شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۴۸۹۹) حکم ارث نامزدی که عقد کرده اما دخولی صورت نگرفته، در صورت فوت شوهر

(۴۸۹۹) سوال: شخصی با دختری باکره نامزد کرد و خطبه عقد بین آنها جاری شد. اما قبل از دخول، این شخص فوت کرد و از خود ارثی بر جای گذاشت. این شخص هیچ ورثه‌ای ندارد، نه مادر نه پدر نه فرزند و نه فامیل. آیا نامزد وی با وجود اینکه دخول صورت نگرفته، می‌تواند اموال او را به ارث ببرد؟ لطفا پاسخ بفرمایید متشکریم.

جواب:

بله، از او ارث خواهد برد و دلیل آن این سخن پروردگار است که می‌فرماید:{ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌۭ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ تُوصُونَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍۢ ۗ}{و برای زنان شما یک چهارم ترکه شماست، اگر شما فرزندی نداشته باشید، پس اگر فرزندی داشته باشید یک هشتم از ترکه شما از آن آن‌هاست، بعد از انجام وصیتی که به آن سفارش کرده‌اید و بعد از ادای دین}(نساء ١٢) پس زن به محض جاری شدن عقد صحیح زوجه محسوب می‌شود و اگر پس از جاری شدن عقد همسر وی فوت کند، سهم الارث به او تعلق خواهد گرفت و باید عده را رعایت کند حتی اگر دخول صورت نگرفته باشد. پس به او مهریه کامل تعلق خواهد گرفت و هر آنچه پس از پرداخت مهریه باقی می‌ماند به نزدیکترین فرد ذکور خواهد رسید.

و در این مساله اگر هیچ وارث عصبی و فرضی برای این مرد یافت نگردید، پس از آن که سهم زن به او داده شد، باقی ارثیه به بیت المال تعلق خواهد گرفت، زیرا بیت المال مالک هر ملکی است که صاحب آن مشخص نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: خطب شخص ما فتاة بكرًا، وتم عقد الزواج، وقبل الدخول بها توفي هذا الرجل، وخلف وراءه تركة، وليس له أولاد، ولا أقرباء، ولا أحد من الورثة، غير هذه الزوجة التي عقد عليها، فهل ترثه وهو لم يدخل بها، أفيدونا مشكورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الجواب نعم ترثه، وذلك لعموم قوله – تعالى -: ﴿ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم مِّنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دين [النساء: ١٢] فالزوجة تكون زوجة بمجرد العقد الصحيح، فإذا تم العقد الصحيح، ومات زوجها عنها ورثته، ولزمتها عدة الوفاة، وإن لم يدخل بها، ولها المهر كاملا، وما زاد على ميراثها من تركته فإنه يكون لأولى رجُل ذَكَرٍ.

وفي هذه المسألة التي سأل عنها السائل، إذا لم يوجد لهذا الميت أحد من الورثة، لا أصحاب فروض ولا عَصَبة، فإن ما زاد على نصيب المرأة يكون في بيت المال، لأن بيت المال جهة يئول إليها كل مال ليس له مالك مُعَيَّن.

مطالب مرتبط:

(۴۸۹۴) حکم محروم‌ کردن دختران از ارث

این کار کاملا حرام و جزو گناهان کبیره است – العیاذ بالله -....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۵) حکم صرف‌نظر از سهم ارث در برابر ظلم یکی از ورثه در تصرف مال موروثی

بر تو حلال نیست از ماشینی که بین تو و سایر ورثه مشترک است گذشت کنی مگر اینکه سایر وراث هم بر این کار رضایت داشته باشند...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۸) آیا وجود فرزندان باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردد؟

بله فرزندان مذکر باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردند.....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۲) حکم ارث‌ بردن از اموال نامشروع

مالی که از طریق حرام به دست آمده باشد اگر خود مال به عینه حرام باشد مثلا از کسی به زور اخذ شده باشد یا اینکه از کسی سرقت شده باشد، در این حالت ورثه باید آن را به صاحب اصلی آن پس دهند، زیرا امتلاک چنین اموالی گناه بزرگی است. اما اگر مال از طریق حرام به دست آمده باشد، لازم نیست ورثه چیزی از آن را حذف کنند و این مال برای کسی که آن را به دست آورده موجب گناه و عذاب خواهد بود و هیچ گناهی متوجه ورثه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

(۴۹۲۲) کم شرعی ارث بردن پدر همسر فوت شده از جواهرات به جای مانده

چون همسر تو فرزندی نداشته، نصف اموال وی به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۰) حکم ارث فرزندان برادر فوت شده در صورت وفات پدر و تقسیم میراث

برادرزاده در صورت فوت پدر قبل از پدربزرگ و وجود عمو، از مال پدربزرگ چیزی به ارث نخواهد برد و بنابراین ارثیه پدرتان تنها به شما خواهد رسید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه