سه‌شنبه 4 ذیقعده 1447
۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 آوریل 2026

(۶۰۳۲) حکم کسی که بر چیزی قسم یاد کرده در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید

(۶۰۳۲) سوال: اگر کسی بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید و بعد از قسم گفت: (استغفر الله و اتوب الیه) حکم آن چیست؟ آیا بر او کفاره واجب است؟

جواب:

هرگاه بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید، دو گناه را حمل می‌‌کند: گناه اول دروغ و گناه دوم کوچک شمردن قسم، از این جهت که به دروغ قسم یاد نموده است؛ لذا همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد آنها می‌‌فرماید، می‌‌شود: {وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}[المجادلة: ۱۴]: (و بر دروغ سوگند یاد می‌کنند در حالی خودشان می‌دانند) بنابراین بر او واجب بوده از این گناه که شامل دو بدی است و کفاره‌‌ای ندارد به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، زیرا کفاره فقط در قسم‌‌هایی بوده که مربوط به آینده است اما قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، شخص در آن یا در امان بوده یا این که گناهکار است. اگر می‌‌داند یا اینکه گمان غالبش بر این باشد که دروغ می‌‌گوید، گناهکار است و اگر می‌‌داند یا اینکه غالب گمانش بر این باشد که راست می‌‌گوید، گناهی بر او نیست. اما در قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، کفاره وجود ندارد هر چند که دروغ گفته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف شخص على شيء وهو يعلم أنه كاذب، أن حلف قال: أستغفر الله وأتوب إليه ما حكم ذلك؟ وهل عليه كَفَّارة؟

 

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا حلف على شيء يعلم أنه كاذب فيه فقد تحمل إثمين الإثم الأول الكذب والإثم الثاني الاستهانة باليمين، حيث حلف على كذب، فيكون كما قال الله فيهم: ﴿وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يعْلَمُونَ﴾ [المجادلة: ١٤]، فعليه أن يتوب إلى الله من هذا الذنب الذي فعله والذي تضمن سيئتين، ولا كَفَّارة عليه؛ لأن الكفَّارة إنما تكون في الخلف على شيء مستقبل، أما الخلف على شيء ماض فهو إما سالم وإما آثم، فإن كان يعلم أنه كاذب أو يغلب على ظنه أنه كاذب فهو آثم، وإن كان يعلم أنه صادق أو يغلب على ظنه أنه صادق فهو غير آثم، أما الكفَّارة فلا تجب في الخلف على أمر ماض، ولو كان كاذبًا فيه.

مطالب مرتبط:

(۶۰۲۶) حکم طلب کردن به وجه الله در غیر از بهشت

اگر این حدیث صحیح باشد، معنای آن این است که زمانی که وجه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ موصوف به عظمت، شکوه، فضل و بخشش است شایسته نیست با آن جز بزرگ‌‌ترین چیزها درخواست نمود که آن چیز بهشت است. اما چیزهایی که کمتر از آن باشد، شایسته نیست با وجه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب شود.....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۰) حکم طلاق در حالت خشم و بازگشت به همسر پس از طلاق

می‌‌گوییم: آیا قصدت این بوده که همسرت در صورتی که مخالفتی رخ دهد به طلاق است یا اینکه چنین قصدی نداشتی و قصدت فقط تهدید و منع او بوده است؟ اگر نیت تو اولی بوده پس طلاق واقع می‌‌شود و اگر نیت تو دومی بوده و قصد تو تهدید و منع او بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۷) حکم سفر همسر پس از قسم به حرام بودن

شایسته نیست انسان هرگاه می‌‌خواهد خانواده‌‌اش را از چیزی منع کند لفظ تحریم یا لفظ طلاق یا لفظ ظهار یا شبیه آن را به زبان بیاورد. یعنی شخصیتی قوی داشته باشد که نیاز به چنین چیزهایی نباشد....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۳) حکم شکستن قسم به طلاق و کفاره آن

زبان خود را به قسم یاد نمودن به طلاق عادت نده، زیرا این امر خلاف شریعت است. بنابراین شایسته نیست انسان به قسم به طلاق عادت کند. اگر می‌‌خواهد قسم یاد کند به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد نموده یا اینکه سکوت اختیار کند....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۸) حکم قسم‌های مکرر در وسواس و کفاره آن‌ها

برای انسان شایسته نیست بر ترک گناهی از گناهان یا انجام واجبی از واجبات سوگند یاد کند، زیرا این از جمله چیزهایی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن نهی نموده است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۰) حکم قسم دروغ و کفاره آن در صورت نقض وعده

ابتدا این سؤال کننده و امثالش را نصیحت نموده که از گفتن چنین سخنانی پرهیز کنند و اگر بر انجام کاری تصمیم جدی دارند برای آنها مجالی در قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وجود دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه