سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۸۹۹) حکم ارث نامزدی که عقد کرده اما دخولی صورت نگرفته، در صورت فوت شوهر

(۴۸۹۹) سوال: شخصی با دختری باکره نامزد کرد و خطبه عقد بین آنها جاری شد. اما قبل از دخول، این شخص فوت کرد و از خود ارثی بر جای گذاشت. این شخص هیچ ورثه‌ای ندارد، نه مادر نه پدر نه فرزند و نه فامیل. آیا نامزد وی با وجود اینکه دخول صورت نگرفته، می‌تواند اموال او را به ارث ببرد؟ لطفا پاسخ بفرمایید متشکریم.

جواب:

بله، از او ارث خواهد برد و دلیل آن این سخن پروردگار است که می‌فرماید:{ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌۭ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ تُوصُونَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍۢ ۗ}{و برای زنان شما یک چهارم ترکه شماست، اگر شما فرزندی نداشته باشید، پس اگر فرزندی داشته باشید یک هشتم از ترکه شما از آن آن‌هاست، بعد از انجام وصیتی که به آن سفارش کرده‌اید و بعد از ادای دین}(نساء ١٢) پس زن به محض جاری شدن عقد صحیح زوجه محسوب می‌شود و اگر پس از جاری شدن عقد همسر وی فوت کند، سهم الارث به او تعلق خواهد گرفت و باید عده را رعایت کند حتی اگر دخول صورت نگرفته باشد. پس به او مهریه کامل تعلق خواهد گرفت و هر آنچه پس از پرداخت مهریه باقی می‌ماند به نزدیکترین فرد ذکور خواهد رسید.

و در این مساله اگر هیچ وارث عصبی و فرضی برای این مرد یافت نگردید، پس از آن که سهم زن به او داده شد، باقی ارثیه به بیت المال تعلق خواهد گرفت، زیرا بیت المال مالک هر ملکی است که صاحب آن مشخص نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: خطب شخص ما فتاة بكرًا، وتم عقد الزواج، وقبل الدخول بها توفي هذا الرجل، وخلف وراءه تركة، وليس له أولاد، ولا أقرباء، ولا أحد من الورثة، غير هذه الزوجة التي عقد عليها، فهل ترثه وهو لم يدخل بها، أفيدونا مشكورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الجواب نعم ترثه، وذلك لعموم قوله – تعالى -: ﴿ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم مِّنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دين [النساء: ١٢] فالزوجة تكون زوجة بمجرد العقد الصحيح، فإذا تم العقد الصحيح، ومات زوجها عنها ورثته، ولزمتها عدة الوفاة، وإن لم يدخل بها، ولها المهر كاملا، وما زاد على ميراثها من تركته فإنه يكون لأولى رجُل ذَكَرٍ.

وفي هذه المسألة التي سأل عنها السائل، إذا لم يوجد لهذا الميت أحد من الورثة، لا أصحاب فروض ولا عَصَبة، فإن ما زاد على نصيب المرأة يكون في بيت المال، لأن بيت المال جهة يئول إليها كل مال ليس له مالك مُعَيَّن.

مطالب مرتبط:

(۴۸۷۴) حکم ارث‌بری فردی که نماز را به طور منظم به جا نمی‌آورد

قول صحیح این است که کسی که نماز را ترک کرده کافر است و از ملت اسلام خارج شده و مرتد محسوب می‌گردد، مگر اینکه توبه کند و به اسلام بازگردد. اگر توبه کرد و قبل از مرگ شخص مورث به اسلام بازگشت، در این حالت از مال او ارث خواهد برد و اگر چنین نکند چیزی به او نخواهد رسید....

ادامه مطلب …

(۴۸۷۵) حکم ارث، نماز میت و تشییع جنازه برای فرد تارک‌الصلاة

کسی که نماز نمی‌خواند در حالت کفر از دنیا رفته است و مسلمان محسوب نمی‌گردد ، بر هیچکس جایز نیست که بر کسی که بر کفر مرده طلب استغفار و رحمت کند و همچنین هیچکدام از نزدیکانش حق ندارند چیزی از مال او به ارث ببرند

ادامه مطلب …

(۴۸۸۷) : آیا زوجه می‌تواند از سهم الارث خود از ارثیه زوج، به برادران شوهرش صدقه بدهد؟

بله اگر برادران شوهرش فقیر باشند این امر کاملا بلا اشکال خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۶) حکم مال مورثی که مقداری از آن آلوده به رباست چیست؟

مال این مورث برای وارثانش حلال می‌باشد حتی اگر این مال را از طرق حرام به دست آورده باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۷) عصبه چه کسانی هستند؟

به هرکس که به صورت غیرتقدیری ارث ببرد عصبه می‌گویند. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۹) حکم ارث بردن برادرزاده‌ها پس از فوت فرد بدون پسر

ممکن است برادرزاده‌هایت قبل از تو فوت کنند و تو از آنها ارث ببری، زیرا تو عموی آنها هستی. اما اگر تو قبل از آنها بمیری، دخترانت تنها آنچه شرع برای ایشان مقدر کرده یعنی دو سوم مال را اخذ خواهند کرد و بقیه آن به اقوام پدری خواهد رسید،...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه