(۴۴۰۳) سوال: پدرم همراه ما حج کرده اما با توجه به پیر بودنش و خستگی‌اش، در طواف وداع دور آخر را کامل نکرد و فقط شش دور طواف کرد، حکم آن چیست؟

جواب:

طواف باید هفت دور باشد و با حجرالأسود شروع و پایان می‌یابد و اگر یک دور یا یک قدم ناقص باشد، طواف صحیح نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] : (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است): و برای همین طواف پدرت به خاطر ناقص بودن یک دور آن صحیح نمی‌باشد و مانند کسی است که آن را ترک کرده است و طواف وداع بنا به قول راجح اهل علم واجب است و نزد علما این قاعده می‌باشد: کسی که واجبی را ترک کرد فدیه را باید گوسفند (نر یا ماده) یا بز (نر یا ماده) در مکه ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند.

پس پدرت را با خبر کن که باید فدیه دهد سپس اشکالی ندارد که از جانب او وکیل شوی.

[۱] تخریج آن گذشت.