شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۸۹۶) حکم شرعی تقسیم متفاوت ارث میان دختر و پسر در اموال شهری و اراضی کشاورزی

(۴۸۹۶) سوال: در کشور ما هنگام تقسیم ارث، سهم دختر و پسر را در اموال نقدی و املاکی که داخل حوزه شهرداری‌ها باشد برابر در نظر می‌گیرند، اما در زمین‌های کشاورزی سهم زن را نصف مرد در نظر می‌گیرند. حکم شرعی این گونه تقسیمات چیست؟

جواب:

حکم شرعی آن است که خداوند فرموده است: :{ يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَـٰدِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۚ }{ الله دربارۀ فرزندان‌تان به شما سفارش می‌کند، سهم پسر، چون سهم دو دختر است }(نساء ١١) و زن نباید ارثیه‌ای همانند آنچه مرد دریافت می‌کند را اخذ نماید و بر حاکمان نیز واجب است که به احکام الهی در ارث و میراث و در هر مساله‌ی دیگری التزام و پایبندی کامل داشته باشند، زیرا ما بندگان خدا هستیم و باید تمام آنچه خداوند متعال فرموده است را به اجرا درآوریم و به دستور عقل و هوس و بر طبق میل و امیال شخصی خود آنها را تغییر ندهیم. {وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ }{و هر کس به احکامی که الله نازل کرده است حکم نکند؛ کافر است.}(مائده ٤٤)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عند قسمة الإرث في بلادنا يجعلون للأنثى نصيبا معادلا لنصيب الذكر في الأموال النقدية، والممتلكات التي تكون ضمن حدود البلديات، أما الأراضي الزراعية فيجعلون معها نصف نصيب الذكر، فما الحكم الشرعي في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم الشرعي ما ذَكَرَهُ الله في قوله: ﴿ يُوصِيكُمُ اللهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِ الْأُنثَيَيْنِ ﴾ [النساء: ١١]، والمرأة لا تستحق من الميراث كما يستحق الرجل والواجب على ولاة الأمور أن يلتزموا بأحكام الله – تعالى- سواء بالميراث، أو في غيره، لأننا نحن عباد الله -عز وجل- يجب علينا أن نُطَبق كل ما أمر به، وألا نعارض ذلك بما تمليه علينا أهواؤنا وعقولنا، ﴿ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَيكَ هُمُ الْكَفِرُونَ ﴾[المائدة: ٤٤].

مطالب مرتبط:

(۴۹۱۲) حکم ارث نوه از پدربزرگ در صورت فوت پدر پیش از او

چون این پسر و دختر عمو دارند، چیزی به آنها نخواهد رسید. ....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۰) کم شرعی تقسیم سود مزرعه میان ورثه با توجه به تفاوت سهم پسر و دختر

وقتی کسی می‌میرد اموالش به وارثانش خواهد رسید. ابتدا اگر قرض و دیونی دارد آنها را از ارث پرداخت می‌کنند سپس به وصیتش اگر شامل کمتر از یک سوم مالش است عمل می‌نمایند و پس از آن باقیمانده را بین خود تقسیم می‌کنند. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۲) اگر یکی از ورثه دوجنسه باشد، آیا باید در تقسیمات ارثیه جزو مردان حساب شود یا از زنان؟

اگر جزو آن دسته از ورثه‌ای بود که مرد یا زن بودن در سهم او هیچ تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) اما اگر جنسیت در سهم وارث تاثیر داشته باشد، به فرد دوجنسه نصف ارثیه یک پسر و نصف ارثیه یک دختر داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۴) آیا اجازه ساخت خانه بر زمین موروثی پیش از تقسیم ارث جایز است؟

اگر در میان وراث افراد نابالغ وجود دارد، دست زدن به اموال ایشان ابدا جایز نیست و نباید چیزی از آن اخذ شود. اما اگر یکی از برادران بالغ از سهم خود گذشت کند اشکالی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۴۹۰۴) تأثیر زنده بودن پدر میت بر سهم ارث همسر او

آنچه خداوند برای زوجه مقرر فرموده (که عبارت است از یک هشتم کل ارثیه) به او خواهد رسید و به پدر نیز یک ششم ارثیه تعلق خواهد گرفت...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۵) حکم صرف‌نظر از سهم ارث در برابر ظلم یکی از ورثه در تصرف مال موروثی

بر تو حلال نیست از ماشینی که بین تو و سایر ورثه مشترک است گذشت کنی مگر اینکه سایر وراث هم بر این کار رضایت داشته باشند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه