جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۴۲۹) حکم عدم اتمام سعی عمره برای کودک خردسال

(۴۴۲۹) سوال: هنگامی که می‌خواستیم عمره کنیم مادرم، خواهرم را دختربچه‌ای می‌باشد به نیت احرام به عمره او را غسل داد و هنگامی سعی کردم به دلیل کم بودن سنش (تقریبا سه سال دارد) نتوانست دور آخر را انجام دهد و شنیدیم باید فدیه‌ بدهیم زیرا که عمره را کامل نکرده است، آیا این صحیح است؟

جواب:

کودکی که به بلوغ نرسیده و قبل از اتمام عمره از احرام خارج گردد، اشکالی ندارد چون مکلف نیست و بر همین اساس چیزی بر این کودک لازم نیست.

در این مناسبت دوست دارم بگویم: این که انسان کودک خود از دختر یا پسر به احرام بستن عمره یا حج در ایامیکه  شلوغ می‌باشد، تکلیف کند خوب نیست، این کار شایسته نمی‌باشد زیرا بر کودک سخت می‌آید مخصوصا اگر بگوییم که بتید نسک را به پایان برسانی و همچنین قلب و فکر را مشغول آن می‌سازد و این که انسان خود را فارغ برای نسک کند و اولادش را نیاورد افضل می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امتش را امر ننموده است که کودکانشان را همراه خودشان حج کنند و نهایت چیزی که می‌باشد: «فَرَفَعَتْ إِلَيْهِ امْرَأَةٌ صَبِيًّا، فَقَالَتْ : أَلِهَذَا حَجٌّ ؟ قَالَ: نَعَمْ، وَلَكِ أَجْرٌ»[۱] : (زنی کودک خود را بلند کرد و گفت: آیا برای این کودک نیز حج صحیح است؟ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: بله و برای نیز ثواب دارد): ولی امتش را به آن امر نکرده است لذا نظر من این است که در ایام شلوغی و مواسم کودکان احرام نبندند زیرا این برای خود و خانواده‌یشان آسان‌تر است.


[۱] رواه مسلم (۱۳۳۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما أردنا الْعُمْرَةَ قامت والدتي بتغسيل أختي الصغيرة بنية الْإِحْرَامِ والْعُمْرَةِ، وعند السَّعي لم تكمل أختي هذه الأشواط لعجزها، وذلك لصغر سنها وعمرها تقريبا ثلاث سنوات، وسمعنا أن علينا فِدْيَةٌ، لأنها لم تكمل الْعُمْرَةَ، فهل هذا صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الصبي أو الصبية إذا كانا دون البلوغ وخرجا من الْإِحْرَامِ قبل إتمامه، فلا حرج عليها هذا، وذلك لأنها غير مكلفين، وبناءً على هذا لا يكون على هذه الصَّبِيَّةِ شيء.

وبهذه المناسبة أود أن أقول: إن تكلف الإنسان، وتكليفه صبيانهم من ذكور وإناث بالإحرام بالْعُمْرَةِ أو بالْحَجِّ في أيام الضيق، وأيام المواسم ليس بجيد، ولا ينبغي للإنسان أن يفعله، لأنه يكون فيه مشقة على الصبي الذي أَحْرَمَ، خصوصًا إذا قلنا بوجوب إتمام النسك ، وفيه أيضًا : إشغال قلب وفكر بالنسبة لأهله، وكون الإنسان يتفرغ لنسكه ويُبقي أولاده بلا نسك أفضل، والنبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لم يأمر أمته بأن يحج الصغار معهم، غاية ما هنالك أن امرأة رفعت إليه صبيا وقالت: ألهذا حَجٌ. قال: «نَعَمْ ولَكِ أَجْرٌ» لكنه لم يأمر أمته بذلك، فالذي أرى أنه من الخير أن يترك الصبيان بلا إِحْرَامٍ في أيام الضيق والمواسم، لأن ذلك أيسر عليهم وعلى أهليهم.

مطالب مرتبط:

(۴۴۰۰) حکم فراموشی وکیل در رمی جمرات و الزامات آن برای زن و وکیل

در این حالت فدیه لازم می‌شود زیرا رمی از واجبات حج می‌باشد و علما گفته‌اند: کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید فدیه دهد....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۷) حکم نزدیکی با همسر پس از بازگشت از حج بدون انجام طواف افاضه

اگر در این مدتی که با زنش هم‌خوابی کرده است جاهل بوده و حکم آن را نمی‌دانسته است چیزی براو لازم نمی‌شود چون وقتی که او به آن جهل دارد با انجام محظورات چیزی بر او لازم نمی‌شود اما اگر به آن آگاه بوده است پس باید همانطور که اهل هلم گفته‌اند گوسفندی را ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۸) حکم ترک طواف افاضه پس از انجام بخشی از آن توسط زن حاجی

اگر او ازدواج کرده است برای او جایز نیست که با همسرش (با شهوت) ارتباط داشته باشد تا این که به مکه برود و طواف افاضه را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۳۹۴) حکم ماندن در مکه به جای منی در ایام تشریق

اگر آن‌گونه که وصف کرد امکان رسیدن به منی برایشان وجود نداشته است چیزی بر ایشان لازم نیست و اگر سهل‌انگار بوده‌اند و دنبال نرفتند و تحقیق نکردند، خطای بسیار بزرگی مرتکب شده‌اند....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۴) حکم کوتاه‌کردن جزئی موی سر پس از حج

إن شاء الله حج صحیح است و حکم آن این است باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کنی و آنجا بین فقرا تقسیم کنی ...

ادامه مطلب …

(۴۴۰۵) حکم نقص در مناسک حج و تأثیر حج دوم بر جبران نقص حج اول

حج اولی تمام نشده است چون حج بدون طواف افاضه تمام نمی‌شود و برای همین شایسته‌ی این مفتی است که او را امر به انجام طواف افاضه کند تا این که حج اولش کامل شود سپس حج دیگر به جا آورد و این حج آخری تطوع (مستحب) است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه