جمعه 29 شوال 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
17 آوریل 2026

(۶۱۰۲) حکم پرداخت پول به جای غذا در کفاره‌ی قسم

(۶۱۰۲) سوال: این سؤال را به شما می‌‌نویسم به این امید که لطف نموده و جواب دهید. سؤال این است: آیا به جای غذا دادن کفایت است به ده مسکین پول دهم و پول‌‌ها به اندازه‌‌ی غذا باشد، این به خاطره کفاره‌‌ی قسم است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

برای انسان جایز نیست غذا را به درهم تغییر دهد، زیرا آنچه در شریعت مقرر شده بدون اینکه شخص به چیز دیگری وارد شود باید در آن توقف نماید. به همین دلیل می‌‌گوییم: جایز نیست به جای زکات فطر، کفاره‌‌ی ظهار، کفاره‌‌ی قسم، کفاره‌‌ی تراشیدن موی سر در حج و شبیه این‌‌ها که در آن نص بر غذا دادن وارد شده؛ درهم (پول) پرداخت کنی. پیروی از نص در این امور واجب است و چه بسا شارع حکمتی داشته باشد که عقول ما آن را در این تعیینات درک نکند. برخی ممکن است گمان کنند که این احکام صرفا برای منفعت محض فقیر است و تصور کنند که درهم (پول) برای فقیر بهتر یا محبوب‌‌تر از غذا دادن است، پس از غذا دادن به پرداخت تغییر دهند اما نظر ما بر این است که در چنین اموری واجب بوده بر آنچه در شریعت آمده توقف نمود و از حدود شرع فراتر نرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أكتب إلى سماحتكم هذا السؤال عسى أن تتفضلوا بالإجابة عليه، وهو: هل يكفي أن أدفع نقودًا لعشرة مساكين بدلًا من إطعامهم، والنقود تكون مقدَّرة بالطعام، وذلك لكَفَّارة حِنث علي؟ جزاكم الله كل خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجوز للإنسان أن يستبدل الطعام بدراهم؛ لأن ما نص عليه في الشرع فإنه يجب الوقوف عليه بدون أن يتخطاه الإنسان إلى غيره، ولهذا نقول: لا يجوز أن تدفع الدراهم بدلا عن زكاة الفطر، ولا عن كَفَّارة الظُّهار، ولا عن كَفَّارة اليمين ولا عن كَفَّارة حلق الرأس في الحج، وما أشبه ذلك مما نص الله فيه على الإطعام؛ فإن الواجب اتباع النص في هذه الأمور، ولعل للشارع نظرًا لا تدركه عقولنا في هذه التعيينات التي قد يظن البعض أنها من أجل مصلحة الفقير المحضة، فيرى أن الدراهم أفضل أو أحب إلى الفقير من الإطعام، فيعدل عن الإطعام إليها، ولكننا نرى أن مثل هذه الأمور يجب التوقف فيها على ما ورد به الشرع، ولا يتجاوز فيها ما جاء به الشرع.

مطالب مرتبط:

(۶۱۰۷) حکم روزه‌ی کفاره بدون وجوب شرعی آن

انسان نمی‌‌تواند عبادتی را انجام دهد مگر آنچه اجازه‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن باشد و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به بندگانش امر نکرده دو ماه پی در پی از روی احتیاط به خاطر گناهان خود روزه بگیرند....

ادامه مطلب …

(۶۱۰۵) آیا دادن کفاره‌‌ی قسم به ده مسکین شرط است؟

بله، باید برای ده مسکین باشد، زیرا این نص قرآن است....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۰) حکم طلاق در حالت خشم و بازگشت به همسر پس از طلاق

می‌‌گوییم: آیا قصدت این بوده که همسرت در صورتی که مخالفتی رخ دهد به طلاق است یا اینکه چنین قصدی نداشتی و قصدت فقط تهدید و منع او بوده است؟ اگر نیت تو اولی بوده پس طلاق واقع می‌‌شود و اگر نیت تو دومی بوده و قصد تو تهدید و منع او بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۳) حکم قسم خوردن در تجارت

اگر بگوید: به الله قسم این را با این قیمت خریده‌‌ام یا به الله قسم که همینقدر قیمتش است در حالی که دروغ می‌‌گوید. این کسی است که عهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و قسمش را با قیمت اندکی می‌‌فروشد. کسی که کالایش را با قسم دروغ می‌‌فروشد از جمله سه نفری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در روز قیامت به آنها نگاه نکرده، آنها را پاک نمی‌‌کند و برای آنها عذابی دردناک است....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۳) حکم شرعی قسم دروغ برای فرار از بدهکاری

دروغ حرام بوده و کوچک شمردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر آن بزرگ است. به همین دلیل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر کسی که قسم گیر می‌‌شود، کفاره واجب نموده....

ادامه مطلب …

(۶۰۱۷) حکم قسم یاد کردن به مصحف چیست؟

قسم یاد کردن به مصحف امری است که سلف صالح بر آن نبوده و در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه وجود نداشته است. حتی بعد از تدوین مصحف به آن قسم یاد نمی‌‌کردند. بلکه انسان به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند بدون اینکه قسمش به مصحف باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه