شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۸۷۳) حکم ارث مسلمانان از والدین غیرمسلمان

(۴۸۷۳) سوال: اگر مالی از فردی کافر به جای مانده و این فرد کافر فرزندانی مسلمان داشته باشد که برخی از آنها نماز نخوانند، در این حالت مال او چگونه باید تقسیم شود؟

جواب:

اگر این فرد کافر نزدیکانی کافر داشت، باید این مال به آنها اعطا گردد. مثلا اگر این فرد کافر یهودی یا نصرانی بود و فرزندانی مسلمان داشت، ما پس از مرگش مالش را به فرزندان مسلمانش نمی‌دهیم زیرا پیامبر ما صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره فرموده‌اند: «لا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ، وَلا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ»: «نه مسلمان از کافر ارث می برد و نه کافر از مسلمان». اگر یهودی بود در اقوام و نزدیکان او به دنبال افراد یهودی و اگر نصرانی بود به دنبال افراد نصرانی می‌گردیم و آنها را وارث اموال این شخص می‌کنیم.

اما مرتد – العیاذ بالله – کسی که اصلش مسلمان باشد اما نماز نمی‌خواند، مانند کسی است که مرده باشد. در این امر در بین علما اختلاف وجود دارد: آیا نزدیکان مسلمانش وارث اموال او خواهند شد یا اینکه اموال او به بیت المال خواهد رسید؟ برخی از علما می‌گویند که اموال وی به نزیکان مسلمانش خواهد رسید زیرا ارتداد او باعث خروج او از دینی شده که باید بر آن پایدار می‌ماند. برخی دیگر از علما نیز می‌گویند که بنا بر حدیث :«لا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ، وَلا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ»: «نه مسلمان از کافر ارث می برد و نه کافر از مسلمان»، نزدیکان مسلمان وی نمی‌توانند از او ارث ببرند و بنابراین اموالش به بیت المال خواهد رسید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يُصنع بالمال الذي يخلفه الكافر بعد موته إذا كان له أولاد مسلمون، وفيهم أيضًا من لا يصلي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم إذا كان هذا الكافر له أقارب كفار، فإنه يُعطى إياهم، مثال ذلك يهودي، أو نصراني له أولاد مسلمون، فمات هذا اليهودي، أو النصراني، فإننا لا نُورث أولاده من ماله لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لاَ يَرِثُ المُسْلِمُ الكَافِرَ، وَلَا الكَافِرُ المُسْلِمَ». لكن نبحث عن أقاربه من اليهود إن كان يهوديا، أو من النصارى إن كان نصرانيا، ونورثه إياه حسب الترتيب الشرعي.

أما المرتد – والعياذ بالله – كرجُل مات، وهو لا يصلي، وأصله مسلم فقد اختلف العلماء -رحمهم الله : هل يرثه أقاربه المسلمون، أو يكون ميراثه لبيت المال؟ فمن العلماء من قال يرثه أقاربه المسلمون، لأن ارتداده خروج عن الدين الذي يجب عليه أن يبقى عليه فيرثه أقاربه المسلمون. وقال بعض أهل العلم: إنه لا يرثه أقاربه المسلمون لعموم قول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَرِثُ المُسْلِمُ الكَافِرَ». وعلى هذا يكون ميراثه لبيت المال يجعل في بيت المال، ويصرف في المصالح العامة.

مطالب مرتبط:

(۴۹۲۲) کم شرعی ارث بردن پدر همسر فوت شده از جواهرات به جای مانده

چون همسر تو فرزندی نداشته، نصف اموال وی به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۷) : آیا زوجه می‌تواند از سهم الارث خود از ارثیه زوج، به برادران شوهرش صدقه بدهد؟

بله اگر برادران شوهرش فقیر باشند این امر کاملا بلا اشکال خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۹۲۱) حکم شرعی انتقال ارث مادر به برادر تنی و حقوق فرزندان از این ارثیه

اگر این مال را در حال صحت و سلامت به برادرش بخشیده است، هیچ اشکالی در این امر نیست و می‌تواند هر طور که می‌خواهد در مال خود دخل و تصرف کند...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۰) حکم وقف ناتمام پیش از وفات

وقف هنوز انجام نشده است؛ چرا که تحقق وقف منوط به بازدید آن زن از مکان‌ها و اجرای واقعی آن بوده است،...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۹) حکم ارث نامزدی که عقد کرده اما دخولی صورت نگرفته، در صورت فوت شوهر

بله، از او ارث خواهد برد....

ادامه مطلب …

(۴۸۷۷) حکم ارث در صورت فوت هم‌زمان پدر و پسر

قول ارجح در این حالت این است که هیچ توارثی در بین آنها برقرار نشود زیرا یکی از  شروط توارث این است که مورث پیش از وارث فوت کرده باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه