شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۴۱۸) ترک حج واجب پس از احرام به‌ سبب ناآگاهی

(۴۴۱۸) سوال: در سالی از سال‌ها نیت حج کردم یعنی حج اسلام (یعنی اولین حج، که بر او واجب می‌باشد) و من مقیم عربستان سعودی بودم و مطلقا چیزی از مناسک حج نمی‌دانستم و با مردی در مسجد خیف در منی، روز هشتم از ماه حج وعده گذاشتم و من به منی و مسجد در حالی که در احرام بودم، رفتم و چندین بار دنبال او گشتم ولی او را پیدا نکردم سپس به مکه رفتم و احرامم را بیرون آوردم و نشستم و به سببی که ذکر کردم حج نکردم، حکم این چیست با وجود این که من در سال بعد از آن حج کردم؟

جواب:

حکم آن این است که سوال کننده در امر دینش سهل‌انگار است و آن را سبک شمرده است و باید از آنچه انجام داده است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند؛ برای کسی که می‌خواهد عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از حج و غیره را به جا آورد، واجب است قبل از آن که وارد آن شود حدود آن را بشناسد.

بنابراین نظر ما در مورد این سوال کننده این است که قربانی را در مکه ذبح کند زیرا او در جایگاه کسی بوده که در آن سال به دلیل وجود مانعی نتوانسته نسک حجش را تمام کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَیۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡیِ}[سوره البقرة: ۱۹۶] : (و اگر باز داشته شدید (بوسیله دشمن یا بیماری و غیره) پس آنچه از قربانی فراهم شود (ذبح کنید، و آنگاه از احرام بیرون شوید)).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نويت في سنة من السنين الْحَجَّ، أعني حجة الْإِسْلَامِ، وكنت مقيما بالسعودية، وكنت لا أعلم شيئًا عن الْمَنَاسِكِ إطلاقًا، وتواعدت مَعَ رجل في مسجد الخيف في مِنّى في اليوم الثامن من شهر الْحَجِّ، وذهبت إلى مِنّى وإلى المسجد تُحرما، وبحثت فيه عنه عدة مرات، ولكني لم أجده، ثم ذهبت إلى مكة، وفسخت الْإِحْرَامَ، وجلست ولم أحج للسبب الذي ذكرته، فما هو الحكم علما بأنني حججت بعد هذا العام بسنة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم في هذا أن السائل مُفَرِّطُ متهاون في أمر دينه، وعليه أن يتوب إلى الله -سبحانه وتعالى- مما فعل، والواجب على المرء إذا أراد أن يتعبد الله بِحَج أو غيره أن يكون عارفًا لحدوده قبل أن يدخل فيه.

فالذي نرى لهذا السائل أن يذبح هديًا في مَكَّةَ، لأنه بمنزلة الْمُحْصَرِ لعجزه عن إتمام نُسُكِهِ في ذلك العام، وقد قال الله تعالى: ﴿ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الهدي ﴾ [البقرة: ١٩٦].

مطالب مرتبط:

(۴۴۰۹) حکم عمره ناقص و ناتمام در اثر ازدحام شدید

واجب است که الان لباس احرام را بپوشند و بروند سعی را به جا آورند و موی سرش را کوتاه کنند تا این که عمره‌ی گذشته‌یشان کامل کنند و از الان از تمام محظورات احرام دوری کنند و همچنین توبه و استغفار از این گناهی که مرتکب شده‌اند انجام دهند.....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۵) خروج از احرام عمره تمتع بدون حلق یا تقصیر

کوتاه کردن موی سر از واجبات عمره می‌باشد و اهل می‌گویند کسی که واجبی را ترک کند باید قربانی را در مکه ذبح کندو بین فقرا تقسبم کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۸) حکم حاجی مریضی که نتوانسته رمی جمرات و طواف افاضه را در وقت مقرر انجام دهد

اگر این مردی که در روز عرفه بیمار شده است و بیماریی او به گونه بوده است که نمی‌توانسته است نسکش را به اتمام برساند و اگر در ابتدای احرامش شرط قرار داده است که اگر مانعی برای من به وجود آمد از همان‌جا از احرام بیرون می‌آیم، چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۴۲۲) حكم حج نیابی برای دو متوفی و تأخیر در ذبح

به جا آوردن یکی از آن دو را داری اما حج کردن از جانب آن دو در نسک واحد جایز نیست چون نسک واحد از هم جدا نمی‌شود و باید برای یک نفر باشد ....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۹) حکم عدم اتمام سعی عمره برای کودک خردسال

کودکی که به بلوغ نرسیده و قبل از اتمام عمره از احرام خارج گردد، اشکالی ندارد چون مکلف نیست و بر همین اساس چیزی بر این کودک لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۴) حکم عدم توانایی در انجام طواف وداع به دلیل بیماری و خستگی در ایام حج

به خاطر طواف وداع فدیه‌ای را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه