شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۴۹۲۱) حکم شرعی انتقال ارث مادر به برادر تنی و حقوق فرزندان از این ارثیه

(۴۹۲۱) سوال: مادرم از پدر متوفای خود مالی ارث برده و آن را به برادر تنی خود داده است در حالی که خود هشت فرزند دارد. آیا چنین کاری از لحاظ شرعی جایز است؟ سهم فرزندانش از این ارثیه چیست؟

جواب:

اگر این مال را در حال صحت و سلامت به برادرش بخشیده است، هیچ اشکالی در این امر نیست و می‌تواند هر طور که می‌خواهد در مال خود دخل و تصرف کند و تنها امر ناجایز در این مساله این است که بین فرزندانش تبعیض قایل شود. اما اینکه پول را به برادرش یا یکی از نزدیکانش بدهد کاملا در این امر محق است و هیچ کس حق ندارد او را از این کار منع کند. اما درباره اینکه سهم فرزندان از ارث  چیست اگر منظور او ارثی است که از پدربزرگ به مادر رسیده است، تا مادر در قید حیات است فرزندان هیچ سهمی در آن ندارند و هر گاه مادر فوت کرد بر حسب قوانین شرع بین آنها تقسیم خواهد شد و از الان نمی‌توان درباره آن حکم داد. اما اگر این مال را در حال احتضار به برادرش بخشیده است، تنها یک سوم این بخشش قابل اجرا است و اجرای بقیه آن منوط به اجازه ورثه است. اما اگر کمتر از یک سوم باشد تمام آن قابل اجرا خواهد بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي والدة ، وقد وَرِثَت نصيبها من بعد أبيها المتوفى، فأعطته أخاها الشقيق، علمًا بأن لها ثمانية أولاد، بين ذكور وإناث، فهل تجوز مثل هذه الهبة شرعا، وما مقدار نصيب أولادها من إرثها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: هذه المرأة كما قال السائل ورثت من أبيها، ثم أعطت أخاها جميع ما ورثته من أخيها، وأحد أبنائها يسأل: هل هذه العطية جائزة؟ فنقول : إذا كانت هذه العطية في حال صحتها، فإنها جائزة، فلها أن تتصرف في مالها بما شاءت، غير أنها لا تُفَضّل أحدا من أولادها على أحد، أما أن تعطي أخاها، أو أحدا من أقاربها، سوى أولادها، فلها الحق في ، ذلك، ولا أحد يمنعها منه، وأما سؤاله ما نصيبه من إرثها؟ فإن أراد ما نصيبه من إرثها من أبيها، فليس لهم حق فيه ما دامت الأم على قيد الحياة، وإذا ماتت، فإن إرثها يُقسم على حسب ما تقتضيه الشريعة في وقت موتها، ولا يمكن الحكم عليه الآن، أما إذا كانت أعطت أخاها هذا الميراث التي ورثته من أبيها في مرض موتها المخُوف، أو ما في حكمه، فإنه ليس لها أن تتصرف فيما زاد على الثلث، فإن كان إرثها من أبيها أكثر من ثلث مالها، فإنه يتوقف على إجازة الورثة، وأما إذا كان أقل من ثلث مالها عند موتها، فإن عطيتها تامة.

مطالب مرتبط:

(۴۸۷۶) حکم مال مورثی که مقداری از آن آلوده به رباست چیست؟

مال این مورث برای وارثانش حلال می‌باشد حتی اگر این مال را از طرق حرام به دست آورده باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۹۱۸) آیا وجود فرزندان باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردد؟

بله فرزندان مذکر باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردند.....

ادامه مطلب …

(۴۹۰۴) تأثیر زنده بودن پدر میت بر سهم ارث همسر او

آنچه خداوند برای زوجه مقرر فرموده (که عبارت است از یک هشتم کل ارثیه) به او خواهد رسید و به پدر نیز یک ششم ارثیه تعلق خواهد گرفت...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۳) بسیاری از مردم سهم زنان را از ارثیه به ایشان نمی‌دهند. آیا توصیه‌ای به این افراد دارید؟

بر هیچکس حلال نیست که از پرداخت سهم زنان به آنها امتناع کند و هر کس مرتکب این کار شود، ظالم دشمن خویی است که از حدود الهی تجاوز کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۸۷۴) حکم ارث‌بری فردی که نماز را به طور منظم به جا نمی‌آورد

قول صحیح این است که کسی که نماز را ترک کرده کافر است و از ملت اسلام خارج شده و مرتد محسوب می‌گردد، مگر اینکه توبه کند و به اسلام بازگردد. اگر توبه کرد و قبل از مرگ شخص مورث به اسلام بازگشت، در این حالت از مال او ارث خواهد برد و اگر چنین نکند چیزی به او نخواهد رسید....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۲) حکم ارث‌ بردن از اموال نامشروع

مالی که از طریق حرام به دست آمده باشد اگر خود مال به عینه حرام باشد مثلا از کسی به زور اخذ شده باشد یا اینکه از کسی سرقت شده باشد، در این حالت ورثه باید آن را به صاحب اصلی آن پس دهند، زیرا امتلاک چنین اموالی گناه بزرگی است. اما اگر مال از طریق حرام به دست آمده باشد، لازم نیست ورثه چیزی از آن را حذف کنند و این مال برای کسی که آن را به دست آورده موجب گناه و عذاب خواهد بود و هیچ گناهی متوجه ورثه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه