شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۰۹۱) حکم گفتن “به خود واگذار می‌‌شوی” و تأثیر آن بر طلاق و کفاره قسم

(۶۰۹۱) سوال: بین من و خانواده‌‌ی همسرم اختلاف رخ داده است که وادار شدم همسرم را از رفتن به آنجا منع کنم و به او گفتم: اگر به نزد خانواده‌‌ات رفتی، به خود واگذار می‌‌شوی. سپس به عراق برای کسب روزی مسافرت نمودم و بعد از آن فهمیدم که رفته است؛ آیا بر من کفاره‌‌ی قسم واجب بوده یا اینکه یک طلاق او واقع می‌‌شود؟ آیا گفتن من به او: به خود واگذار می‌‌شوی، طلاق محسوب می‌‌شود یا خیر؟

جواب:

قبل از جواب دادن به سؤال می‌‌گویم: اگر اختلافات بین تو و خانواده‌‌اش اختلافات شخصی است شایسته نیست او را از دیدار با خانواده‌‌اش منع کنی مگر اینکه می‌‌ترسی او را به نسبت تو بدبین کنند. اما به نسبت طلاق اگر به نزد آنها رفته و قصد تو واقع شدن طلاق بوده، طلاق او واقع می‌‌گردد و این طلاق در صورتی که اولین طلاق باشد رجعی است. اما اگر قصد تو تهدید و منع او از رفتن به سوی خانواده‌‌اش بدون طلاق دادنش بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود و بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إنما الأعمال بالنیات، وإنما لکل امرئ ما نوی»[۱]: (همه‌‌ی اعمال بستگی به نیت‌‌ها دارد و برای هر فردی آنچه نیت کرده حاصل می‌‌گردد) و کفاره‌‌ی قسم همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ذکر نموده غذا دادن یا لباس پوشاندن به ده مسکین یا آزاد کردن برده است و در صورتی که نیافت سه روز روزه بگیرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حصل بيني وبين أهل زوجتي خلاف مما أجبرني على منع زوجتي من الذهاب إلى أهلها، وقلت لها: إن ذهبت لأهلك تكوني على ذمة نفسك. ثم سافرت إلى العراق سعيًا للرزق والاكتساب، وعلمت بأنها ذهبت بعد ذلك، فهل تلزمني كَفَّارة يمين أم أنها تكون رجعية بطلقة واحدة؟ وهل قولي لها: تكوني على ذمة نفسك يُعتبر طلاقًا أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أولا قبل الإجابة على سؤالك أقول: إذا كانت الخلافات التي بينك وبين أهلها خلافات شخصية فلا ينبغي لك أن تمنعها من زيارة أهلها، اللهم إلا أن تخشى أن يفسدوها عليك، وأما بالنسبة لما أوقعت عليها من الطلاق إن ذهبت إليهم فإن كنت أردت وقوع الطلاق فإنها تطلق، وتكون هذه الطلقة رجعية إن لم يسبقها طلقتان، وإن كنت تريد تهديدها ومنعها من الذهاب إلى أهلها دون وقوع الطلاق فإنه لا طلاق عليك، وإنما عليك كَفَّارة يمين؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وإنما لِكُلِّ امْرِي ما نَوَى»، وكَفَّارة اليمين هي كما ذكر الله -عز وجل- إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام.

مطالب مرتبط:

(۶۰۲۹) حکم قسم دروغ در کودکی و کفاره آن

اگر بعد از بلوغش این قسم از او صادر شده، گناهکار است و باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و کفاره‌‌ای ندارد؛ زیرا کفاره فقط در قسم‌‌هایی است که به آنچه در آینده باشد، بر می‌‌گردد اما در آنچه به گذشته مربوط باشد، کفاره وجود ندارد ...

ادامه مطلب …

(۶۰۳۱) حکم قسم دروغ بر مصحف قرآن کریم

قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   به دروغ حرام است بلکه برخی از علما آن را از جمله گناهان کبیره به حساب آورده‌‌اند. تفاوتی ندارد چه بر  مصحف قسم یاد کند و چه بر مصحف قسم یاد نکند. قسم یاد کردن بر مصحف از جمله امور بدعی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده ....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۰) آیا قسم یاد کردن به مصحف و بر روی مصحف جایز است؟

مادامی که مصحف متضمن کلام الله بوده و کلام الله از صفاتش است، قسم خوردن به آن جایز است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۵) حکم شکستن قسم و استغفار هنگام قسم یاد کردن

هرگاه انسان بر انجام چیزی قسم یاد نماید سپس آن را انجام ندهد بر او کفاره لازم است...

ادامه مطلب …

(۶۰۵۷) حکم و معنای قسم به “بر من حرام است” در شریعت اسلامی

قسم یاد نمودن با این صیغه بر خلاف امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۶) حکم طلب کردن به وجه الله در غیر از بهشت

اگر این حدیث صحیح باشد، معنای آن این است که زمانی که وجه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ موصوف به عظمت، شکوه، فضل و بخشش است شایسته نیست با آن جز بزرگ‌‌ترین چیزها درخواست نمود که آن چیز بهشت است. اما چیزهایی که کمتر از آن باشد، شایسته نیست با وجه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب شود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه