترین کارها بدعت‌های آن است و هر بدعتی گمراهی است) و چه چیزی بعد از حق جز ضلالت است؟


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك بعض الناس بعد صلاة الفريضة يدعو، وفي نهاية الدعاء يقول: الفاتحة إلى روح سيدنا محمد صلى الله عليه وسلم ويمسح وجهه، ويقرأ الفاتحة، وكذلك يقرأ الفاتحة لأمواته، وأموات المسلمين، فما توجيه فضيلتكم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: توجيهنا لهؤلاء أن يلتزموا بالسُّنة، والسنة بعد صلاة الفريضة التسبيح والتكبير والتهليل كما كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – يفعل، وكما أمر بذلك، وأما الدعاء جماعة، ثم قراءة الفاتحة، فهذا بدعة.

فهذه سنة النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – وهَدْي أصحابه رضي الله عنهم ليس فيها ذلك أبدا، وهم أعلم منا بشريعة الله، وهم أعمق منا إيمانًا، وهم أقوى منا محبة الله ورسوله ، وهم قدوتنا كما قال عز وجل – ﴿ وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ مِنَ ٱلۡمُهَـٰجِرِینَ وَٱلۡأَنصَارِ وَٱلَّذِینَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحۡسَـٰنࣲ رَّضِیَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُوا۟ عَنۡهُ ﴾ [التوبة: ١٠٠].

فعلينا أن نرجع إلى ما سلف من عمل الصحابة في عهد نبينا – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وبعده، فإنهم خير القرون، وأفضل الأُمة، وليس لنا أن نبتدع في دين الله -تعالى- ما ليس منه، بل إن بدعتنا لا تزيدنا من الله إلا بعدا – والعياذ بالله – لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَة». وماذا بعد الحق إلا الضلال؟

مطالب مرتبط:

(۶۳۱۸) چگونه با اسماء الحسنی دعا کنم؟

روش دعا با اسماء الحسنی این است که آن‌ها را در آغاز دعا برای توسل جستن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن‌ها ذکر کنی، یا دعایت را با آن خاتمه دهی...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۹) آیا دعای بی‌صلوات به آسمان نمی‌رسد؟

صلوات فرستادن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل از دعا، و شروع به حمد و ستایش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قبل از دعا، افضل و مشروع‌ است، اگر کسی خواست دعا کند، با حمد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و ستایش او آغاز کند....

ادامه مطلب …

(۶۳۱۴) درباره‌ی آداب دعا، زمان‌های استجابت و موانع دعا برایمان بگویید؟

از مهم‌ترین آداب دعا  و مهم‌ترین آن‌ها، این است که انسان در دعایش برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اخلاص داشته باشد، و بداند که الله بر هر چیزی تواناست، و همه‌چیز به دست اوست...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۸) آیا دعا و قرائت، نماز محسوب می‌شود؟

اگر فردی در انتظار غروب آفتاب نشسته باشد و در حال انتظار نماز مغرب دعا کند، امید به اجابت دعایش وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۵) آیا برای فرزندی جایز است که برای پدرش در حالی مرده و نماز نمی‌خوانده است، دعا کند؟

جایز نیست این فرد برای پدرش که در حالی مرده که نماز را ترک می‌کرده دعا کند، زیرا ترک‌کننده‌ی نماز طبق نظر راجح کافری است...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۶) حکم استفاده از ادعیه نبوی در غیر مواضع اصلی

بهتر است بگویی: «اللهم لا حول ولا قوة إلا بك، اللهم أعني على هذا» و مانند این‌ها، چون این حالت، رویارویی با دشمن نیست، بلکه امتحان و آزمون است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه