شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۰۳۳) حکم شرعی قسم دروغ برای فرار از بدهکاری

(۶۰۳۳) سوال: هرگاه شخص به نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در دادگاه سوگند یاد کند در حالی که آن شخص در قضیه‌‌ای بدهکار باشد و می‌‌داند که بدهکار است و قصدش از قسم خوردن فقط رهایی از زندان و بازخواست باشد و در قلبش انکاری بر اتهامی که بر علیهش وجود دارد نباشد؛ آیا نظر شما این است که بر اتهامی که بر علیهش وجود دارد بازخواست می‌‌شود یا خیر؟ یا اینکه بر قسم دروغ نزد پرودگارش بازخواست می‌‌شود؟

جواب:

این اتهامی که به بر علیه او وجود دارد در حالی که بی‌‌گناه است، جایز بوده که برای رهایی از آن و بی‌‌گناهی خود قسم یاد کند. اما اگر بی‌‌گناه نباشد و از مجازات آن می‌‌ترسد جایز نیست به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به دروغ قسم یاد کند؛ زیرا در آن قسم، هم دروغ و هم کوچک شماردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جمع شده است. دروغ حرام بوده و کوچک شمردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر آن بزرگ است. به همین دلیل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر کسی که قسم گیر می‌‌شود، کفاره واجب نموده و کفاره‌‌ی آن همان‌‌طور که مشهور بوده؛ آزاد کردن برده یا غذا دادن یا لباس دادن به ده مسکین است، اگر نیافت سه روز روزه می‌‌گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف إنسان باسم الله أمام المحكمة، وقد كان هذا الشخص مدانًا في قضية وهو يعلم سلفًا أنه مُدان، إلا أنه أراد أ يحلف فقط لتخليص نفسه من السجن والمحاسبة، وليس في قلبه إنكار للتهمة الموجهة ضده، فهل ترى سيادتكم أن هذا الشخص سيحاسب على التهمة الموجهة ضده أم لا؟ أم على اليمين الغير صادقة أمام ربه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذه التهمة التي وجهت إليه وهو منها بريء يجوز له أن يحلف على سلامته منها وبراءته منها، أما إذا كان غير بريء منها ولكنه يخشى من عقوبتها فإنه لا يجوز له أن يحلف بالله -سبحانه وتعالى- وهو كاذب؛ لأن هذا الخلف يجتمع فيه الكذب، والكذب محرم، ويجتمع فيه أيضًا الاستهانة بالخلف بالله سبحانه وتعالى والاستهانة بالخلف بالله أمرها عظيم، ولهذا أوجب الله -سبحانه وتعالى على من حَنِثَ في يمينه وخالف ما حلف عليه؛ أوجب عليه الكفَّارة، وهي كما هو معروف عتق رقبة أو إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم، فإن لم يجد فصيام ثلاثة أيام.

مطالب مرتبط:

(۶۰۴۸) حکم قسم‌های مکرر در وسواس و کفاره آن‌ها

برای انسان شایسته نیست بر ترک گناهی از گناهان یا انجام واجبی از واجبات سوگند یاد کند، زیرا این از جمله چیزهایی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن نهی نموده است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۶) حکم زیاد قسم یاد کردن و عدم انجام آن

اگر قسم به‌‌طور زیاد بر زبان بدون قصد جاری باشد، انسان به خاطر آن مؤاخذه نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۶) حکم کفاره قسم در انجام کار به تأخیر افتاده

هرگاه انسان بر چیزی قسم یاد نماید و این فعل را به وقتی مقید کند و آن وقت قبل از اینکه او آن کار را انجام دهد از او فوت شود، بر او کفاره لازم است....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۸) حکم شکستن قسم به طلاق در صورت آشتی پس از سال‌ها خصومت

شایسته نیست شخص به طلاق یا نذر قسم یاد کند. هر کسی می‌‌خواهد قسم یاد کند همان‌‌طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نموده یا به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند یا اینکه ساکت شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۴) اگر بر ترک نمودن چیزی قسم یاد کردم اما آن را انجام دادم؛ آیا در آن گناه وجود دارد؟

شایسته نیست شخص همیشه به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند بلکه واجب است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تعظیم نموده و جز هنگام نیاز قسم یاد نکند. هر چند که قسم یاد نمودن بدون نیاز به قسم جایز بوده، اما بهتر است زیاد قسم یاد نکند....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۶) حکم قسم دروغ

بله، به خاطر این کار بر او گناه است و دروغ گفتن جایز نیست چه برسد به اینکه همراه قسم باشد که گناه آن بیشتر می‌‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه