چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۸۷۴) حکم ارث‌بری فردی که نماز را به طور منظم به جا نمی‌آورد

(۴۸۷۴) سوال: آیا وارثی که به صورت منظم نماز نمی‌خواند و فقط در روزهای جمعه و در ماه رمضان نماز می‌خواند، باید از ارث کاملا محروم گردد یا سهمی به او خواهد رسید؟ و یا اینکه باید سهم او را برایش حفظ کنیم تا روزی که توبه می‌کند و نمازهایش را منظم می‌خواند؟

جواب:

در امر فرد تارک صلاة بین علما اختلاف وجود دارد. برخی از آنها می‌گویند: تارک صلاة کافر و مرتد است و از نزدیکان مسلمانش چیزی به ارث نمی‌برد چنان که پیامبر اکرم می‌فرمایند:«لا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ، وَلا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ»: «نه مسلمان از کافر ارث می برد و نه کافر از مسلمان». برخی دیگر از علما اما قایل به این هستند که که کسی که نماز را ترک می‌کند کافر نمی‌گردد و می‌تواند از اموال نزدیکان مسلمانش ارث ببرد. اما قول صحیح این است که کسی که نماز را ترک کرده کافر است و از ملت اسلام خارج شده و مرتد محسوب می‌گردد، مگر اینکه توبه کند و به اسلام بازگردد. اگر توبه کرد و قبل از مرگ شخص مورث به اسلام بازگشت، در این حالت از مال او ارث خواهد برد و اگر چنین نکند چیزی به او نخواهد رسید. اما آیا انسان با ترک یک یا دو یا سه یا … نوبت از نمازهایش کافر می‌گردد یا شرط کافر اعلام کردن یک شخص این است که نمازهایش را به صورت کامل ترک نماید؟ به نظر م کسی کافر است که به صورت کامل نماز خواندن را ترک کند و کسی که گاه گاه نماز می‌خواند کافر محسوب نمی‌شود زیرا پیامبر اکرم صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرمایند: «إن بين الرجل وبين الكفر والشرك ترك الصلاة»«مرز بین مرد و کفر و شرک، ترک نماز است». و نفرموده‌اند یک نوبت نماز، بلکه فرمود‌ه‌اند ترک نماز به صورت کلی. در جای دیگر نیز می‌فرمایند: «إن العهد الذي بيننا وبينهم الصلاة، فمن تركها فقد كفر»«عهد بین ما و ایشان نماز است، هرکس آن را ترک کند کافر شده است. »

بنابراین می‌گوییم: کسی که گاهی نماز می‌خواند و گاهی نمی‌خواند کافر نیست و از نزدیکان مسلمانش که فوت می‌کنند ارثیه به او خواهد رسید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الوارث الذي لا يصلي بانتظام، كأن يصلي الجمعة ورمضان، هل يرث، أم يُخرَم مطلقا، أم يُحبَس له نصيبه، حتى يتوب إلى الله، وينتظم في صلاته؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا مبني على اختلاف العلماء في تارك الصلاة، فمن قال: إن تارك الصلاة كافر مرتد فإنه لا يرث من قريبه المسلم، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَرِثُ المُسْلِمُ الكَافِرَ، وَلَا الكَافِرُ المُسْلِمَ». ومن قال: إنه لا يكفر. فإن تركه الصلاة لا يمنعه من ميراثه من قريبه المسلم، ولكن الصحيح أن تارك الصلاة يكفر كُفرا مخرجا عن الملة، وأنه يكون مرتدا، إلا أن يتوب، ويرجع إلى الإسلام، فإن تاب ورجع إلى الإسلام قَبْلَ موت مُوَرّثه وَرِثَ منه، وإلا فلا، ولكن هل يكفر الإنسان إذا ترك صلاة، أو صلاتين، أو ثلاثا، أو أربعا، أو لا بد من الترك المطلق ؟ الذي يظهر لي أنه لا يكفر إلا بالترك المطلق، بحيث لا يصلي أبدا، وأما من يصلي أحيانا، فإنه لا يكفر لقول الرسول -عليه الصلاة والسلام-: «إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ». ولم يقل ترك صلاة، بل قال ترك الصلاة، وهذا يقتضي أن يكون الترك المطلق، وكذلك قال: «العَهْدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمُ الصَّلَاةُ، فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ».

وبناء على هذا نقول: إن الذي يصلي أحيانا، ويدع أحيانا ليس بكافر، وحينئذ يرث من قريبه المسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۸۸۳) حکم شرعی حفظ یا فروش مزرعه در صورت اختلاف وراث

این برادر جایز نیست که سایر برادران و خواهرانش را به بهانه اینکه به کشاورزی علاقه دارد، از حق خود از ارث محروم کند..

ادامه مطلب …

(۴۸۹۲) حکم ارث‌ بردن از اموال نامشروع

مالی که از طریق حرام به دست آمده باشد اگر خود مال به عینه حرام باشد مثلا از کسی به زور اخذ شده باشد یا اینکه از کسی سرقت شده باشد، در این حالت ورثه باید آن را به صاحب اصلی آن پس دهند، زیرا امتلاک چنین اموالی گناه بزرگی است. اما اگر مال از طریق حرام به دست آمده باشد، لازم نیست ورثه چیزی از آن را حذف کنند و این مال برای کسی که آن را به دست آورده موجب گناه و عذاب خواهد بود و هیچ گناهی متوجه ورثه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۶) حکم شرعی تقسیم متفاوت ارث میان دختر و پسر در اموال شهری و اراضی کشاورزی

زن نباید ارثیه‌ای همانند آنچه مرد دریافت می‌کند را اخذ نماید و بر حاکمان نیز واجب است که به احکام الهی در ارث و میراث و در هر مساله‌ی دیگری التزام و پایبندی کامل داشته باشند، ...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۲) تقسیم ارثیه بر اساس سهمیه پسر و دختر و نحوه توزیع صحیح درآمد ماترک

ماترک بر طبق آیات قرآن و اجماع علما به این شیوه تقسیم می‌گردد که سهم هر پسر باید دو برابر سهم هر دختر باشد، ...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۱) نحوه تقسیم ارث در صورت فوت شخصی با بازماندگان: پدر، مادر و دو دختر

به دختران دو سوم، به پدر یک ششم و به مادر یک ششم کل ارثیه سهم خواهد رسید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه