سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۴۱۰) حکم خارج شدن از احرام عمره به دلیل فوت نزدیکان قبل از اتمام مناسک

(۴۴۱۰) سوال: در آخر رمضان گذشته به عمره رفتیم و از مقیات احرام بستیم سپس به شهر جده رفتیم تا این بعضی از افراد خانواده را آنجا بگذاریم اما قبل از این که عمره را به جا آوریم خبر فوت یکی از نزدیکمان که در آن منطقه‌ای که بودیم به ما رسید سپس دست خودمان نبود و احرام را بیرون آوردیم و فورا به کفن و دفن و عزای او رفتیم لذا می‌خواستیم بدانیم که حکم این چه می‌باشد و چه چیزی بر ما لازم است؟

جواب:

در واقع این سوال کننده خطای بسیار بزرگی را مرتکب شده است و بدون این که از اهل علم سوال کند، احرام خود را بیرون آورده‌اند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَأَتِمُّوا۟ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِ} [سوره البقرة: ۱۹۶] : (و حج و عمره را برای الله به اتمام برسانید): و این مرد احرامش را بدون ضرورت بیرون آورده است و اگر کسی از روستای ایشان فوت کرده باشد آیا با رفتن او آن میت زنده می‌شود؟ به هیچ وجه او زنده نخواهد شد پس در این صورت فایده‌ی آن چیست؟ و مسئله فقط سر چند ساعت می‌باشد بلکه کمتر از ساعت سپس ایشان به مکانشان باز می‌گشتند بلکه ایشان از مکه گذشته‌اند چون که از منطقه‌ی جنوبی آمده‌اند در صورتی که عمره دو ساعت بیشتر طول نمی‌کشید پس چرا ایشان بر احرامشان باقی نماندند و از مکه گذشتند و مکه در راه‌شان بود می‌توانستند که طواف، سعی و مویشان را کوتاه کنند لذا بر ایشان هنگامی که خبر فوت یکی از نزدیکانشان یا دوستانشان یا کسی که می‌خواهند در تشیع جنازه‌اش شرکت کنند، واجب است که نسکشان را تمام کنند سپس به آنجا بروند مگر عمره غیر از طواف، سعی و کوتاه کردن موی سر می‌باشد.

اما این که ایشان از احرام بیرون آمده‌اند و عمره‌ی خود را فسخ کرده‌اند، گناه‌کار می‌باشند و باید لباس احرام را بپوشند و از تمام محظورات احرام دوری کنند و به مکه روند و عمره را به جا آورند یعنی طواف و سعی و کوتاه کردن موی‌سرشان زیرا که آنها همچنان در احرام می‌باشند.

و همچنین این که این سوال را به برنامه‌ی نور علی الدرب فرستاده نیز اشتباه است چون که این برنامه همه‌ی سوالات را در برنمی‌گیرد و این که چه وقتی نوبت سوال او شود و چه بسا که اصلا جواب داده نشود و گم شود لذا بهتر و به تقوا نزدیکتر این است که این را از یکی از علمای شهرش یا غیره پرسیده بود تا این که سریع به جواب برسد و ما الان نمی‌دانیم که این سوال در چه تاریخی بوده است و چه بسا که آن را بلافاصله بعد از عید فطر فرستاده باشد و الان نوبت سوال او شده باشد و من امیدوارم که این مرد از این مشکل خلاص شده باشد و از علما سوال کرده باشد و به آن فتوا داده باشند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از او قبول کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ذهبنا لِلْعُمْرَةِ في نهاية شهر رمضان الماضي، وأحرمنا من المِيقَاتِ، ثم توجهنا إلى مدينة جُدَّة لترك بعض أفراد العائلة هناك، وقبل أن نتوجه لقضاء الْعُمْرَةِ وصلنا خبر بوفاة أحد الأقارب لنا بالمنطقة التي قدمنا منها، وعند ذلك لم نتمالك أنفسنا، وقمنا بخلع الْإِحْرَامِ والاتجاه فورًا حيث ذهبنا لحضور الدفن والعزاء، لذا نود من فضيلتكم الحكم في ذلك، وماذا يجب علينا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواقع أن هذا السائل أخطأ خطاً عظيما، حيث فسخ الْإِحْرَامِ بدون أن يسأل أهل العلم، وقد قال الله تعالى: ﴿ وَأَتِمُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لله ﴾ [البقرة: ١٩٦]، وهذا الرجل فسخ الْإِحْرَامَ بدون ضرورة، إذ أنه إذا مات أحد لهم في قريتهم، فهل إذا توجهوا إليه يرجع حَيَّا، أبدًا لن يرجع حَيَّا، إذن ما الفائدة؟ والمسألة ساعات بل دون الساعة هم سوف يتجهون من جُدَّةَ إلى مكانهم، بل إلى بلادهم مارين بمكة، لأنه أتى من المنطقة الجنوبية، والْعُمْرَةُ نُقَدِّرُ أنها استوعبت ساعتين للزحام، فلماذا لا يبقون على إحرامهم، ويمرون بمكة، ويطوفون، ويَسْعَوْنَ، ويُقَصِّرُونَ، وهم في طريقهم، فالواجب على هؤلاء أنهم لما بلغهم وفاة قريبهم، أو صديقهم، أو من يريدون أن يحضروا جنازته الواجب عليهم أن يستمروا في نُسُكِهِمْ ، وأن يكملوه، ثم يغادروا، وهل الْعُمْرَةُ إِلا طَوَافٌ وسَعْي وتَقْصِيرٌ.

وأما فسخ الْعُمْرَةِ فهم آئمون فيه، وعليهم الآن أن يلبسوا ثياب الإِحْرَامِ وأن يتجنبوا جميع تَحْظُورَات الْإِحْرَامِ، وأن يذهبوا إلى مَكَّةَ، ويقضوا الْعُمْرَةَ طوافا وسعيا وتَقْصِيرًا، لأنهم مازالوا الآن في إِحْرَامِ.

وكون هذا السائل يرسل السؤال إلى برنامج نور على الدرب غلط أيضًا، لأن برنامج نور على الدرب عنده من الأسئلة ما لا يحصيه إلا الله، فمتى يأتي دور سؤاله، وربما يضيع، فكان من الأوفق والأحسن والأبرأ للذمة أن يسأل أحد العلماء الذين في بلده أو غيرهم، حتى يُنهي الأمر بسرعة، نحن لا ندري الآن هذا السؤال ليس فيه تاريخ، ربما كان أرسله بعد عيد الفطر مباشرة، لا ندري، ولم يأتِ الدور إلا الآن، وإني لأرجو أن يكون هذا الرجل الآن قد تخلص من هذه المشكلة، وسأل العلماء وأفتوه بما نرجو الله تعالى أن يقبله.

مطالب مرتبط:

(۴۴۲۱) خروج از احرام پیش از آغاز ایام حج

انچه اهل علم گفته‌اند لازم می‌شود که واجبی را ترک کرده پس قربانی را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا آن را تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۲) زمان و مکان ذبح فدیه در حج و حکم کسی که توانایی ذبح ندارد

به نسبت مکان این است که باید در حرم مکه باشد و در مکان دیگر جایز نیست اما اگر برای ترک واجبش فدیه را نیافت به گفته شده است که ده روز را روزه بگیرد اما صحیح این است که روزه بر او واجب نیست بلکه اگر نتوانست فدیه را بخرد چیزی بر او لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۴) حکم کوتاه‌کردن جزئی موی سر پس از حج

إن شاء الله حج صحیح است و حکم آن این است باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کنی و آنجا بین فقرا تقسیم کنی ...

ادامه مطلب …

(۴۳۹۵) حکم ترک رمی جمرات در ایام تشریق با شک در وکالت پس از گذشت سال‌ها

آن چیزی که فقها مقرر داشته‌اند واجب می‌باشد یعنی بدل رمی را گوسفند یا بز نر یا ماده را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند ....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۸) حکم ترک طواف افاضه پس از انجام بخشی از آن توسط زن حاجی

اگر او ازدواج کرده است برای او جایز نیست که با همسرش (با شهوت) ارتباط داشته باشد تا این که به مکه برود و طواف افاضه را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۰) حکم بازگشت از سفر حج پس از پیمودن مسافت طولانی بدون انجام مناسک

در این حالت چیزی بر تو لازم نیست مادامی که احرام نبستی زیرا انسان هنگامی که احرام نبسته است اگر می‌خواهد به راهش ادامه می‌دهد و اگر خواست به پیش اهلش برمی‌گردد مگر این که حج فرض باشد که باید نسبت به آن شتاب ورزد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه