یکشنبه 14 ذیحجه 1447
۱۰ خرداد ۱۴۰۵
31 می 2026

(۶۰۴۴) حکم قسم دروغ برای اصلاح بین مردم

(۶۰۴۴) سوال: هنگامی که شخص می‌‌خواهد بین دو نفری که با هم خصومت دارند صلح ایجاد کند آیا می‌‌تواند دروغ گفته و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند؟ قصد او فقط اصلاح بوده؛ آیا این کار جایز است؟

جواب:

دروغ گفتن در اصلاح بین مردم با توجه به اینکه مصلحت آن بیش از مصلحت دروغ گفتن بوده، جایز است اما با این وجود بهتر است کسی که قصد اصلاح دارد در سخنش از توریه استفاده کند یعنی کلامی بگوید که مقصودش خلاف ظاهر آن باشد. هرگاه خواست به یکی از آنها بگوید: به الله قسم فلانی در مورد تو چیزی نگفته است در حالی که او می‌‌داند که چیزی گفته است، قصدش از این جمله چیزی غیر از آن چه او در موردش گفته، باشد. تا اینکه در حالی که رو به روی مخاطبش قرار گرفته راست‌‌گو باشد و فقط قصدش آنچه مخاطب به طرف مقابلش اتهام زده باشد. در این صورت از دروغ در امان مانده و بین دو طرف خصومت، صلح ایجاد می‌‌کند. اما قسم یاد نمودن بر آن در حالی که می‌‌داند دروغ است؛ من در این مسئله توقف می‌‌کنم. مگر اینکه قصدش توریه باشد، در این صورت قسمش بر آنچه می‌‌خواهد جایز است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندما يريد الرجل أن يصلح بين اثنين متخاصمين هل يحق له أن يكذب ويحلف بالله ؟ ونيته أنه يريد الإصلاح فقط، فهل هذا جائز؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الكذب في الإصلاح بين الناس فإنه جائز؛ لما فيه من المصلحة التي تربو على مفسدة الكذب، ومع ذلك فإن الأولى للمصلح أن يورّي في كلامه، يعني أن يسلك طريق التورية بأنه يريد في كلامه ما يخالف ظاهره، فإذا أراد أن يقول لأحد الخصمين: والله ما قال فلان فيك شيئًا، وهو يعلم أنه قد قال فيه شيئًا، فلينو بهذا الشيء شيئًا آخر غير الذي قاله فيه؛ ليكون بذلك صادقا وهو أمام المخاطب، إنما أراد ما اتهم المخاطب به صاحبه، فحينئذ يكون سالما من الكذب مصلحًا بين المتخاصمين، وأما الخلف على ذلك وهو يعلم أنه كذب فأنا أتوقف فيه، إلا إذا أراد التورية فإن إرادته التورية وحلفه على ما يريد جائز.

مطالب مرتبط:

(۶۰۶۵) حکم فتوا دادن بدون علم

در حقیقت این افرادی که (بدون علم) فتوا می‌‌دهند مرتکب گناه بزرگی می‌‌شوند. نمی‌‌دانم چه چیزی این افراد را وادار به پیش‌‌روی و مسابقه در فتوا می‌‌کند در حالی که این امرِ بسیار خطرناک و بزرگی بوده و شخص فتوا دهنده واسطه‌‌ی بین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و بندگانش در تبلیغ شریعت است....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۳) حکم قسم خوردن در تجارت

اگر بگوید: به الله قسم این را با این قیمت خریده‌‌ام یا به الله قسم که همینقدر قیمتش است در حالی که دروغ می‌‌گوید. این کسی است که عهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و قسمش را با قیمت اندکی می‌‌فروشد. کسی که کالایش را با قسم دروغ می‌‌فروشد از جمله سه نفری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در روز قیامت به آنها نگاه نکرده، آنها را پاک نمی‌‌کند و برای آنها عذابی دردناک است....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۱) حکم گفتن “به خود واگذار می‌‌شوی” و تأثیر آن بر طلاق و کفاره قسم

ه نسبت طلاق اگر به نزد آنها رفته و قصد تو واقع شدن طلاق بوده، طلاق او واقع می‌‌گردد و این طلاق در صورتی که اولین طلاق باشد رجعی است. اما اگر قصد تو تهدید و منع او از رفتن به سوی خانواده‌‌اش بدون طلاق دادنش بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود ....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۹) شخصی خوردن چیزی را از دست شخص دیگر بر خود حرام نموده است، کفاره‌‌ی آن چیست؟

هرگاه انسان چیزی را بر خود حرام کند به این معنا بوده که قصد امتناع از آن را با این صیغه داشته، لذا به منزله‌‌ی کسی است که قسم یاد نموده و می‌‌تواند آنچه آن بر خود را حرام نموده، انجام دهد سپس کفاره‌‌ی قسم دهد...

ادامه مطلب …

(۶۰۱۸) تفاوت میان قسم به الله و قسم به مصحف

قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اصل است. اما اگر کسی به مصحف قسم یاد کند و مقصودش آنچه در مصحف است باشد، اشکالی ندارد؛ زیرا کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صفتی از صفاتش بوده و قسم یاد کردن به صفتی از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جایز است

ادامه مطلب …

(۶۰۶۹) حکم قسم به طلاق در حالت عصبانیت

طلاقی از جانب من که دیگر شوهر دخترم نباشد، این اشتباهی از جانب تو است و این بدین معنا است که بین دخترت و شوهرش دشمنی و کینه را ایجاد می‌‌کنی در حالی که این اشتباه است، لذا به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نموده و از او طلب مغفرت کن...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه