پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۴۳۹۴) حکم ماندن در مکه به جای منی در ایام تشریق

(۴۳۹۴) سوال: او با راننده‌ی ماشین از قویعیه حج کرده است ولی راننده به مسیرهای مشاعر حج آگاه نبوده و متاسفانه ما سه در روز ایام منی درمنطقه‌ی در مکه ماندیم و شب‌های منی را در این مکان گذراندیم و قربانی‌هایمان را ذبح کردیم، آیا چیزی بر ما لازم است؟ با وجود این که برای ما رسیدن به منا میسر نبود، پس چه کفاره‌ای برای ما واجب می‌شود؟ و آیا از ما ساقط می‌شود؟ و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به همه توفیق سعادت و خیر را نصیب کند.

جواب:

اما ذبح کردنشان در آن مکان اشکالی ندارد زیرا ذبح کردن در منی و در مکه و در تمام مناطق حرم جایز است.

اما به نسبت سه روز ماندنشان در آن مکان، اگر آن‌گونه که وصف کرد امکان رسیدن به منی برایشان وجود نداشته است چیزی بر ایشان لازم نیست و اگر سهل‌انگار بوده‌اند و دنبال نرفتند و تحقیق نکردند، خطای بسیار بزرگی مرتکب شده‌اند.

و بر هر مسلمانی واجب است که در امر دینش احتیاط کند و دنبال آن باشد تا این که دیگر بیش از آن توان نداشته باشد و هنگامی توانایی آن را نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیش از توانایی‌اش او را مکلف نمی‌کند و اهل علم با استناد به این آیه گفته‌اند: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند): هنگامی که توانایی ندارد بر او واجب نیست پس کفاره‌ای نیز بر ایشان نمی‌باشد غیر از این که در آینده احتیاط کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه قد حَجَّ في عام ٩٨ من القويعية مع صاحب سيارة، ولكن صاحب السيارة كان جاهلًا بطرق مشاعر الْحَجِّ، ومع الأسف الشديد أننا نزلنا أيام منى الثلاث في الحوض بمكة، وبتنا ليالي مِنّى في هذا المكان، وذَبَحْنَا هَدْيَنَا، فهل علينا في ذلك شيء ؟ علما أننا لم يتيسر لنا الوصول إلى منى، فما يجب علينا من الكفارة؟ وهل تسقط عنا هذا؟ والله أسأل أن يوفق الجميع لما فيه السعادة والخير والتوفيق.

فأجاب رحمه الله تعالى: أما ذبحهم الهدي هناك فلا بأس به، لأنه يجوز الذبح بمنى، ويجوز الذبح في مَكَّةَ، ويجوز الذبح في جميع مناطق الْحَرَمِ.

وأما بالنسبة لمكثهم الأيام الثلاثة في هذا المكان، فإن كان الأمر كما وصف لم يتمكن من الوصول إلى مِنّى، فليس عليهم في ذلك شيء، وإن كانوا مُفَرِّطين، ولم يبحثوا، ولم يستقصوا في هذا الأمر، فقد أخطأوا خطأ عظيمًا.

والواجب على المسلم أن يحتاط لدينه، وأن يبحث حتى يتحقق العجز، فإذا تحقق العجز فإن الله – سبحانه وتعالى- لا يكلف نفسا إلا وسعها، وقد قال أهل العلم استنادا لهذه الآية الكريمة: إنه لا واجب مع العجز. فليس عليهم كَفَّارَةٌ إنما عليهم أن يحتاطوا في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۴۳۹۸) حکم حاجی مریضی که نتوانسته رمی جمرات و طواف افاضه را در وقت مقرر انجام دهد

اگر این مردی که در روز عرفه بیمار شده است و بیماریی او به گونه بوده است که نمی‌توانسته است نسکش را به اتمام برساند و اگر در ابتدای احرامش شرط قرار داده است که اگر مانعی برای من به وجود آمد از همان‌جا از احرام بیرون می‌آیم، چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۴۱۶) حکم ناتمام ماندن عمره پس از احرام به دلیل شرایط اضطراری

اگر انسان احرام به عمره بست بر او واجب است که آن تمام کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۸) حکم ترک تقصیر در عمره از روی جهل یا فراموشی

اگر انسان آن را از روی فراموشی ترک کند هر زمانی که به یاد آورد، انجام می‌دهد مگر این که زمان از آن گذشته باشد که باید فدیه‌ای را ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۱۴) حکم ناتمام ماندن سعی عمره به‌ دلیل ازدحام در شب ۲۷ رمضان

بر ایشان واجب است که در حالت احرام به مکه بازگردند و سعی را تمام کنند ولی سعی را از اول شروع کنند لذا هفت دور سعی را انجام دهند و سر خود را بتراشند یا این که کوتاه کنند  و قبل از این اگر محظورات احرام را انجام داده‌اند چیزی بر آن ها لازم نیست چون که جاهل بوده‌اند

ادامه مطلب …

(۴۳۹۵) حکم ترک رمی جمرات در ایام تشریق با شک در وکالت پس از گذشت سال‌ها

آن چیزی که فقها مقرر داشته‌اند واجب می‌باشد یعنی بدل رمی را گوسفند یا بز نر یا ماده را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند ....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۲) حکم بیرون آمدن از احرام پیش از عمره به دلیل عذر و تأخیر در ادای مناسک

بر تو واجب است که در آینده هنگامی که احرام برای عمره یا حج می‌بندی تا پایان آنها و تحلل در احرام بمانی مگر این که مانع شرعی برایت پیش بیاید که تحلل صورت پذیرد که در این صورت برای تحللت قربانی می‌کنی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه