شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۴۹۰۱) حکم ارث برای فردی با ظاهر مردانه و رفتارهای زنانه

(۴۹۰۱) سوال: پسری ١٩ سال سن و صفات جسمی مردانه دارد.اما در اخلاق و سلوک و سخن گفتن و لباس پوشیدن کاملا زنانه رفتار می‌کند. حتی نشستن و اختلاط کردن با زنان را به نشستن و اختلاط کردن با مردان ترجیح می‌دهد و اساسا کاملا شبیه زنان است. آیا باید مانند مردان به او ارثیه برسد یا زنان؟ لطفا به ما پاسخ بدهید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

اگر مرد یا زن بودن در ارثیه تفاوتی ایجاد نکند، در این امر اشکالی وجود ندارد. مثلا اگر برادر مادری فرد متوفی باشد، در این حال زن یا مرد بودن تفاوتی ندارد زیرا مرد و زن در این حالت ارث یکسانی می‌بردند چنان که خداوند تعالی می‌فرماید: { وَإِن كَانَ رَجُلٌۭ يُورَثُ كَلَـٰلَةً أَوِ ٱمْرَأَةٌۭ وَلَهُۥٓ أَخٌ أَوْ أُخْتٌۭ فَلِكُلِّ وَٰحِدٍۢ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ ۚ فَإِن كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِن ذَٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَآءُ فِى ٱلثُّلُثِ ۚ }{ و اگر مرد یا زنی که از او ارث می‌برند کلاله (= بی فرزند و بی پدر) باشد، و برای او برادر یا خواهر (مادری) باشد؛ پس برای هر یک از آن دو یک ششم است، و اگر آن‌ها بیش از این باشند؛ در یک سوم شریکند، }(نساء ١٢)

اما اگر ارثیه به گونه‌ای بود که تقسیم آن به مرد یا زن بودن ارتباط پیدا می‌کرد، در این حالت اگر تنها اندامهای مردانه داشت – همانطور که از سوال پیدا است – باید مانند مردان ارثیه به او برسد حتی اگر اخلاقش شبیه به زنان باشد و بر این مرد واجب است که مانند مردان رفتار کند و جایز نیست که لباس زنان را بپوشد و جواهرت و تزئینات مخصوص به زنان را به تن خویش آویزان کند. زیرا موضع ما در این امور این است که طبق نشانه‌های جنسی قضاوت کنیم.

بنابراین حکم این شخص حکم مردان است و حکم او در زمره احکام افراد دوجنسه قرار نمی‌گیرد، زیرا افراد دوجنسه، اندام جنسی هر دو جنس را دارند و احکام اینگونه افراد نیز نزد علما تشریح شده است که در اینجا مجال توضیح آن نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: شاب يبلغ من العمر تسعة عشر عاما، ويحمل الصفات الخلقية للذَّكَر، ولكن في تصرفاته وحديثه وملابسه، يتشبه بالنساء، إلى جانب نفوره من الجلوس مع الرجال، وحُبه للحديث والجلوس مع النساء، وكأنه أنثى مثلهن، فهل يرث بصفته رجلا، أم أنثى أفتونا مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا كان هذا الشخص ممن لا يختلف إرثه بالذكورة والأنوثة، فلا إشكال في أمره، مثل أن يكون أخا للميت مِن أُمه، فإن الإخوة من الأم لا يُفَرّق بين ذكورهم وإناثهم في الإرث، إذ إن الذكر والأنثى سواء، لقوله تعالى -: ﴿ وَإِن كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَلَةٌ أَوِ امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِن كَانُوا أَكْثَرَ مِن ذَلِكَ فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثلث ﴾ [النساء: ١٢].

أما إذا كان هذا الشخص ممن يختلف إرثه بالذكورة والأنوثة، كالإخوة الأشقاء، أو لأب، فإنه إذا لم يكن فيه إلا علامات الذكورة الخلقية كما هو ظاهر من السؤال فإنه يرث ميراث ذكر، وإن كان في أخلاقه يميل إلى النساء، وكذلك في تصرفاته، ويُلزم هذا الرجل بأن يتحلى بأخلاق الرجال، فلا يجوز له أن يلبس لباس النساء، كالذهب، أو الثياب الخاصة بهن، وما أشبه ذلك، لأن موقفنا من مثل هذه الأمور أن نحكم بما يظهر لنا من العلامات الحسية.

وعلى هذا فيكون هذا الشخص حُكمه حكم الرجال، وليس هذا من باب الخنثى المشكل، فإن الخنثى المشكل تكون علاماته الظاهرة الحسية علامة للجنسين، مثل أن يكون له فرج أنثى، وذكر رجل، وأحكامه عند أهل العلم معروفة، وليس هذا موضع بسطها.

مطالب مرتبط:

(۴۸۷۹) حکم شرعی درباره زمین زراعی که پدر به عنوان جهاز به دخترش داده

زمینی که پیش از مرگ پدر از جانب دخترش به او داده شده، اکنون و پس از مرگ پدر به جمیع وراث تعلق دارد و باید بین فرزندان و همسران و والدین (اگر در قید حیات باشند)، بر حسب شریعت اسلامی تقسیم گردد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۵) حکم صرف‌نظر از سهم ارث در برابر ظلم یکی از ورثه در تصرف مال موروثی

بر تو حلال نیست از ماشینی که بین تو و سایر ورثه مشترک است گذشت کنی مگر اینکه سایر وراث هم بر این کار رضایت داشته باشند...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۶) حکم شرعی تقسیم متفاوت ارث میان دختر و پسر در اموال شهری و اراضی کشاورزی

زن نباید ارثیه‌ای همانند آنچه مرد دریافت می‌کند را اخذ نماید و بر حاکمان نیز واجب است که به احکام الهی در ارث و میراث و در هر مساله‌ی دیگری التزام و پایبندی کامل داشته باشند، ...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۹) حکم محرومیت دختران از ارث

ازدواج باعث ساقط شدن حق الارث دختر نخواهد شد و سهم الارث دختر چه ازدواج کرده باشد چه نکرده باشد باید به او پرداخت شود...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۰) حکم وقف ناتمام پیش از وفات

وقف هنوز انجام نشده است؛ چرا که تحقق وقف منوط به بازدید آن زن از مکان‌ها و اجرای واقعی آن بوده است،...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۳) حکم ارث مسلمانان از والدین غیرمسلمان

اگر این فرد کافر نزدیکانی کافر داشت، باید این مال به آنها اعطا گردد......

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه