یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۶۳۲۴) حکم خواندن دعا پس از پایان هر جزء قرآن

(۶۳۲۴) سوال: ما هر روز قرآن می‌خوانیم و الحمد لله هر روز یک جزء می‌خوانیم، حکم دعایی که پس از پایان هر جزء می‌خوانیم چیست؟ آیا این دعا از نظر شرعی جایز است یا نه؟

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِی رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةلِّمَن كَانَ یَرۡجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلۡیَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِیرا} [سوره اﻷحزاب: ۲۱]: (بی‌تردید، در [رفتار و گفتار] رسول الله، سرمشق نیکویی برایتان است؛ برای هر کس که به الله و روز آخرت امید دارد و الله را بسیار یاد می‌کند) و از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبود که هرگاه از خواندن قرآن فارغ می‌شد دعا کند، بلکه از ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که عبدالله بن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در حضورشان از سوره نساء قرائت کرد، و هنگامی که به این آیه رسید: {فَكَیۡفَ إِذَا جِئۡنَا مِن كُلِّ أُمَّةِۭ بِشَهِیدوَجِئۡنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰۤؤُلَاۤءِ شَهِیدا} [سوره النساء: ۴۱]: (و [حال و روزِ ناباوران] چگونه باشد آنگاه که از هر امتی شاهدی را [که پیامبر همان امت باشد] به میان ‌آوریم و تو را [نیز ای پیامبر، درباره‌ی ابلاغ پیام الهی] بر اینان گواه ‌آوریم‌؟)، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «حَسْبُكَ الْآنَ»[۱]: (الان بس است) پس به سوی او نگاه کردم و دیدم که چشمانش اشک می‌ریزد، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از این دعا نکرد و عبدالله بن مسعود نیز دعا نکرد اما اگر انسان دعایی کوتاه و آسان بکند، مثل اینکه بگوید: الحمد لله، اللهم تقبل مني، و این را نه به نیت سنت و نه به عنوان ذکری ثابت که همیشه بعد از قرائت گفته شود، بر زبان آورد، امیدوارم اشکالی نداشته باشد.


[۱] صحيح بخاری: كتاب فضائل القرآن باب البكاء عند قراءة القرآن، شماره (٤٧٦٨)، و صحیح مسلم: كتاب صلاة المسافرين وقصرها، باب فضل القرآن، شماره (۸۰۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل نحن نقرأ القرآن والحمد لله في كل يوم نقرأ جزءا، فما حكم الدعاء الذي نفعله بعد الانتهاء من الجزء؟ هل هذا جائز في الشرع أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يقول الله -عز وجل- ﴿ لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِی رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةࣱ لِّمَن كَانَ یَرۡجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلۡیَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا ﴾ [الأحزاب: ٢١]. وليس من هدي النبي – صلى الله وعليه وسلم- أنه كان إذا فرغ من القراءة دعا، بل قد ثبت عنه صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قرأ عنده عبد الله بن مسعود  رضي الله عنه من سورة النساء، فلما بلغ قوله – تعالى – ﴿ فَكَیۡفَ إِذَا جِئۡنَا مِن كُلِّ أُمَّةِۭ بِشَهِیدࣲ وَجِئۡنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰۤؤُلَاۤءِ شَهِیدࣰا ﴾ [النساء: ٤١]. قال النبي صلى الله عليه وسلم: «حَسْبُكَ الآنَ». فَالْتَفَتُ إِلَيْهِ، فَإِذَا عَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ. ولم يَدْعُ رسول الله صلى الله عليه وسلم بعد هذا، ولا دعا عبد الله بن مسعود أيضًا، لكن لو قال الإنسان دعاء يسيرًا سهلا، مثل أن يقول الحمد لله، اللهم تقبل مني، لا على أنه سنة، ولا على أنه قول راتب كلما قرأ، فأرجو ألا يكون به بأس.

مطالب مرتبط:

(۶۳۳۹) حکم ذکر و دعای جمعی پیش از اقامه‌ی نماز در ماه رمضان

نظر ما درباره این دعا آن است که بدعت می‌باشد زیرا در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین چیزی شناخته‌شده نبود که مردم پیش از اقامه یا پس از نمازها به‌صورت جمعی دعا کنند...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۶) آیا دعا کردن برای شخص فاسق جایز است؟

دعا کردن برای شخص فاسق به این‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کند و حالش را اصلاح نماید، امری مشروع و مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۳) چه اعمالی هستند که اگر انسان آن‌ها را قبل یا بعد از دعا انجام دهد، اجابت دعا قطعی خواهد بود؟

مهم‌ترین چیز برای تحقق اجابت دعا، اخلاص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۶۳۱۸) چگونه با اسماء الحسنی دعا کنم؟

روش دعا با اسماء الحسنی این است که آن‌ها را در آغاز دعا برای توسل جستن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن‌ها ذکر کنی، یا دعایت را با آن خاتمه دهی...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۸) حکم گفتن «بسم‌الله» در حمام هنگام وضو

اگر در داخل حمام قصد وضو گرفتن داشت، بسم الله کند، حتی اگر داخل حمام باشد، و در این کار اشکالی نیست...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۶) حکم استفاده از ادعیه نبوی در غیر مواضع اصلی

بهتر است بگویی: «اللهم لا حول ولا قوة إلا بك، اللهم أعني على هذا» و مانند این‌ها، چون این حالت، رویارویی با دشمن نیست، بلکه امتحان و آزمون است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه