دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۶۱۰۲) حکم پرداخت پول به جای غذا در کفاره‌ی قسم

(۶۱۰۲) سوال: این سؤال را به شما می‌‌نویسم به این امید که لطف نموده و جواب دهید. سؤال این است: آیا به جای غذا دادن کفایت است به ده مسکین پول دهم و پول‌‌ها به اندازه‌‌ی غذا باشد، این به خاطره کفاره‌‌ی قسم است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

برای انسان جایز نیست غذا را به درهم تغییر دهد، زیرا آنچه در شریعت مقرر شده بدون اینکه شخص به چیز دیگری وارد شود باید در آن توقف نماید. به همین دلیل می‌‌گوییم: جایز نیست به جای زکات فطر، کفاره‌‌ی ظهار، کفاره‌‌ی قسم، کفاره‌‌ی تراشیدن موی سر در حج و شبیه این‌‌ها که در آن نص بر غذا دادن وارد شده؛ درهم (پول) پرداخت کنی. پیروی از نص در این امور واجب است و چه بسا شارع حکمتی داشته باشد که عقول ما آن را در این تعیینات درک نکند. برخی ممکن است گمان کنند که این احکام صرفا برای منفعت محض فقیر است و تصور کنند که درهم (پول) برای فقیر بهتر یا محبوب‌‌تر از غذا دادن است، پس از غذا دادن به پرداخت تغییر دهند اما نظر ما بر این است که در چنین اموری واجب بوده بر آنچه در شریعت آمده توقف نمود و از حدود شرع فراتر نرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أكتب إلى سماحتكم هذا السؤال عسى أن تتفضلوا بالإجابة عليه، وهو: هل يكفي أن أدفع نقودًا لعشرة مساكين بدلًا من إطعامهم، والنقود تكون مقدَّرة بالطعام، وذلك لكَفَّارة حِنث علي؟ جزاكم الله كل خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجوز للإنسان أن يستبدل الطعام بدراهم؛ لأن ما نص عليه في الشرع فإنه يجب الوقوف عليه بدون أن يتخطاه الإنسان إلى غيره، ولهذا نقول: لا يجوز أن تدفع الدراهم بدلا عن زكاة الفطر، ولا عن كَفَّارة الظُّهار، ولا عن كَفَّارة اليمين ولا عن كَفَّارة حلق الرأس في الحج، وما أشبه ذلك مما نص الله فيه على الإطعام؛ فإن الواجب اتباع النص في هذه الأمور، ولعل للشارع نظرًا لا تدركه عقولنا في هذه التعيينات التي قد يظن البعض أنها من أجل مصلحة الفقير المحضة، فيرى أن الدراهم أفضل أو أحب إلى الفقير من الإطعام، فيعدل عن الإطعام إليها، ولكننا نرى أن مثل هذه الأمور يجب التوقف فيها على ما ورد به الشرع، ولا يتجاوز فيها ما جاء به الشرع.

مطالب مرتبط:

(۶۰۴۴) حکم قسم دروغ برای اصلاح بین مردم

قسم یاد نمودن بر آن در حالی که می‌‌داند دروغ است؛ من در این مسئله توقف می‌‌کنم. مگر اینکه قصدش توریه باشد، در این صورت قسمش بر آنچه می‌‌خواهد جایز است....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۳) آیا سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم پی در پی است؟

واجب است بدانیم سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم جایز نیست مگر برای کسی که نمی‌‌تواند به ده مسکین غذا یا لباس دهد یا اینکه برده آزاد کند...

ادامه مطلب …

(۶۰۲۸) آیا بر قسم شرکی کفاره واجب است؟

قسم شرکی کفاره ندارد یعنی اگر گفت: قسم به پیامبر، قسم به کعبه، قسم به ماه، قسم به خورشید، قسم به شب، قسم به روز، قسم به فلان سید و ... همه‌‌ی این‌‌ها شرک است...

ادامه مطلب …

(۶۰۱۷) حکم قسم یاد کردن به مصحف چیست؟

قسم یاد کردن به مصحف امری است که سلف صالح بر آن نبوده و در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه وجود نداشته است. حتی بعد از تدوین مصحف به آن قسم یاد نمی‌‌کردند. بلکه انسان به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند بدون اینکه قسمش به مصحف باشد....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۷) حکم قسم‌های مکرر بدون عمل به آن‌ها

این قسم‌‌هایی که از جانب مادر برای تهدید فرزندانش در مقابل مخالفت آنها صادر می‌‌شود، از جمله قسم‌‌های بیهوده است که کفاره ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۰۶۰) حکم قسم دروغ و کفاره آن در صورت نقض وعده

ابتدا این سؤال کننده و امثالش را نصیحت نموده که از گفتن چنین سخنانی پرهیز کنند و اگر بر انجام کاری تصمیم جدی دارند برای آنها مجالی در قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه