چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۵۹۰۸) حکم قرار دادن صندوقی برای دیه‌‌ی قتل

(۵۹۰۸) سوال: حکم قرار دادن صندوقی که فقط برای خون (دیه‌‌ی قتل) باشد، چه حکمی دارد؟ مثلا -لا سمح الله- اگر شخصی بر او لازم شد که دیه را پرداخت کند این صندوق دیه را کامل پرداخت می‌‌کند. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اول: سخن این برادر سؤال کننده: (لا سمح الله) شایسته نیست، زیرا چه بسا احساس شود که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آنچه اراده می‌‌کند مجبور است؛ بلکه گفته می‌‌شود: (لا قدر الله) الله مقدر نکند یا با عبارتی بهتر از آن: (لا قدر الله الا الخیر) الله جز خوبی را مقدر نکند.

به نسبت سؤال نظرم بر این بوده که صندوق برای خون قرار داده نشود، زیرا قرار دادن صندق برای خون -پرداخت دیه- باعث می‌‌شود که نادانان در کشتن مردم بی‌‌پروا باشند؛ از این جهت که احساس می‌‌کند دیه فراهم است، همان‌‌طور که از برخی نقل شده که می‌‌گویند: برای من مهم نیست که کسی را زیرا پا گذارم یا خیر، زیرا دیه فراهم است. بنابراین در این کار مفسده وجود دارد اما اگر چنین چیزی رخ داد و این اتفاق افتاد دیه‌‌ی خطا بر نزدیکان (خویشاوندان نزدیک) قاتل همان‌‌گونه که اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله ذکر می‌‌کنند واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم وضع الصندوق المخصص للدم فقط؟ مثلا – لا سمح الله – إذا وقع على شخص دفع دية فإن هذا الصندوق يدفعها كاملة دون تردد، أفيدونا في هذا السؤال.

فأجاب رحمه الله تعالى-: أولا قول الأخ السائل: «لا سمح الله» هذه الكلمة لا تنبغي؛ لأنها قد تشعر بأن الله – تعالى – يُكره على ما يريد، وإنما يقال: لا قدر الله، أو بعبارة أحسن أيضًا: لا قدر الله إلا الخير.

أما بالنسبة لسؤاله فإني أرى ألا يوضع صندوق للدم؛ لأنه إذا وضع صندوق للدم – يعني لدفع الديات- فإن هذا يوجب أن يتهور السفهاء وألا يبالوا بقتل الناس؛ لأنه يشعر بأن الدية موجودة، كما نقل عن بعضهم أنه يقول: أنا لا يهمني أن أدهس أحدًا أو لا لأن الدية موجودة، فيكون في ذلك مفسدة، لكن إذا وقعت الواقعة وحصلت الحادثة فإن دية الخطأ على العاقلة كما ذكر ذلك أهل العلم رحمهم الله.

مطالب مرتبط:

(۵۸۹۹) حکم شرعی و کفاره سقط جنین ناشی از ضرب و درگیری

اگر جنین به خاطر ضربه‌‌ای که تو سقط شده، بر تو دیه‌‌ی آن لازم بوده که عبارت از آزاد کردن برده یا کنیز که قیمت آن پنج شتر است و کفاره نیز بر تو نیز لازم می‌‌باشد....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۰) حکم شرعی و کفاره تصادف منجر به فوت در صورت عدم مطالبه دیه

اگر مقصر نبوده که در این‌‌صورت چیزی بر او لازم نیست.

ادامه مطلب …

(۵۹۰۴) حکم شرعی اقدام ناآگاهانه کودک در مرگ نوزاد و تکلیف پس از بلوغ

اما آنچه نزد من راجح بوده این است که در این حالت کفاره بر او واجب بوده و شایسته نیست که مرد یا زن آنچه را الله بر او واجب نموده به خاطر حیاء از مردم ترک کند

ادامه مطلب …

(۵۹۱۰) کسی که مرد و بر او دیه واجب بود، آیا اولیای مقتول می‌‌توانند آن را مطالبه کنند؟

دیه اگر در مقابل قتل عمد باشد بر قاتل واجب است و بعد از مرگش از میراثش برداشته می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۶) آیا شخص در مقابل کشتن پسرش، قصاص می‌‌شود؟

جمهور فقها نظرشان بر این بوده که هرگاه پدری پسرش را به عمد به قتل برساند در مقابل آن کشته نمی‌‌شود و برای این قول با دلیل و بیان علت استدلال نموده‌‌اند.....

ادامه مطلب …

(۸۵۹۲) مسئولیت شرعی راننده در تصادف منجر به مرگ همراهان

بی‌تردید بله او بدین‌خاطر گناهار است، اما آیا گناهش مانند کسی است که انسانی را عامدانه می‌کشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه