پنج‌شنبه 16 صفر 1448
۷ مرداد ۱۴۰۵
30 جولای 2026

(۶۰۳۲) حکم کسی که بر چیزی قسم یاد کرده در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید

(۶۰۳۲) سوال: اگر کسی بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید و بعد از قسم گفت: (استغفر الله و اتوب الیه) حکم آن چیست؟ آیا بر او کفاره واجب است؟

جواب:

هرگاه بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید، دو گناه را حمل می‌‌کند: گناه اول دروغ و گناه دوم کوچک شمردن قسم، از این جهت که به دروغ قسم یاد نموده است؛ لذا همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد آنها می‌‌فرماید، می‌‌شود: {وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}[المجادلة: ۱۴]: (و بر دروغ سوگند یاد می‌کنند در حالی خودشان می‌دانند) بنابراین بر او واجب بوده از این گناه که شامل دو بدی است و کفاره‌‌ای ندارد به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، زیرا کفاره فقط در قسم‌‌هایی بوده که مربوط به آینده است اما قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، شخص در آن یا در امان بوده یا این که گناهکار است. اگر می‌‌داند یا اینکه گمان غالبش بر این باشد که دروغ می‌‌گوید، گناهکار است و اگر می‌‌داند یا اینکه غالب گمانش بر این باشد که راست می‌‌گوید، گناهی بر او نیست. اما در قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، کفاره وجود ندارد هر چند که دروغ گفته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف شخص على شيء وهو يعلم أنه كاذب، أن حلف قال: أستغفر الله وأتوب إليه ما حكم ذلك؟ وهل عليه كَفَّارة؟

 

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا حلف على شيء يعلم أنه كاذب فيه فقد تحمل إثمين الإثم الأول الكذب والإثم الثاني الاستهانة باليمين، حيث حلف على كذب، فيكون كما قال الله فيهم: ﴿وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يعْلَمُونَ﴾ [المجادلة: ١٤]، فعليه أن يتوب إلى الله من هذا الذنب الذي فعله والذي تضمن سيئتين، ولا كَفَّارة عليه؛ لأن الكفَّارة إنما تكون في الخلف على شيء مستقبل، أما الخلف على شيء ماض فهو إما سالم وإما آثم، فإن كان يعلم أنه كاذب أو يغلب على ظنه أنه كاذب فهو آثم، وإن كان يعلم أنه صادق أو يغلب على ظنه أنه صادق فهو غير آثم، أما الكفَّارة فلا تجب في الخلف على أمر ماض، ولو كان كاذبًا فيه.

مطالب مرتبط:

(۶۰۴۰) حکم برداشتن مال شوهر بدون اطلاع او برای نفقه فرزندان

برای زن جایز نیست بدون اجازه از مال شوهرش بردارد، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگان حرام کرده که از مال یکدیگر بردارند و این مسئله را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجة الوداع بیان نموده

ادامه مطلب …

(۶۰۴۱) حکم قسم یاد کردن به امانت برای کسی که نمی‌‌داند قسم یاد نمودن به آن شرک است

قسم یاد کردن به امانت مانند دیگر قسم‌‌ها به غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نوعی شرک است اما شرک اکبر که عمل را تباه می‌‌سازد، نیست. ....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۲) حکم قسم یاد کردن به امانت چیست؟

شرک اصغر است مگر اینکه کسی که قسم یاد می‌‌کند اعتقاد داشته باشد که آنچه به آن قسم یاد می‌‌کند، مانند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در تعظیم، عبادت و ... است؛ در این صورت شرک اکبر است...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۶) حکم دعا در حالت عصبانیت

حکم آن، حکم قسم است. به این معنا که اگر برگشتی و از او درخواست نمودی بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۹) حکم طلاق و کفاره در مورد قسم یاد شده به همسر برای جلوگیری از رفتن به خانواده

اگر منظور او از گفته‌‌اش به همسرش: اگر به خانه‌‌ی خانواده‌‌ات رفتی به طلاق هستی، این بوده که می‌‌خواسته او را تهدید و منع کند از اینکه به نزد خانواده‌‌اش برود؛ حکم قسم را دارد و می‌‌تواند از آن منصرف شود و کفاره‌‌ی قسم دهد....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۵) حکم فتوا دادن بدون علم

در حقیقت این افرادی که (بدون علم) فتوا می‌‌دهند مرتکب گناه بزرگی می‌‌شوند. نمی‌‌دانم چه چیزی این افراد را وادار به پیش‌‌روی و مسابقه در فتوا می‌‌کند در حالی که این امرِ بسیار خطرناک و بزرگی بوده و شخص فتوا دهنده واسطه‌‌ی بین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و بندگانش در تبلیغ شریعت است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه