شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۱۰۲) حکم پرداخت پول به جای غذا در کفاره‌ی قسم

(۶۱۰۲) سوال: این سؤال را به شما می‌‌نویسم به این امید که لطف نموده و جواب دهید. سؤال این است: آیا به جای غذا دادن کفایت است به ده مسکین پول دهم و پول‌‌ها به اندازه‌‌ی غذا باشد، این به خاطره کفاره‌‌ی قسم است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

برای انسان جایز نیست غذا را به درهم تغییر دهد، زیرا آنچه در شریعت مقرر شده بدون اینکه شخص به چیز دیگری وارد شود باید در آن توقف نماید. به همین دلیل می‌‌گوییم: جایز نیست به جای زکات فطر، کفاره‌‌ی ظهار، کفاره‌‌ی قسم، کفاره‌‌ی تراشیدن موی سر در حج و شبیه این‌‌ها که در آن نص بر غذا دادن وارد شده؛ درهم (پول) پرداخت کنی. پیروی از نص در این امور واجب است و چه بسا شارع حکمتی داشته باشد که عقول ما آن را در این تعیینات درک نکند. برخی ممکن است گمان کنند که این احکام صرفا برای منفعت محض فقیر است و تصور کنند که درهم (پول) برای فقیر بهتر یا محبوب‌‌تر از غذا دادن است، پس از غذا دادن به پرداخت تغییر دهند اما نظر ما بر این است که در چنین اموری واجب بوده بر آنچه در شریعت آمده توقف نمود و از حدود شرع فراتر نرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أكتب إلى سماحتكم هذا السؤال عسى أن تتفضلوا بالإجابة عليه، وهو: هل يكفي أن أدفع نقودًا لعشرة مساكين بدلًا من إطعامهم، والنقود تكون مقدَّرة بالطعام، وذلك لكَفَّارة حِنث علي؟ جزاكم الله كل خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجوز للإنسان أن يستبدل الطعام بدراهم؛ لأن ما نص عليه في الشرع فإنه يجب الوقوف عليه بدون أن يتخطاه الإنسان إلى غيره، ولهذا نقول: لا يجوز أن تدفع الدراهم بدلا عن زكاة الفطر، ولا عن كَفَّارة الظُّهار، ولا عن كَفَّارة اليمين ولا عن كَفَّارة حلق الرأس في الحج، وما أشبه ذلك مما نص الله فيه على الإطعام؛ فإن الواجب اتباع النص في هذه الأمور، ولعل للشارع نظرًا لا تدركه عقولنا في هذه التعيينات التي قد يظن البعض أنها من أجل مصلحة الفقير المحضة، فيرى أن الدراهم أفضل أو أحب إلى الفقير من الإطعام، فيعدل عن الإطعام إليها، ولكننا نرى أن مثل هذه الأمور يجب التوقف فيها على ما ورد به الشرع، ولا يتجاوز فيها ما جاء به الشرع.

مطالب مرتبط:

(۶۰۷۸) حکم کفاره برای قسم شکسته شده و تکرار گناه

به این مرد گفته می‌‌شود: آیا با این ظهار قصدت این بوده که واقعا همسرت را ظهار نموده، که ظهار محسوب می‌‌شود و کفاره‌‌ی آن سنگین است یا اینکه نیروی قوی می‌‌خواستی که تو را از این کاری که به شدت از آن بدت می‌‌آید منع کند به همین دلیل آن را به ظهار معلق نمودی.....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۱) حکم کسی که به قرآن قسم یاد نموده که نافرمانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را نکند سپس گناهی مرتکب شود

بر او واجب بوده کفاره‌‌ی قسم دهد، زیرا با این قسم، قسم گیر شده است...

ادامه مطلب …

(۶۰۳۵) حکم بازیچه قرار دادن قسم به الله

در حقیقت قسم بوده چون قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، اما قسمی بوده که به مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معلق شده است....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۴) حکم قسم یاد کردن بر عدم ازدواج و انجام آن

مردی که قسم یاد نموده بعد از وفات همسرش ازدواج نکند سپس بعد از هفت سال با خواهر او ازدواج کرده بر او واجب است کفاره‌‌ی قسم دهد...

ادامه مطلب …

(۶۰۵۵) حکم قسم‌های دروغین

صیغه‌‌ی قسم با اینکه انسان بگوید: و قسم به حیات الله، اشکالی ندارد، زیرا قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده یعنی با اسمی از اسماء الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است همچنین با صفاتش نیز درست است مانند حیات، علم، عزت، قدرت و ......

ادامه مطلب …

(۶۰۵۸) حکم و راه‌حل در مورد قسم پدر برای فرزندان و کفاره آن

به نسبت قسم پدر -الحمدلله- قسم چیزی دارد که آن را کفاره می‌‌کند. اگر می‌‌تواند ده مسکین را غذا یا لباس داده یا برده آزاد کند؛ اگر نیافت -الحمدلله در زمان ما نادر است- سه روز روزه می‌‌گیرد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه