شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۰۳۲) حکم کسی که بر چیزی قسم یاد کرده در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید

(۶۰۳۲) سوال: اگر کسی بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید و بعد از قسم گفت: (استغفر الله و اتوب الیه) حکم آن چیست؟ آیا بر او کفاره واجب است؟

جواب:

هرگاه بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید، دو گناه را حمل می‌‌کند: گناه اول دروغ و گناه دوم کوچک شمردن قسم، از این جهت که به دروغ قسم یاد نموده است؛ لذا همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد آنها می‌‌فرماید، می‌‌شود: {وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}[المجادلة: ۱۴]: (و بر دروغ سوگند یاد می‌کنند در حالی خودشان می‌دانند) بنابراین بر او واجب بوده از این گناه که شامل دو بدی است و کفاره‌‌ای ندارد به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، زیرا کفاره فقط در قسم‌‌هایی بوده که مربوط به آینده است اما قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، شخص در آن یا در امان بوده یا این که گناهکار است. اگر می‌‌داند یا اینکه گمان غالبش بر این باشد که دروغ می‌‌گوید، گناهکار است و اگر می‌‌داند یا اینکه غالب گمانش بر این باشد که راست می‌‌گوید، گناهی بر او نیست. اما در قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، کفاره وجود ندارد هر چند که دروغ گفته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف شخص على شيء وهو يعلم أنه كاذب، أن حلف قال: أستغفر الله وأتوب إليه ما حكم ذلك؟ وهل عليه كَفَّارة؟

 

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا حلف على شيء يعلم أنه كاذب فيه فقد تحمل إثمين الإثم الأول الكذب والإثم الثاني الاستهانة باليمين، حيث حلف على كذب، فيكون كما قال الله فيهم: ﴿وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يعْلَمُونَ﴾ [المجادلة: ١٤]، فعليه أن يتوب إلى الله من هذا الذنب الذي فعله والذي تضمن سيئتين، ولا كَفَّارة عليه؛ لأن الكفَّارة إنما تكون في الخلف على شيء مستقبل، أما الخلف على شيء ماض فهو إما سالم وإما آثم، فإن كان يعلم أنه كاذب أو يغلب على ظنه أنه كاذب فهو آثم، وإن كان يعلم أنه صادق أو يغلب على ظنه أنه صادق فهو غير آثم، أما الكفَّارة فلا تجب في الخلف على أمر ماض، ولو كان كاذبًا فيه.

مطالب مرتبط:

(۶۰۷۱) حکم طلاق در صورت عدم اطلاع همسر

از شرط قسم یا وقوع طلاق، این نیست که همسر مطلع باشد اما آنچه از حال خود ذکر نمودی که از روی فراموشی خلاف قسم خود انجام دادی چیزی بر تو نیست؛ نه کفاره‌‌ی قسم و نه طلاق همسرت....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۰) حکم قسم خوردن بر پرداخت هزینه و کفاره آن

سؤال کننده و دیگران را نصیحت نموده که به نسبت فعل یا ترک دیگران قسم یاد نکنند، زیرا این قسم باعث در حرج افتادن خود یا کسی که به فعل یا ترک آن‌‌ها قسم یاد می‌‌کنند می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۲) حکم قسم به طلاق بدون اطلاع همسر و ادامه زندگی زناشویی

مادامی که قصد تو خودداری از این کار بد بوده حکم این طلاقِ معلق، حکم قسم است و در صورتی که با آنچه بر آن قسم یاد نمودی مخالفت کردی، کفاره‌‌ی قسم بر تو واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۳۰) حکم قسم دروغ به قصد فرار از پرداخت دین

این کار تو از گناهان کبیره بوده و اگر این قسم تو را از زندان در این دنیا نجات دهد، تو را از عذاب روز قیامت نجات نمی‌‌دهد مگر اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد. ...

ادامه مطلب …

(۶۰۹۶) حکم کفاره قسم در انجام کار به تأخیر افتاده

هرگاه انسان بر چیزی قسم یاد نماید و این فعل را به وقتی مقید کند و آن وقت قبل از اینکه او آن کار را انجام دهد از او فوت شود، بر او کفاره لازم است....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۳) حکم قسم به طلاق در هنگام خشم

شایسته است خود را کنترل نموده، از خشم خود جلوگیری کنی و اعصاب خود را آرام کنی و اگر خواستی قسم یاد کنی، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کن و به طلاق و محرمات قسم یاد نکن، زیرا مخالف امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه