دوشنبه 15 ذیحجه 1447
۱۱ خرداد ۱۴۰۵
1 ژوئن 2026

(۶۰۳۳) حکم شرعی قسم دروغ برای فرار از بدهکاری

(۶۰۳۳) سوال: هرگاه شخص به نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در دادگاه سوگند یاد کند در حالی که آن شخص در قضیه‌‌ای بدهکار باشد و می‌‌داند که بدهکار است و قصدش از قسم خوردن فقط رهایی از زندان و بازخواست باشد و در قلبش انکاری بر اتهامی که بر علیهش وجود دارد نباشد؛ آیا نظر شما این است که بر اتهامی که بر علیهش وجود دارد بازخواست می‌‌شود یا خیر؟ یا اینکه بر قسم دروغ نزد پرودگارش بازخواست می‌‌شود؟

جواب:

این اتهامی که به بر علیه او وجود دارد در حالی که بی‌‌گناه است، جایز بوده که برای رهایی از آن و بی‌‌گناهی خود قسم یاد کند. اما اگر بی‌‌گناه نباشد و از مجازات آن می‌‌ترسد جایز نیست به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به دروغ قسم یاد کند؛ زیرا در آن قسم، هم دروغ و هم کوچک شماردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جمع شده است. دروغ حرام بوده و کوچک شمردن قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر آن بزرگ است. به همین دلیل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر کسی که قسم گیر می‌‌شود، کفاره واجب نموده و کفاره‌‌ی آن همان‌‌طور که مشهور بوده؛ آزاد کردن برده یا غذا دادن یا لباس دادن به ده مسکین است، اگر نیافت سه روز روزه می‌‌گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف إنسان باسم الله أمام المحكمة، وقد كان هذا الشخص مدانًا في قضية وهو يعلم سلفًا أنه مُدان، إلا أنه أراد أ يحلف فقط لتخليص نفسه من السجن والمحاسبة، وليس في قلبه إنكار للتهمة الموجهة ضده، فهل ترى سيادتكم أن هذا الشخص سيحاسب على التهمة الموجهة ضده أم لا؟ أم على اليمين الغير صادقة أمام ربه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذه التهمة التي وجهت إليه وهو منها بريء يجوز له أن يحلف على سلامته منها وبراءته منها، أما إذا كان غير بريء منها ولكنه يخشى من عقوبتها فإنه لا يجوز له أن يحلف بالله -سبحانه وتعالى- وهو كاذب؛ لأن هذا الخلف يجتمع فيه الكذب، والكذب محرم، ويجتمع فيه أيضًا الاستهانة بالخلف بالله سبحانه وتعالى والاستهانة بالخلف بالله أمرها عظيم، ولهذا أوجب الله -سبحانه وتعالى على من حَنِثَ في يمينه وخالف ما حلف عليه؛ أوجب عليه الكفَّارة، وهي كما هو معروف عتق رقبة أو إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم، فإن لم يجد فصيام ثلاثة أيام.

مطالب مرتبط:

(۶۰۹۱) حکم گفتن “به خود واگذار می‌‌شوی” و تأثیر آن بر طلاق و کفاره قسم

ه نسبت طلاق اگر به نزد آنها رفته و قصد تو واقع شدن طلاق بوده، طلاق او واقع می‌‌گردد و این طلاق در صورتی که اولین طلاق باشد رجعی است. اما اگر قصد تو تهدید و منع او از رفتن به سوی خانواده‌‌اش بدون طلاق دادنش بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود ....

ادامه مطلب …

(۶۱۰۹) حکم کفاره‌ی قسم‌های فراموش‌شده

اگر این قسم‌‌ها قبل از بلوغ بوده، در صورتی که قسم گیر شوی چیزی بر تو نیست، زیرا شرط الزام و تکلیف، رسیدن به بلوغ است و اگر بعد از بلوغ بوده و عادتش بر این بوده هنگام قسم إن شاء الله بگوید، چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۶۰۳۱) حکم قسم دروغ بر مصحف قرآن کریم

قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   به دروغ حرام است بلکه برخی از علما آن را از جمله گناهان کبیره به حساب آورده‌‌اند. تفاوتی ندارد چه بر  مصحف قسم یاد کند و چه بر مصحف قسم یاد نکند. قسم یاد کردن بر مصحف از جمله امور بدعی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده ....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۶) حکم قسم دروغ

بله، به خاطر این کار بر او گناه است و دروغ گفتن جایز نیست چه برسد به اینکه همراه قسم باشد که گناه آن بیشتر می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۵) حکم بازیچه قرار دادن قسم به الله

در حقیقت قسم بوده چون قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، اما قسمی بوده که به مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معلق شده است....

ادامه مطلب …

(۶۱۰۱) کفایت صدقه و افطاری در قبال کفاره‌ی قسم

واجب است برای کفاره بدون تأخیر بشتابد و نگوید: آن را به رمضان به تأخیر می‌‌اندازم، زیرا صدقه در رمضان بهتر است. می‌‌گوییم: الحمدلله در رمضان مجال برای صدقه باز است و کفاره همان وقت پرداخت می‌‌شود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه