(۴۸۸۲) تقسیم ارثیه بر اساس سهمیه پسر و دختر و نحوه توزیع صحیح درآمد ماترک

(۴۸۸۲) سوال: ما پنج برادر و خواهر هستیم. پدر ما فوت کرده و ارثیه‌ای برای ما بر جای گذاشته که از آن درآمدی سالانه عاید ما می‌شود. برادرم این درآمد را به شش قسمت تقسیم کرده دو قسمت آن را برای خود می‌برد و یک قسمت از آن را به حکم سهم هر پسر دو برابر هر دختر به هر کدام از ما می‌دهد. آیا این کار صحیح است یا باید تقسیم دیگری باید در آخر هر سال انجام شود؟ اگر بخواهیم ماترک را به صورت کامل بین خودمان تقسیم کنیم چه باید کنیم؟

جواب:

ماترک بر طبق آیات قرآن و اجماع علما به این شیوه تقسیم می‌گردد که سهم هر پسر باید دو برابر سهم هر دختر باشد، همانطور که خداوند تعالی می‌فرماید:{ يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَـٰدِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۚ}{ الله دربارۀ فرزندان‌تان به شما سفارش می‌کند، سهم پسر، چون سهم دو دختر است.}(نساء: ١١) و در این امر اجماع وجود دارد. پس رفتار برادر شما رفتاری کاملا صحیح بوده است و شما چهار نفر هستید و او یک نفر است که دو سهم دارد پس مجموع سهم‌ها شش سهم است که دو سهم به او و چهار سهم به شما می‌رسد.

جناب شیخ، در حالت تقسیم کامل ماترک حکم چیست؟

پاسخ: باید دید آیا وارث دیگری با آنها است یا خیر. اگر وارث دیگری در میان نبود همه ارث به آنها تعلق می‌گیرد. اما اگر کس دیگری بود که باید به او سهمی پرداخت شود، ابتدا باید سهم او پرداخت گردد سپس مابقی مال بین آنها تقسیم شود.

تعداد بازدید: 33

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: نحن خمسة إخوة: أربع بنات وابن واحد، توفي والدنا، وترك لنا إرثا يدرّ علينا ريعًا سنويًّا، فيقوم أخونا بتقسيمه إلى ستة أقسام، فيأخذ لنفسه ،قسمين، ويعطينا كل واحدة قسما واحدا على أساس: للذكر مثل حظ الأنثيين، فهل فعله هذا صحيح، أم أن هناك تقسيما آخر، يجب أن يتبعه في كل عام، وما العمل لو أردنا تقسيها كاملا للتركة بيننا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التركة تُقَسَّم بين الأولاد: للذَّكَر مثل حظ الأنثيين، بالنص والإجماع، فإن الله تعالى يقول: ﴿ يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَيْنِ ﴾ [النساء: ١١]، وهذا أمر مجمع عليه، فتصرف أخيكم تصرف صحيح، فأنتُنُّ أربع، وهو واحد، لكنه عن سهمين، فتكون الأسهم التي؟ التي يُقسَّم عليها المال بينكم ستة أسهم: له سهمان، ولكل واحدة منكن سهم، وتصرفه صحيح، ولا إشكال فيه.

فضيلة الشيخ، إنما في حال التقسيم الكامل للتركة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ما نقول إننا نقسم لهم كامل التركة، حتى ننظر هل معهم وارث، أم لا، فإذا لم يكن وارث سواهم، فلهم جميع التركة، وإن كان معهم صاحب فرض يُعطى فرضَه أولا، ثم يُقسم الباقي على هؤلاء، لأنهم عصبة.