(۴۷۴۷) سوال: اگر شخصی بمیرد و بدهکار باشد و هیچ ماترکی هم نداشته باشد که با آن بتوان این قرض را پرداخت کرد، آیا بر ورثه او واجب است که قرض او را پس دهند یا خیر؟
جواب:
ورثه چه از اقوام دور و چه از اقوام نزدیک باشند، تسویه این بدهیها بر آنها واجب نیست. اما اگر این میت یک پدر است، پسران باید بدهیهایش را تسویه کنند که کاری نیکو است. اما در جواب مساله وجوب این امر ابدا واجب نیست. زیرا اگر این امر را واجب اعلام کنیم، یعنی آنها در صورت تسویه نکردن بدهی مرتکب گناه میشوند که این امر با قول پروردگار که میفرماید: “وَ لَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرَی”” هیچ گناهکاری گناه دیگری رامتحمل نمی شود ” (انعام ١٠٥) کاملا در تضاد است و از طرف دیگر باعث میشود کسانی که در مساله قرض سهل انگار هستند از این امر سواستفاده کنند و با خود بگویند: پول را قرض میکنم، اگر مردم، خانواده یا ورثهام آن را تسویه خواهند نمود. پس دیگر نگران تسویه بدهیهایش نخواهد شد و اهمیتی نخواهد داد. حال اگر کسی مرد و بدهکار بود و در هنگام اخذ بدهی نیتش چنین بوده که آن را پس دهد، خداوند آن را برای او پس میدهد و با فضل و کرم خود طلبکاران را راضی خواهد نمود.