شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۴۱۴) حکم ناتمام ماندن سعی عمره به‌ دلیل ازدحام در شب ۲۷ رمضان

(۴۴۱۴) سوال: مردان و زنانی هستند که در شب ۲۷ رمضان برای عمره احرام بسته‌اند سپس هنگامی که به کعبه رسیدند آن را طواف کردند سپس شروع به سعی نمودند اما به دلیل شلوغی زیاد در آن شب بر جانشان ترسیده‌اند بعد از یک یا دو دور از سعی از آنجا خارج شدند و به خانه‌هایشان برگشتند بدون این که سعی را تمام کنند و سر خود را نیز کوتاه نکردند و یا این که نتراشیده‌اند طبیعتاً عمره‌ی ایشان تمام نشده است ولی آیا چیزی بر ایشان لازم است و باید چه کار کنند؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

بدون شک همانطور که سوال کننده گفت عمره‌ی ایشان تمام نیافته است از این جهت که سعی را تمام نکرده‌اند و بر ایشان واجب است که در حالت احرام به مکه بازگردند و سعی را تمام کنند ولی سعی را از اول شروع کنند لذا هفت دور سعی را انجام دهند و سر خود را بتراشند یا این که کوتاه کنند  و قبل از این اگر محظورات احرام را انجام داده‌اند چیزی بر آن ها لازم نیست چون که جاهل بوده‌اند اما از این به بعد انجام ندهند ولی متاسفم که از آن مدتی گذشته و آن را انجام داده‌اند و می‌دانسته‌اند که عمره‌ی ایشان تمام نیافته بوده‌ است و در آن زمان نیز سوال نکردند چون که بر مسلمان واجب است که بر دینش از دنیاش بیشتر حریص باشد؛ اگر چیزی از دنیای او فوت شد نسبت به آن مبادرت می‌ورزد اما هنگامی که چیزی از اعمال آخرت از او فوت شود به آن اهتمامی ندارد مگر این که مدتی یا یک سال یا دو سال یا بیشتر از آن بگذرد و این چیزی است که بسیاری از مردم بدان مبتلا هستند بلکه متاسفانه بعضی از مردم می‌گویند: سوال نکن که از چیزی که بر تو سخت آید اطلاع یابی سپس این آیه را بر غیر وجه آن تأویل می‌کنند: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ لَا تَسۡـَٔلُوا۟ عَنۡ أَشۡیَاۤءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ} [سوره المائدة: ۱۰۱] : (ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! از چیزهای نپرسید که اگر برای شما آشکار گردد، شما را اندوهگین کند): لذا نهی در مورد زمان نزول وحی می‌باشد که امکان تجدید احکام یا تغییر آن وجود داشته است اما بعد از وفات رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم واجب است که انسان در آنچه از امور دینش نیاز دارد سوال کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك رجال ونساء أحرموا لِلْعُمْرَةِ في ليلة السابع والعشرين من رمضان، ثم عندما وصلوا الكَعْبَةَ طافوا بالبيت ثم بدأوا بالسعي ولكن لشدة الزحام في تلك الليلة خافوا على أنفسهم الخطر، فخرجوا من المسعى بعد مرة أو مرتين من السَّعي ورجعوا إلى بيوتهم بدون إتمام السَّعْي، وبدون حَلْقِ أو تَقْصِير، طبعا الْعُمْرَةُ ليست تامة، ولكن هل عليهم شيء، وماذا ينبغي لهم أن يفعلوا؟ وجزاكم الله خيرًا.

فأجاب رحمه الله تعالى: لاشك أن الْعُمْرَةَ كما قال السائل لم تتم، حيث إن سعيها لم يتم، والواجب عليهم أن يعودوا محرمين إلى مكة، ويكملوا السَّعي، ولكنهم يبدؤون به من الأول، فيسعون سبعة أشواط، ويَحْلِقُونَ أو يُقَصِّرُونَ، وما فعلوه من المحظورات قبل هذا فإنه لا شيء عليهم، لأنهم جاهلون، ولكنني آسف أن تمضي عليهم مدة وهم قد عملوا هذا العمل، ويعلمون أن عمرتهم لم تتم، ثم لم يسألوا عن ذلك في حينه، لأن الواجب على المسلم أن يحرص على دينه أكثر مما يحرص على دنياه، ولو كان الذي فاته شيء من الدنيا لبادر في استدراك ما فاته، فما باله إذا فاته شيء من عمل الآخرة لم يهتم به إلا بعد مدة، قد تمضي سنة أو سنتان أو أكثر وهو لم يسأل، وهذا من البلاء الذي ابتلي به كثير من الناس، بل من المؤسف حقا أن بعض الناس يقول: لا تسأل فتُخْبَرَ عن شيء يكون فيه مشقة عليك، ثم يتأولون الآية الكريمة على غير وجهها، وهي قوله تعالى: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا لَا تَسْئلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِن تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ﴾ [المائدة: ١٠١]، فإن النهي عن ذلك إنما كان وقت نزول الوحي الذي يمكن أن تتجدد الأحكام فيه أو تتغير، أما بعد أن توفي رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، فالواجب أن يسأل الإنسان عن كل ما يحتاجه في أمور دينه.

مطالب مرتبط:

(۴۴۰۹) حکم عمره ناقص و ناتمام در اثر ازدحام شدید

واجب است که الان لباس احرام را بپوشند و بروند سعی را به جا آورند و موی سرش را کوتاه کنند تا این که عمره‌ی گذشته‌یشان کامل کنند و از الان از تمام محظورات احرام دوری کنند و همچنین توبه و استغفار از این گناهی که مرتکب شده‌اند انجام دهند.....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۸) حکم حاجی مریضی که نتوانسته رمی جمرات و طواف افاضه را در وقت مقرر انجام دهد

اگر این مردی که در روز عرفه بیمار شده است و بیماریی او به گونه بوده است که نمی‌توانسته است نسکش را به اتمام برساند و اگر در ابتدای احرامش شرط قرار داده است که اگر مانعی برای من به وجود آمد از همان‌جا از احرام بیرون می‌آیم، چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۴) حکم کوتاه‌کردن جزئی موی سر پس از حج

إن شاء الله حج صحیح است و حکم آن این است باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کنی و آنجا بین فقرا تقسیم کنی ...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۸) حکم ترک تقصیر در عمره از روی جهل یا فراموشی

اگر انسان آن را از روی فراموشی ترک کند هر زمانی که به یاد آورد، انجام می‌دهد مگر این که زمان از آن گذشته باشد که باید فدیه‌ای را ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۱) خروج از احرام پیش از آغاز ایام حج

انچه اهل علم گفته‌اند لازم می‌شود که واجبی را ترک کرده پس قربانی را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا آن را تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۷) حکم ترک رمی در ایام تشریق و عدم انجام طواف وداع

حج شما صحیح است چون رکنی از ارکان حج را ترک نکردی ولی سه واجب را ترک کردی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه