شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۴۸۸۵) حکم صرف‌نظر از سهم ارث در برابر ظلم یکی از ورثه در تصرف مال موروثی

(۴۸۸۵) سوال: من یک وکیل شرعی هستم و سی و سه سال سن دارم. یکی از برادرانم نزد من آمد و از من پنج هزار ریال طلب کرد و گفت که این پول را برای ماشینی که جزو ارثیه بوده خرج کرده است. به او گفتم من این مقدار پول نقد ندارم و پس از درگیری و بگو مگویی که نزدیک بود به درگیری بیانجامد، به او گفتم که من از سهم خودم از این ماشین ارثی صرف نظر می‌کنم و به خودم قول دادم که به بقیه ورثه هم سهمشان را از این ماشینی که این برادرم با ظلم و عداوت از آن خود کرده پرداخت کنم. لطفا بفرمایید که حکم شرع درباره این مساله چیست؟

جواب:

بر تو حلال نیست از ماشینی که بین تو و سایر ورثه مشترک است گذشت کنی مگر اینکه سایر وراث هم بر این کار رضایت داشته باشند و این برادری هم که با تو بر سر این ماشین مجادله کرده، باید بداند که ابدا این ماشین بر او حلال نیست زیرا اولا مجادله در بین بوده و ثانیا حق وراث دیگر هم در این میان هنوز بر این ماشین باقی است و باید دید که آیا آنها هم رضایت دارند یا خیر. پس حال برادرت یا باید ماشین را پس دهد یا اینکه رضایت تمام وراث دیگر را اخذ نماید. اگر تمامی وراث دیگر رضایت دادند و همه آنها بالغ و رشید بودند، در این صورت این امر بلااشکال خواهد بود. اما در غیر این صورت آنها حق دارند که ماشین را بازپس بگیرند زیرا مالی مشترک بوده و همه باید نصیبشان از آن را اخذ نمایند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا وكيل ،شرعي، وأبلغ من العمر ثلاثة وثلاثين عاما، وسبق أن أتاني أحد إخواني الذي هو أقل مني سنا يطلب مبلغ خمسة آلاف لقوله: إنه أنفقها على سيارة كانت من ضمن ما ورثه من والدي. وقد أجبت بأنني لا أملك هذه النقود، وبعد جدال كاد أن يكون فيه شيء من الاشتباك تنازلت له عن السيارة المشار إليها، وكتبت له على نفسي بأنني سأدفع للورثة ما يطلبونه مقابل تلك السيارة التي أخذها ظلما وعدوانا، فما حكم الشرع في نظركم في ذلك، أفيدوني بذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى : لا يَحِلُّ لك أن تتنازل عن السيارة المشتركة بينك وبين بقية الورثة، إلا بموافقة الورثة، وهذا الأخ الذي ألجأك إلى ذلك لا يحل له شيء من هذه السيارة، لأنه ألجأك إلى ذلك، ولأن حق شركائكم باق فيها، والواجب الآن رد السيارة، أو استرضاء الجميع، فإذا رضي الجميع، وهم بالِغُون رشيدون، فلا حرج، وإلا فلهم الحق في أن يردّوا هذه السيارة إلى المال المشترك، وكل يأخذ نصيبه منها.

مطالب مرتبط:

(۴۸۷۷) حکم ارث در صورت فوت هم‌زمان پدر و پسر

قول ارجح در این حالت این است که هیچ توارثی در بین آنها برقرار نشود زیرا یکی از  شروط توارث این است که مورث پیش از وارث فوت کرده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۴) حکم ارثیه فردی که هیچ وارثی ندارد و نزدیک‌ترین افراد به او خواهر و برادر شیری هستند

پیوند شیری داشتن دلیل ارث بردن نیست و پدر شیری و برادر شیری نه ارث می‌ بردند و نه هیچ گونه حق سرپرستی و نفقه و ... دارند...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۹) حکم ارث بردن برادرزاده‌ها پس از فوت فرد بدون پسر

ممکن است برادرزاده‌هایت قبل از تو فوت کنند و تو از آنها ارث ببری، زیرا تو عموی آنها هستی. اما اگر تو قبل از آنها بمیری، دخترانت تنها آنچه شرع برای ایشان مقدر کرده یعنی دو سوم مال را اخذ خواهند کرد و بقیه آن به اقوام پدری خواهد رسید،...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۳) بسیاری از مردم سهم زنان را از ارثیه به ایشان نمی‌دهند. آیا توصیه‌ای به این افراد دارید؟

بر هیچکس حلال نیست که از پرداخت سهم زنان به آنها امتناع کند و هر کس مرتکب این کار شود، ظالم دشمن خویی است که از حدود الهی تجاوز کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۷) عصبه چه کسانی هستند؟

به هرکس که به صورت غیرتقدیری ارث ببرد عصبه می‌گویند. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۵) تقسیم ارثیه پدر میان همسر، فرزندان و سایر وراث

به عموها و عمه‌هایت هیچ سهمی تعلق نمی‌گیرد چون پدرت اولاد ذکور دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه