پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۸۵۹۲) مسئولیت شرعی راننده در تصادف منجر به مرگ همراهان

(۸۵۹۲) سوال: راننده‌ای با سرعت بالا رانندگی می‌کند و در نتیجه دچار حادثه می‌شود و خود و همراهانش می‌میرند، آیا او به خاطر مرگ بقیه گناهکار است؟

جواب:

بی‌تردید بله او بدین‌خاطر گناهار است، اما آیا گناهش مانند کسی است که انسانی را عامدانه می‌کشد و الله درباره‌اش می‌فرماید: {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِداً فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَاباً عَظِيماً} [نساء: ۹۳]. (کسی‌که مؤمنی را از روی عمد بکشد، مجازاتش جهنم است که برای همیشه در آن می‌ماند و الله بر او خشم می‌گیرد و او را از رحمتش دور می‌گرداند و برایش عذاب بزرگی فراهم نموده است. )؟ یا گناهش غیر از آن است؟ پاسخ این است: گناهش کمتر است؛ زیرا هدف این مرد از سرعت بالا، کشتن خود و دیگران نبود، در نتیجه انسان باید در حرکتش درنگ نماید و مراعات کند مثلاً اگر مسیری را در دو ساعت طی می‌کرده، اکنون در دو ساعت و نیم طی می‌کند و خود و همراهانش را از مرگ در امان می‌داند، ویژها اگر مسیرها دشوار یا در مسیرها موانع زیادی وجود داشته باشد، وظیفه‌ی اوست که با دقت بیشتری عمل کند تا به سلامت برسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: السائق الذي يسير بسرعة كبيرة ثم حدث له حادث أدى به إلى الموت ومن معه، هل يأثم بموت هؤلاء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم لا شك أنه يأثم بذلك، لكن هل يأثم إثم المتعمد الذي تعمد القتل وقال الله تعالى فيه: ﴿وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنَا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَلِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا﴾ [النساء: ۹۳] أو يأثم إنما دون ذلك؟ الجواب أنه يأثم إثما دون ذلك؛ لأن هذا الرجل لم يقصد بسرعته أن يقتل نفسه ومن معه، وعلى هذا فيجب على الإنسان أن يتأنى في سيره ويتمهل فيه، وإذا قدر أنه يقطع المسافة في ساعتين مثلا فليقطعها في ساعتين ونصف، وليسلم نفسه ومن معه من الهلاك، ولا سيما إذا كانت الخطوط وغرة أو كان في الخطوط مقاطع كثيرة؛ فإن الواجب عليه أن يتأنى تأنيا تحصل به السلامة.

مطالب مرتبط:

(۵۸۹۷) آیا پرداخت دیه موجب برائت قاتل از مسئولیت خون می‌شود؟

شکی در آن نیست که از مسئولیت خون در این دنیا بری می‌‌شود؛ زیرا آنچه بر او واجب بوده را ادا کرده است.....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۲) حکم شرعی مادر در فوت نوزاد هنگام شیر دادن

ظرم این بوده که این مادر احتیاط کند و دو ماه پی در پی برای توبه روزه بگیرد، اما به نسبت دیه اگر پدرش زنده باشد حق پدرش است...

ادامه مطلب …

(۵۸۸۵) تکلیف شرعی در قبال زیان رساندن به فرزند

باید دیه حواسی را که این دختر از دست داده بپردازد، مثل حرکت و یا شنوایی اگر از دست داده باشد، خسارت این موارد با توجه به دیدگاه علماء است، از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌خواهم که برای ما و او بخشش و عفوی فراگیر فراهم نماید....

ادامه مطلب …

(۵۹۱۴) نوزادی پدرش در اثر تصادف وفات نموده، آیا برای برادران بزرگش درست است آن را ببخشند؟

برای برادران بزرگ و بقیه‌‌ی میراث‌‌بران بزرگ و عاقل جایز است که فقط از سهم خود کوتاه بیایند، اما کسانی که کوچک هستند، کسی حق ندارد که از سهم آن‌‌ها کوتاه بیاید....

ادامه مطلب …

(۵۹۱۱) آیا دیه‌‌ی مرد مانند دیه‌‌ی زن است؟

دیه‌‌ی زن نصف دیه‌‌ی مرد است، هنگامی که به یک سوم یا بیشتر برسد و این مشهور در مذهب امام احمد است. اما در کمتر از آن یک سوم با هم مشترک هستند...

ادامه مطلب …

(۵۹۰۵) کفاره‌‌‌‌ی قتل عمد و قتل خطا چیست؟

قتل عمد کفاره ندارد، زیرا بزرگ‌‌تر از این بوده که انسان از آن، با کفاره پاک شود، کفاره‌‌ی قتل خطا این است که قاتل دو ماه پی در پی روزه بگیرد و در میان آن‌‌ها افطار نکند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه