چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۴۸۸۵) حکم صرف‌نظر از سهم ارث در برابر ظلم یکی از ورثه در تصرف مال موروثی

(۴۸۸۵) سوال: من یک وکیل شرعی هستم و سی و سه سال سن دارم. یکی از برادرانم نزد من آمد و از من پنج هزار ریال طلب کرد و گفت که این پول را برای ماشینی که جزو ارثیه بوده خرج کرده است. به او گفتم من این مقدار پول نقد ندارم و پس از درگیری و بگو مگویی که نزدیک بود به درگیری بیانجامد، به او گفتم که من از سهم خودم از این ماشین ارثی صرف نظر می‌کنم و به خودم قول دادم که به بقیه ورثه هم سهمشان را از این ماشینی که این برادرم با ظلم و عداوت از آن خود کرده پرداخت کنم. لطفا بفرمایید که حکم شرع درباره این مساله چیست؟

جواب:

بر تو حلال نیست از ماشینی که بین تو و سایر ورثه مشترک است گذشت کنی مگر اینکه سایر وراث هم بر این کار رضایت داشته باشند و این برادری هم که با تو بر سر این ماشین مجادله کرده، باید بداند که ابدا این ماشین بر او حلال نیست زیرا اولا مجادله در بین بوده و ثانیا حق وراث دیگر هم در این میان هنوز بر این ماشین باقی است و باید دید که آیا آنها هم رضایت دارند یا خیر. پس حال برادرت یا باید ماشین را پس دهد یا اینکه رضایت تمام وراث دیگر را اخذ نماید. اگر تمامی وراث دیگر رضایت دادند و همه آنها بالغ و رشید بودند، در این صورت این امر بلااشکال خواهد بود. اما در غیر این صورت آنها حق دارند که ماشین را بازپس بگیرند زیرا مالی مشترک بوده و همه باید نصیبشان از آن را اخذ نمایند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا وكيل ،شرعي، وأبلغ من العمر ثلاثة وثلاثين عاما، وسبق أن أتاني أحد إخواني الذي هو أقل مني سنا يطلب مبلغ خمسة آلاف لقوله: إنه أنفقها على سيارة كانت من ضمن ما ورثه من والدي. وقد أجبت بأنني لا أملك هذه النقود، وبعد جدال كاد أن يكون فيه شيء من الاشتباك تنازلت له عن السيارة المشار إليها، وكتبت له على نفسي بأنني سأدفع للورثة ما يطلبونه مقابل تلك السيارة التي أخذها ظلما وعدوانا، فما حكم الشرع في نظركم في ذلك، أفيدوني بذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى : لا يَحِلُّ لك أن تتنازل عن السيارة المشتركة بينك وبين بقية الورثة، إلا بموافقة الورثة، وهذا الأخ الذي ألجأك إلى ذلك لا يحل له شيء من هذه السيارة، لأنه ألجأك إلى ذلك، ولأن حق شركائكم باق فيها، والواجب الآن رد السيارة، أو استرضاء الجميع، فإذا رضي الجميع، وهم بالِغُون رشيدون، فلا حرج، وإلا فلهم الحق في أن يردّوا هذه السيارة إلى المال المشترك، وكل يأخذ نصيبه منها.

مطالب مرتبط:

(۴۹۰۴) تأثیر زنده بودن پدر میت بر سهم ارث همسر او

آنچه خداوند برای زوجه مقرر فرموده (که عبارت است از یک هشتم کل ارثیه) به او خواهد رسید و به پدر نیز یک ششم ارثیه تعلق خواهد گرفت...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۷) : آیا زوجه می‌تواند از سهم الارث خود از ارثیه زوج، به برادران شوهرش صدقه بدهد؟

بله اگر برادران شوهرش فقیر باشند این امر کاملا بلا اشکال خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۷) حکم ارث در صورت فوت هم‌زمان پدر و پسر

قول ارجح در این حالت این است که هیچ توارثی در بین آنها برقرار نشود زیرا یکی از  شروط توارث این است که مورث پیش از وارث فوت کرده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۲) اگر یکی از ورثه دوجنسه باشد، آیا باید در تقسیمات ارثیه جزو مردان حساب شود یا از زنان؟

اگر جزو آن دسته از ورثه‌ای بود که مرد یا زن بودن در سهم او هیچ تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) اما اگر جنسیت در سهم وارث تاثیر داشته باشد، به فرد دوجنسه نصف ارثیه یک پسر و نصف ارثیه یک دختر داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۱) حکم پیدا شدن دیرهنگام وصیت‌نامه پس از تقسیم ارث

اگر وصیت کرده که ثلث مالش برای فقرا یا امور مشابه خرج شود، حکم این است که یک سوم از سهم هر وارث گرفته شود  و به مقتضای وقف خرج گردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه