سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۹۲۱) حکم شرعی انتقال ارث مادر به برادر تنی و حقوق فرزندان از این ارثیه

(۴۹۲۱) سوال: مادرم از پدر متوفای خود مالی ارث برده و آن را به برادر تنی خود داده است در حالی که خود هشت فرزند دارد. آیا چنین کاری از لحاظ شرعی جایز است؟ سهم فرزندانش از این ارثیه چیست؟

جواب:

اگر این مال را در حال صحت و سلامت به برادرش بخشیده است، هیچ اشکالی در این امر نیست و می‌تواند هر طور که می‌خواهد در مال خود دخل و تصرف کند و تنها امر ناجایز در این مساله این است که بین فرزندانش تبعیض قایل شود. اما اینکه پول را به برادرش یا یکی از نزدیکانش بدهد کاملا در این امر محق است و هیچ کس حق ندارد او را از این کار منع کند. اما درباره اینکه سهم فرزندان از ارث  چیست اگر منظور او ارثی است که از پدربزرگ به مادر رسیده است، تا مادر در قید حیات است فرزندان هیچ سهمی در آن ندارند و هر گاه مادر فوت کرد بر حسب قوانین شرع بین آنها تقسیم خواهد شد و از الان نمی‌توان درباره آن حکم داد. اما اگر این مال را در حال احتضار به برادرش بخشیده است، تنها یک سوم این بخشش قابل اجرا است و اجرای بقیه آن منوط به اجازه ورثه است. اما اگر کمتر از یک سوم باشد تمام آن قابل اجرا خواهد بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي والدة ، وقد وَرِثَت نصيبها من بعد أبيها المتوفى، فأعطته أخاها الشقيق، علمًا بأن لها ثمانية أولاد، بين ذكور وإناث، فهل تجوز مثل هذه الهبة شرعا، وما مقدار نصيب أولادها من إرثها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: هذه المرأة كما قال السائل ورثت من أبيها، ثم أعطت أخاها جميع ما ورثته من أخيها، وأحد أبنائها يسأل: هل هذه العطية جائزة؟ فنقول : إذا كانت هذه العطية في حال صحتها، فإنها جائزة، فلها أن تتصرف في مالها بما شاءت، غير أنها لا تُفَضّل أحدا من أولادها على أحد، أما أن تعطي أخاها، أو أحدا من أقاربها، سوى أولادها، فلها الحق في ، ذلك، ولا أحد يمنعها منه، وأما سؤاله ما نصيبه من إرثها؟ فإن أراد ما نصيبه من إرثها من أبيها، فليس لهم حق فيه ما دامت الأم على قيد الحياة، وإذا ماتت، فإن إرثها يُقسم على حسب ما تقتضيه الشريعة في وقت موتها، ولا يمكن الحكم عليه الآن، أما إذا كانت أعطت أخاها هذا الميراث التي ورثته من أبيها في مرض موتها المخُوف، أو ما في حكمه، فإنه ليس لها أن تتصرف فيما زاد على الثلث، فإن كان إرثها من أبيها أكثر من ثلث مالها، فإنه يتوقف على إجازة الورثة، وأما إذا كان أقل من ثلث مالها عند موتها، فإن عطيتها تامة.

مطالب مرتبط:

(۴۹۲۲) کم شرعی ارث بردن پدر همسر فوت شده از جواهرات به جای مانده

چون همسر تو فرزندی نداشته، نصف اموال وی به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۳) حکم شرعی حفظ یا فروش مزرعه در صورت اختلاف وراث

این برادر جایز نیست که سایر برادران و خواهرانش را به بهانه اینکه به کشاورزی علاقه دارد، از حق خود از ارث محروم کند..

ادامه مطلب …

(۴۸۹۰) حکم وقف ناتمام پیش از وفات

وقف هنوز انجام نشده است؛ چرا که تحقق وقف منوط به بازدید آن زن از مکان‌ها و اجرای واقعی آن بوده است،...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۹) حکم شرعی اموال دختر فوت‌ شده

این طلا ارثیه محسوب می‌گردد و اگر این دختر ورثه دارد باید میان آنها تقسیم گردد (طبق شریعت الهی). ...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۸) حکم شرعی ادعای وارث بودن از سوی عموزاده‌ها

حکم درباره وراث این شخص تا موقعی که وی فوت نکند و معلوم نشود که چه کسی از اموال او ارث می‌برد قابل ارایه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه