چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۸۸۶) حکم ساخت مسجد از مال میت بدون وصیت قبلی و رضایت سایر ورثه

(۴۸۸۶) سوال: جناب شیخ، فردی فوت کرده و پس از خود چند قطعه زمین و مال واموال بر جای گذاشته است. این فرد سه برادر و یک خواهر و یک همسر دارد و هیچ فرزندی ندارد. همسر او می‌خواهد در یکی از زمین‌هایی که از او به جای مانده مسجدی بنا کند، حال آنکه این مرد در زمان حیاتش ابدا چنین وصیتی انجام نداده است. حال سوال من این است که این کار چگونه انجام می‌شود؟ با علم به اینکه هزینه احداث این مسجد را تا اتمام ساخت آن نمی‌توان محاسبه کرد، آیا باید سایر ورثه از سهم خود از این زمین و مال برای بنای این مسجد گذشت کنند؟ خداوند به شما و ما و  تمامی مسلمین بهترین پاداش‌ها را عنایت بفرماید.

جواب:

وقتی کسی فوت می‌کند اموال وی به وراث او می‌رسد و اگر وصیتی نکرده باشد، هیچ حقی بر گردن وراث خود ندارد. بنابراین تا رضایت تمامی ورثه آن هم به شرطی که همگی آنها بالغ و رشید باشند اخذ نگردد، احداث این مسجد ممکن نخواهد بود. اگر همه وراث بر احداث این مسجد در حالت بلوغ و رشد رضایت دادند، در این عالت اختصاص قطعه‌ای از این زمین برای ساخت یک مسجد بلااشکال خواهد بود. وگرنه در غیر این صورت تمامی املاک و اموال و پول‌های به جا مانده از متوفی متعلق به وراث می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل يا فضيلة الشيخ شخص توفي، وترك من بعده مبلغا من المال وأراضي وعمارات وله ثلاثة إخوة وأخت وزوجة، وليس له ولد أو بنت، وترغب زوجته في بناء مسجد على إحدى أراضيه من أمواله، مع العلم بأنه توفي، ولم يُوصِ بعمل أي شيء أبدا. والسؤال: كيف يتم ذلك؟ وهل على الورثة التنازل عن حصتهم من المال والأرض لكي يتم بناء المسجد، مع العلم بأن تكلفة المسجد لا يمكن تحديدها إلا بعد انتهاء البناء، وهل يجب موافقة جميع الورثة على هذا الشيء، جزاكم الله عنا وعن المسلمين خير الجزاء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا مات الإنسان انتقل ماله إلى الورثة، وإذا لم يوص بشيء، فليس له حق في المال المنتقل إلى الورثة، وبناء على ذلك فلا يمكن أن يبنى على شيء من أراضيه مسجد من تركته إلا بعد موافقة الورثة الرشيدين كلهم، فإذا وافقوا – وكلهم رشيدون – فلا بأس أن يقتطع جزء من أراضيه، ويبنى على هذا الجزء مسجد مِن تَرِكَتِه، وإلا فإن جميع الأملاك من العقارات والأموال والنقود كلها للورثة.

مطالب مرتبط:

(۴۹۱۴) حکم ارثیه فردی که هیچ وارثی ندارد و نزدیک‌ترین افراد به او خواهر و برادر شیری هستند

پیوند شیری داشتن دلیل ارث بردن نیست و پدر شیری و برادر شیری نه ارث می‌ بردند و نه هیچ گونه حق سرپرستی و نفقه و ... دارند...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۸) حکم شرعی ادعای وارث بودن از سوی عموزاده‌ها

حکم درباره وراث این شخص تا موقعی که وی فوت نکند و معلوم نشود که چه کسی از اموال او ارث می‌برد قابل ارایه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

(۴۹۰۳) حکم تقسیم ارث برای فرد دوجنسه در فقه اسلامی

اگر مساله به گونه‌ای بود که مرد یا زن بودن ورثه در مقدار سهم الارث آنها تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) در این حالت مساله واضح است و به فرد دو جنسه همان مقدار ارث می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۹۲۰) تقسیم ارثیه زن متوفی با حضور همسر، مادر و خواهران

ماترک این زن باید به شش قسمت تقسیم گردد: یک سوم یعنی سه سهم به شوهر، یک ششم یعنی یک سهم به مادر، نصف یعنی سه سهم به خواهر تنی و به خواهران پدر یک ششم که دو سوم را تکمیل کند یعنی یک سهم، و تا هشت قسمت می‌رسد....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۰) کم شرعی تقسیم سود مزرعه میان ورثه با توجه به تفاوت سهم پسر و دختر

وقتی کسی می‌میرد اموالش به وارثانش خواهد رسید. ابتدا اگر قرض و دیونی دارد آنها را از ارث پرداخت می‌کنند سپس به وصیتش اگر شامل کمتر از یک سوم مالش است عمل می‌نمایند و پس از آن باقیمانده را بین خود تقسیم می‌کنند. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۵) تقسیم ارثیه پدر میان همسر، فرزندان و سایر وراث

به عموها و عمه‌هایت هیچ سهمی تعلق نمی‌گیرد چون پدرت اولاد ذکور دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه