(۴۹۰۰) حکم عده و ارث برای زنی که پس از عقد و پیش از زفاف شوهرش فوت کرده است

(۴۹۰۰) سوال: مردی زنی را به عقد خود درآورد و پیش از اینکه با او ازدواج کند فوت کرد. جناب شیخ، آیا این زن در این حالت باید عده را رعایت کند و آیا وی از مال این مرد ارث خواهد برد؟

جواب:

اگر مردی زنی را به عقد خود درآورد و پیش از دخول، فوت کند، بر زن واجب است که عده را به مدت چهار ماه و ده روز رعایت کند زیرا خداوند متعال در این باره می‌فرماید:{ وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَٰجًۭا يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍۢ وَعَشْرًۭا ۖ}{و کسانی از شما که می‌میرند و همسرانی باقی می‌گذارند؛ باید چهار ماه و ده روز انتظار بکشند (وعده نگه دارند)}(البقره ٢٣٤) و به او ارثیه خواهد رسید. اگر آن مرد زن دیگری نداشته باشد و فرزندی نداشته باشد، یک چهارم مال وی به این زن خواهد رسید. اگر زوج فرزند داشته باشد یک هشتم ارثیه به این زوجه می‌رسد و اگر بجز فرزند همسر دیگری هم داشته باشد. در آن یک هشتم با هم شریک خواهند شد. همچنین مهریه‌ای که برای او تعیین شده کاملا به او تعلق خواهد گرفت و این امر همانند قضاوتی است که پیامبر درباره بروع بنت واشق انجام داده است. و این امر بر خلاف زنی است که زوجش قبل از دخول او را طلاق داده باشد. در این حالت زوجه لازم نیست عده را نگاه دارد و بجز نصف مهریه چیزی به او نمی‌رسد. {يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا نَكَحْتُمُ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍۢ تَعْتَدُّونَهَا ۖ فَمَتِّعُوهُنَّ وَسَرِّحُوهُنَّ سَرَاحًۭا جَمِيلًۭا}{ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! هنگامی‌که با زنان با ایمان ازدواج کردید، آنگاه پیش از آن‌که با آن‌ها همبستری کنید، طلاق‌شان دادید، پس عده‌ای برای شما بر آن‌ها نیست که شما آن را بشمارید، لذا آن‌ها را (با هدیه‌ای مناسب) بهره‌مند سازید و به نیکوترین وجه رهای‌شان کنید.}(احزاب ٤٩)، و همچنین می‌فرماید:{ وَإِن طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةًۭ فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلَّآ أَن يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا۟ ٱلَّذِى بِيَدِهِۦ عُقْدَةُ ٱلنِّكَاحِ ۚ}{اگر زنان را پیش از آنکه با آنان نزدیکی کنید، طلاق دادید در حالی‌که برای آن‌ها مهری تعیین کرده‌اید؛ پس نصف آنچه را تعیین کرده‌اید (به آن‌ها بدهید) مگر اینکه آنان (حق خود را) ببخشند. یا کسی‌که پیوند نکاح به دست اوست (شوهر) ببخشد (و تمام مهر را بدهد)}(بقره ٢٣٧)

تعداد بازدید: 75

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عقد رجل على امرأة عقد النكاح، ومات الرجل قبل الزواج، فضيلة الشيخ هل على المرأة في هذه الحال العِدَّة، وهل ترث، نرجو إجابة حول هذا السؤال؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا عقد الرجل على امرأة، ثم مات قبل أن يدخل بها، فإنها تعتد عِدة الوفاة أربعة أشهر وعشرة أيام لعموم قوله -تعالى-: ﴿ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ﴾ [البقرة: ٢٣٤]، ويثبت لها الميراث فترث من زوجها الربع إن لم يكن له زوجة أخرى، ولا ولد، وترث منه الثَّمن إن كان له ولد، وإن كان له زوجة أخرى شاركتها في الثّمن، ويثبت لها المهر كاملا، أي الصداق الذي فَرَضَه لها، يثبت لها ذلك كاملا، هكذا قضى به النبي صلى الله عليه وسلم فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ وهذا بخلاف المرأة التي طلقها زوجها قبل الدخول والخلوة، فإنه لا عدة عليها، ولا يجب لها إلا نصف المهر فقط، قال الله -تعالى-: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ طَلَقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُونَهَا فَسَيَعُوهُنَّ وَسَرِحُوهُنَّ سَرَاحًا جَمِيلًا ﴾ [الأحزاب: ٤٩]، ولقوله -تعالى-: ﴿ وَإِن طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلَّا أَن يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوا الَّذِي بِيَدِهِ، عُقدَةُ النكاح ﴾ [البقرة: ٢٣٧].