شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۹۱۷) حق تعصیبی فرزندان عموی متوفی در ارث

(۴۹۱۷) سوال: شخصی دو دختر و یک پسر دارد و پسر وی فوت کرده است. آیا فرزندان عموی وی حق تعصیبی در ارث دارند؟

جواب:

تا زمانی که پدر در قید حیات باشد هیچکس حقی در تعصیب ندارد مگر فرزندان پسر، زیرا فرزندان پسر در تعصیب بر پدران تقدم دارند. نسبت‌های عصبه پنج نسبت هستند: نسبت پدری، سپس پسری، سپس عمویی سپس ولایت و سرپرستی. و هیچ کس حقی برای اشتراک با نسبت بالاتر خود در سلسله مراتب تعصیب ندارد. مثلا اگر کسی فوت کرد و پدر و فرزند او زنده بودند، به پدر او یک ششم ارث می‌رسد و تعصیب از آن فرزند او می‌گردد. اگر کسی فوت کرد و عمو و پدر او در قید حیات بودند، اموالش به پدر او می‌رسد و هیچ مالی به عموی او نمی‌رسد.

خلاصه اینکه اگر منظور این فرد سوال کننده این است که آیا پسرعموها همراه با پدر از ارث سهم خواهند برد یا خیر، باید بگوییم که این سوال محلی از اعراب ندارد زیرا با وجود زنده بودن پدر، نه عمو و نه فرزندان وی و همچنین نه برادر و نه فرزندان وی هیچ سهمی از ارث نخواهند برد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل شخص له بنات وولد واحد، ومات الولد، فهل لأولاد العم العصبة حق في الميراث؟

فأجاب -رحمه الله تعالى- ما دام الأب موجودا، فليس لأحد الحق في التعصيب أبدا، إلا أن يكون الأبناء، فالأبناء مُقدَّمون على الآباء في التعصيب، لأن جهات العَصبة خمس الأبوَّة، ثم البُنُوَّة، ثم الأُخُوَّة، ثم العُمُومة، ثم الولاء، ولا حَقَّ لأحدٍ ممن مع من فوقه في الجهة بالتعصيب، فلو مات شخص عن أبيه وابنه، كان لأبيه السُّدس، والتعصيب لابنه، وإذا مات عن أبيه وجده، كان للأب المال كله بالتعصيب، ولو مات عن أبيه وعمه، كان المال للأب دون العم، وهكذا.

المهم إذا كان هذا السائل يسأل عن كون بني العم يرثون مع الأب، فهذا لا وجه لسؤاله، لأنه لا يمكن أن يرث لا العم، ولا أبناؤه، ولا الأخ وأبناؤه، مع وجود الأب.

مطالب مرتبط:

(۴۹۲۲) کم شرعی ارث بردن پدر همسر فوت شده از جواهرات به جای مانده

چون همسر تو فرزندی نداشته، نصف اموال وی به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۱) نحوه تقسیم ارث در صورت فوت شخصی با بازماندگان: پدر، مادر و دو دختر

به دختران دو سوم، به پدر یک ششم و به مادر یک ششم کل ارثیه سهم خواهد رسید....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۶) حکم ساخت مسجد از مال میت بدون وصیت قبلی و رضایت سایر ورثه

اگر وصیتی نکرده باشد، هیچ حقی بر گردن وراث خود ندارد. بنابراین تا رضایت تمامی ورثه آن هم به شرطی که همگی آنها بالغ و رشید باشند اخذ نگردد، احداث این مسجد ممکن نخواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۹) حکم محرومیت دختران از ارث

ازدواج باعث ساقط شدن حق الارث دختر نخواهد شد و سهم الارث دختر چه ازدواج کرده باشد چه نکرده باشد باید به او پرداخت شود...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۷) : آیا زوجه می‌تواند از سهم الارث خود از ارثیه زوج، به برادران شوهرش صدقه بدهد؟

بله اگر برادران شوهرش فقیر باشند این امر کاملا بلا اشکال خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۹۲۱) حکم شرعی انتقال ارث مادر به برادر تنی و حقوق فرزندان از این ارثیه

اگر این مال را در حال صحت و سلامت به برادرش بخشیده است، هیچ اشکالی در این امر نیست و می‌تواند هر طور که می‌خواهد در مال خود دخل و تصرف کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه