جمعه 4 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۳۹۴) حکم ماندن در مکه به جای منی در ایام تشریق

(۴۳۹۴) سوال: او با راننده‌ی ماشین از قویعیه حج کرده است ولی راننده به مسیرهای مشاعر حج آگاه نبوده و متاسفانه ما سه در روز ایام منی درمنطقه‌ی در مکه ماندیم و شب‌های منی را در این مکان گذراندیم و قربانی‌هایمان را ذبح کردیم، آیا چیزی بر ما لازم است؟ با وجود این که برای ما رسیدن به منا میسر نبود، پس چه کفاره‌ای برای ما واجب می‌شود؟ و آیا از ما ساقط می‌شود؟ و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به همه توفیق سعادت و خیر را نصیب کند.

جواب:

اما ذبح کردنشان در آن مکان اشکالی ندارد زیرا ذبح کردن در منی و در مکه و در تمام مناطق حرم جایز است.

اما به نسبت سه روز ماندنشان در آن مکان، اگر آن‌گونه که وصف کرد امکان رسیدن به منی برایشان وجود نداشته است چیزی بر ایشان لازم نیست و اگر سهل‌انگار بوده‌اند و دنبال نرفتند و تحقیق نکردند، خطای بسیار بزرگی مرتکب شده‌اند.

و بر هر مسلمانی واجب است که در امر دینش احتیاط کند و دنبال آن باشد تا این که دیگر بیش از آن توان نداشته باشد و هنگامی توانایی آن را نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیش از توانایی‌اش او را مکلف نمی‌کند و اهل علم با استناد به این آیه گفته‌اند: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند): هنگامی که توانایی ندارد بر او واجب نیست پس کفاره‌ای نیز بر ایشان نمی‌باشد غیر از این که در آینده احتیاط کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه قد حَجَّ في عام ٩٨ من القويعية مع صاحب سيارة، ولكن صاحب السيارة كان جاهلًا بطرق مشاعر الْحَجِّ، ومع الأسف الشديد أننا نزلنا أيام منى الثلاث في الحوض بمكة، وبتنا ليالي مِنّى في هذا المكان، وذَبَحْنَا هَدْيَنَا، فهل علينا في ذلك شيء ؟ علما أننا لم يتيسر لنا الوصول إلى منى، فما يجب علينا من الكفارة؟ وهل تسقط عنا هذا؟ والله أسأل أن يوفق الجميع لما فيه السعادة والخير والتوفيق.

فأجاب رحمه الله تعالى: أما ذبحهم الهدي هناك فلا بأس به، لأنه يجوز الذبح بمنى، ويجوز الذبح في مَكَّةَ، ويجوز الذبح في جميع مناطق الْحَرَمِ.

وأما بالنسبة لمكثهم الأيام الثلاثة في هذا المكان، فإن كان الأمر كما وصف لم يتمكن من الوصول إلى مِنّى، فليس عليهم في ذلك شيء، وإن كانوا مُفَرِّطين، ولم يبحثوا، ولم يستقصوا في هذا الأمر، فقد أخطأوا خطأ عظيمًا.

والواجب على المسلم أن يحتاط لدينه، وأن يبحث حتى يتحقق العجز، فإذا تحقق العجز فإن الله – سبحانه وتعالى- لا يكلف نفسا إلا وسعها، وقد قال أهل العلم استنادا لهذه الآية الكريمة: إنه لا واجب مع العجز. فليس عليهم كَفَّارَةٌ إنما عليهم أن يحتاطوا في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۴۴۰۱) حکم طواف وداع در حج قران و اثر آن بر صحت مناسک

ادای عمره قبل از وقوف به عرفه، عمل کسی که حج قران را به جا می‌آورد نیست بلکه عمل کسی که حج تمتع را به جا می‌آورد اما در هر صورت خیر شده است زیرا برای کسی که حج قران انجام می‌دهد شایسته است که نیتش را به عمره تغییر دهد تا این که حج تمتع را به جا آورد همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به اصحابی که قربانی نداشتند، امر نمود....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۱) خروج از احرام پیش از آغاز ایام حج

انچه اهل علم گفته‌اند لازم می‌شود که واجبی را ترک کرده پس قربانی را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا آن را تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۴) حکم ناتمام ماندن سعی عمره به‌ دلیل ازدحام در شب ۲۷ رمضان

بر ایشان واجب است که در حالت احرام به مکه بازگردند و سعی را تمام کنند ولی سعی را از اول شروع کنند لذا هفت دور سعی را انجام دهند و سر خود را بتراشند یا این که کوتاه کنند  و قبل از این اگر محظورات احرام را انجام داده‌اند چیزی بر آن ها لازم نیست چون که جاهل بوده‌اند

ادامه مطلب …

(۴۳۹۲) زمان و مکان ذبح فدیه در حج و حکم کسی که توانایی ذبح ندارد

به نسبت مکان این است که باید در حرم مکه باشد و در مکان دیگر جایز نیست اما اگر برای ترک واجبش فدیه را نیافت به گفته شده است که ده روز را روزه بگیرد اما صحیح این است که روزه بر او واجب نیست بلکه اگر نتوانست فدیه را بخرد چیزی بر او لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۶) حکم ترک تقصیر پس از عمره توسط زن به‌ سبب ناآگاهی

وقتی چیزی بر انسان واجب می‌شود و او نیز توانایی آن را ندارد، از او ساقط می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۴) حکم کوتاه‌کردن جزئی موی سر پس از حج

إن شاء الله حج صحیح است و حکم آن این است باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کنی و آنجا بین فقرا تقسیم کنی ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه