شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

(۴۹۱۳) سوال: پدربزرگ پدری من فوت کرده است و از او چهار پسر و چهار دختر به جای مانده است. تمام اموال و ماترک او شامل اموال نقدی، زمین‌های زراعی و دام و احشام در دست پسر ارشد او است. پدرم فوت کرد. هر کدام از عموهایم سهم خود را از برادر بزرگتر خود اخذ کردند به جز من. آنها به من هیچ سهمی ندادند. من تنها دختر پدرم بودم و هیچ خواهر و برادری ندارم. آیا من حق دارم سهم الارث پدرم از پدرش را از ایشان مطالبه کنم؟

جواب:

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد و بقیه پول به نزدیکترین فرد ذکور به تو که و نزدیکترین اقوام عصبی (پدری) که اشاره کردی عموهایت هستند می‌رسد. زیرا پدرت در هنگام مرگ تنها یک دختر داشته است و سه برادر و در این حالت به دختر نصف سهم و بقیه آن به سه عموی وی می‌رسد. اما اگر تنها یکی از عموها در قید حیات بود تمام نیمه باقیمانده سهم الارث تو به آن عموی زنده می‌رسد و به برادرزاده‌های دیگر هیچ سهمی تعلق نمی‌گیرد. اگر تمام عموها مرده بودند، پسرانشان به جای آنها این سهم را از آن خود می‌کنند و فرزندان مونث هیچ سهمی از ارثیه تعصیبی ندارند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لقد توفي جدي لأبي، وترك أربعة أبناء منهـ والدي، وأربع بنات وكانت كل تركته بيد ابنه الأكبر، من أموال نقدية وأراض زراعية ومواش، وقد توفي والدي، فقام كل واحد من أعمامي بأخذ نصيبه من أخي الأكبر، إلا أبي لم يُسَلَّموا إلى نصيبه، فأنا ابنته الوحيدة، فليس لي إخوة ولا أخوات، فهل لي الحق في مطالبته بحق أبي من جدي، أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الجواب هو أن لكِ الحق في أن تطالبي بنصيبك من أبيك الذي ورثه من جَدِّك، لأنك مستحقة بما تستحقين منه، ولكن اعلمي أن ليس لك من أبيك إلا نصف المال، والباقي يكون لأولى رَجُلٍ ذَكَر، وأولى العَصَبة في هذه المسألة التي ذكرتِ هم أعمامك، لأن أبالي يكون قد مات عن بنت وعن ثلاثة إخوة، وفي هذه الحال يكون للبنت النصف، وللإخوة الثلاثة الباقي، إذا كانوا على قيد الحياة، وإذا كان أحدهم هو الباقي، صار الباقي له وحده دون أبناء أخويه ، وإن ماتوا كلهم قام أبناؤهم مقامهم، أما بنات الإخوة فإنه ليس لهن حق من التعصيب.

مطالب مرتبط:

(۴۸۸۳) حکم شرعی حفظ یا فروش مزرعه در صورت اختلاف وراث

این برادر جایز نیست که سایر برادران و خواهرانش را به بهانه اینکه به کشاورزی علاقه دارد، از حق خود از ارث محروم کند..

ادامه مطلب …

(۴۹۰۳) حکم تقسیم ارث برای فرد دوجنسه در فقه اسلامی

اگر مساله به گونه‌ای بود که مرد یا زن بودن ورثه در مقدار سهم الارث آنها تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) در این حالت مساله واضح است و به فرد دو جنسه همان مقدار ارث می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۲) تقسیم ارثیه بر اساس سهمیه پسر و دختر و نحوه توزیع صحیح درآمد ماترک

ماترک بر طبق آیات قرآن و اجماع علما به این شیوه تقسیم می‌گردد که سهم هر پسر باید دو برابر سهم هر دختر باشد، ...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۱) اولویت ادای نذر یا پرداخت بدهی‌های فرد مقروض؟

ابتدا مقدار قرض او را محاسبه می‌کنیم، سپس مقدار مالی که از خود بر جای گذاشته را محاسبه کرده و آن را به مقدار کل دیون تقسیم می‌کنیم....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۰) حکم وقف ناتمام پیش از وفات

وقف هنوز انجام نشده است؛ چرا که تحقق وقف منوط به بازدید آن زن از مکان‌ها و اجرای واقعی آن بوده است،...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۷) حکم ارث در صورت فوت هم‌زمان پدر و پسر

قول ارجح در این حالت این است که هیچ توارثی در بین آنها برقرار نشود زیرا یکی از  شروط توارث این است که مورث پیش از وارث فوت کرده باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه