شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۸۹۹) حکم ارث نامزدی که عقد کرده اما دخولی صورت نگرفته، در صورت فوت شوهر

(۴۸۹۹) سوال: شخصی با دختری باکره نامزد کرد و خطبه عقد بین آنها جاری شد. اما قبل از دخول، این شخص فوت کرد و از خود ارثی بر جای گذاشت. این شخص هیچ ورثه‌ای ندارد، نه مادر نه پدر نه فرزند و نه فامیل. آیا نامزد وی با وجود اینکه دخول صورت نگرفته، می‌تواند اموال او را به ارث ببرد؟ لطفا پاسخ بفرمایید متشکریم.

جواب:

بله، از او ارث خواهد برد و دلیل آن این سخن پروردگار است که می‌فرماید:{ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌۭ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌۭ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍۢ تُوصُونَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍۢ ۗ}{و برای زنان شما یک چهارم ترکه شماست، اگر شما فرزندی نداشته باشید، پس اگر فرزندی داشته باشید یک هشتم از ترکه شما از آن آن‌هاست، بعد از انجام وصیتی که به آن سفارش کرده‌اید و بعد از ادای دین}(نساء ١٢) پس زن به محض جاری شدن عقد صحیح زوجه محسوب می‌شود و اگر پس از جاری شدن عقد همسر وی فوت کند، سهم الارث به او تعلق خواهد گرفت و باید عده را رعایت کند حتی اگر دخول صورت نگرفته باشد. پس به او مهریه کامل تعلق خواهد گرفت و هر آنچه پس از پرداخت مهریه باقی می‌ماند به نزدیکترین فرد ذکور خواهد رسید.

و در این مساله اگر هیچ وارث عصبی و فرضی برای این مرد یافت نگردید، پس از آن که سهم زن به او داده شد، باقی ارثیه به بیت المال تعلق خواهد گرفت، زیرا بیت المال مالک هر ملکی است که صاحب آن مشخص نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: خطب شخص ما فتاة بكرًا، وتم عقد الزواج، وقبل الدخول بها توفي هذا الرجل، وخلف وراءه تركة، وليس له أولاد، ولا أقرباء، ولا أحد من الورثة، غير هذه الزوجة التي عقد عليها، فهل ترثه وهو لم يدخل بها، أفيدونا مشكورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الجواب نعم ترثه، وذلك لعموم قوله – تعالى -: ﴿ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم مِّنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دين [النساء: ١٢] فالزوجة تكون زوجة بمجرد العقد الصحيح، فإذا تم العقد الصحيح، ومات زوجها عنها ورثته، ولزمتها عدة الوفاة، وإن لم يدخل بها، ولها المهر كاملا، وما زاد على ميراثها من تركته فإنه يكون لأولى رجُل ذَكَرٍ.

وفي هذه المسألة التي سأل عنها السائل، إذا لم يوجد لهذا الميت أحد من الورثة، لا أصحاب فروض ولا عَصَبة، فإن ما زاد على نصيب المرأة يكون في بيت المال، لأن بيت المال جهة يئول إليها كل مال ليس له مالك مُعَيَّن.

مطالب مرتبط:

(۴۹۰۹) حکم محرومیت دختران از ارث

ازدواج باعث ساقط شدن حق الارث دختر نخواهد شد و سهم الارث دختر چه ازدواج کرده باشد چه نکرده باشد باید به او پرداخت شود...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۴) حکم ارثیه فردی که هیچ وارثی ندارد و نزدیک‌ترین افراد به او خواهر و برادر شیری هستند

پیوند شیری داشتن دلیل ارث بردن نیست و پدر شیری و برادر شیری نه ارث می‌ بردند و نه هیچ گونه حق سرپرستی و نفقه و ... دارند...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۱) حکم پیدا شدن دیرهنگام وصیت‌نامه پس از تقسیم ارث

اگر وصیت کرده که ثلث مالش برای فقرا یا امور مشابه خرج شود، حکم این است که یک سوم از سهم هر وارث گرفته شود  و به مقتضای وقف خرج گردد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۸) بخشش سهم ارث از سوی خواهران و اخذ مبلغی از باب رضایت

زمینی که پدرشان برای آنها به جای گذاشته ملک آنها است و می‌توانند هر طور که می‌خواهند در آن دخل و تصرف نمایند. پس اگر خواهران این فرد از سهم خود گذشت نموده‌اند، این امر به خودشان مربوط است و هیچ اشکالی در آن نیست....

ادامه مطلب …

(۴۹۱۵) تقسیم ارثیه پدر میان همسر، فرزندان و سایر وراث

به عموها و عمه‌هایت هیچ سهمی تعلق نمی‌گیرد چون پدرت اولاد ذکور دارد...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه