دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۵۹۰۸) حکم قرار دادن صندوقی برای دیه‌‌ی قتل

(۵۹۰۸) سوال: حکم قرار دادن صندوقی که فقط برای خون (دیه‌‌ی قتل) باشد، چه حکمی دارد؟ مثلا -لا سمح الله- اگر شخصی بر او لازم شد که دیه را پرداخت کند این صندوق دیه را کامل پرداخت می‌‌کند. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اول: سخن این برادر سؤال کننده: (لا سمح الله) شایسته نیست، زیرا چه بسا احساس شود که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آنچه اراده می‌‌کند مجبور است؛ بلکه گفته می‌‌شود: (لا قدر الله) الله مقدر نکند یا با عبارتی بهتر از آن: (لا قدر الله الا الخیر) الله جز خوبی را مقدر نکند.

به نسبت سؤال نظرم بر این بوده که صندوق برای خون قرار داده نشود، زیرا قرار دادن صندق برای خون -پرداخت دیه- باعث می‌‌شود که نادانان در کشتن مردم بی‌‌پروا باشند؛ از این جهت که احساس می‌‌کند دیه فراهم است، همان‌‌طور که از برخی نقل شده که می‌‌گویند: برای من مهم نیست که کسی را زیرا پا گذارم یا خیر، زیرا دیه فراهم است. بنابراین در این کار مفسده وجود دارد اما اگر چنین چیزی رخ داد و این اتفاق افتاد دیه‌‌ی خطا بر نزدیکان (خویشاوندان نزدیک) قاتل همان‌‌گونه که اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله ذکر می‌‌کنند واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم وضع الصندوق المخصص للدم فقط؟ مثلا – لا سمح الله – إذا وقع على شخص دفع دية فإن هذا الصندوق يدفعها كاملة دون تردد، أفيدونا في هذا السؤال.

فأجاب رحمه الله تعالى-: أولا قول الأخ السائل: «لا سمح الله» هذه الكلمة لا تنبغي؛ لأنها قد تشعر بأن الله – تعالى – يُكره على ما يريد، وإنما يقال: لا قدر الله، أو بعبارة أحسن أيضًا: لا قدر الله إلا الخير.

أما بالنسبة لسؤاله فإني أرى ألا يوضع صندوق للدم؛ لأنه إذا وضع صندوق للدم – يعني لدفع الديات- فإن هذا يوجب أن يتهور السفهاء وألا يبالوا بقتل الناس؛ لأنه يشعر بأن الدية موجودة، كما نقل عن بعضهم أنه يقول: أنا لا يهمني أن أدهس أحدًا أو لا لأن الدية موجودة، فيكون في ذلك مفسدة، لكن إذا وقعت الواقعة وحصلت الحادثة فإن دية الخطأ على العاقلة كما ذكر ذلك أهل العلم رحمهم الله.

مطالب مرتبط:

(۵۸۹۱) حکم مرگ بر اثر اعتصاب غذا

حكم کسی‌که از اعتصاب غذا بمیرد، خودکشی است و کاری را انجام داده که در اسلام ممنوع است...

ادامه مطلب …

(۵۹۱۱) آیا دیه‌‌ی مرد مانند دیه‌‌ی زن است؟

دیه‌‌ی زن نصف دیه‌‌ی مرد است، هنگامی که به یک سوم یا بیشتر برسد و این مشهور در مذهب امام احمد است. اما در کمتر از آن یک سوم با هم مشترک هستند...

ادامه مطلب …

(۵۸۸۴) کفاره تصادف و مسئولیت شرعی در جبران خسارت

اگر برده‌ی مؤمن پیدا نکردید، دو ماه پیاپی روزه بگیرید و باید برای هر یکی از آنان، کفاره را بپردازید، بنابراین شش ماه را روزه می‌گیرید، هر دو ماه به صورت پیاپی انجام شود و نیازی نیست که شش ماه را پیاپی روزه بگیرید،...

ادامه مطلب …

(۵۹۱۳) حکم دریافت هزینه برای درمان آسیب ناشی از تصادف و استفاده از مازاد آن

عوضی را که تو در مقابل این آسیب گرفتی، همان چیزی است که از این مرد گرفتی و آن سه هزار ریال است و مقداری از آن که بعد از درمان باقی مانده، آنچه ظاهر بوده برای تو است...

ادامه مطلب …

(۵۹۰۹) حکم شرعی جمع‌آوری مال برای دیه و استفاده از آن در صورت اتمام مبلغ

(گرفتن) اضافه بر دیه حرام است، لذا بر او واجب بوده که هنگام جمع شدن کامل دیه متوقف شود چون او به مقتضای این قبض از مردم گدایی می‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۸۵۹۲) مسئولیت شرعی راننده در تصادف منجر به مرگ همراهان

بی‌تردید بله او بدین‌خاطر گناهار است، اما آیا گناهش مانند کسی است که انسانی را عامدانه می‌کشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه