یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۴۴۱۸) ترک حج واجب پس از احرام به‌ سبب ناآگاهی

(۴۴۱۸) سوال: در سالی از سال‌ها نیت حج کردم یعنی حج اسلام (یعنی اولین حج، که بر او واجب می‌باشد) و من مقیم عربستان سعودی بودم و مطلقا چیزی از مناسک حج نمی‌دانستم و با مردی در مسجد خیف در منی، روز هشتم از ماه حج وعده گذاشتم و من به منی و مسجد در حالی که در احرام بودم، رفتم و چندین بار دنبال او گشتم ولی او را پیدا نکردم سپس به مکه رفتم و احرامم را بیرون آوردم و نشستم و به سببی که ذکر کردم حج نکردم، حکم این چیست با وجود این که من در سال بعد از آن حج کردم؟

جواب:

حکم آن این است که سوال کننده در امر دینش سهل‌انگار است و آن را سبک شمرده است و باید از آنچه انجام داده است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند؛ برای کسی که می‌خواهد عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از حج و غیره را به جا آورد، واجب است قبل از آن که وارد آن شود حدود آن را بشناسد.

بنابراین نظر ما در مورد این سوال کننده این است که قربانی را در مکه ذبح کند زیرا او در جایگاه کسی بوده که در آن سال به دلیل وجود مانعی نتوانسته نسک حجش را تمام کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَیۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡیِ}[سوره البقرة: ۱۹۶] : (و اگر باز داشته شدید (بوسیله دشمن یا بیماری و غیره) پس آنچه از قربانی فراهم شود (ذبح کنید، و آنگاه از احرام بیرون شوید)).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نويت في سنة من السنين الْحَجَّ، أعني حجة الْإِسْلَامِ، وكنت مقيما بالسعودية، وكنت لا أعلم شيئًا عن الْمَنَاسِكِ إطلاقًا، وتواعدت مَعَ رجل في مسجد الخيف في مِنّى في اليوم الثامن من شهر الْحَجِّ، وذهبت إلى مِنّى وإلى المسجد تُحرما، وبحثت فيه عنه عدة مرات، ولكني لم أجده، ثم ذهبت إلى مكة، وفسخت الْإِحْرَامَ، وجلست ولم أحج للسبب الذي ذكرته، فما هو الحكم علما بأنني حججت بعد هذا العام بسنة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم في هذا أن السائل مُفَرِّطُ متهاون في أمر دينه، وعليه أن يتوب إلى الله -سبحانه وتعالى- مما فعل، والواجب على المرء إذا أراد أن يتعبد الله بِحَج أو غيره أن يكون عارفًا لحدوده قبل أن يدخل فيه.

فالذي نرى لهذا السائل أن يذبح هديًا في مَكَّةَ، لأنه بمنزلة الْمُحْصَرِ لعجزه عن إتمام نُسُكِهِ في ذلك العام، وقد قال الله تعالى: ﴿ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الهدي ﴾ [البقرة: ١٩٦].

مطالب مرتبط:

(۴۴۲۱) خروج از احرام پیش از آغاز ایام حج

انچه اهل علم گفته‌اند لازم می‌شود که واجبی را ترک کرده پس قربانی را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا آن را تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۲) زمان و مکان ذبح فدیه در حج و حکم کسی که توانایی ذبح ندارد

به نسبت مکان این است که باید در حرم مکه باشد و در مکان دیگر جایز نیست اما اگر برای ترک واجبش فدیه را نیافت به گفته شده است که ده روز را روزه بگیرد اما صحیح این است که روزه بر او واجب نیست بلکه اگر نتوانست فدیه را بخرد چیزی بر او لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۱) حکم طواف وداع در حج قران و اثر آن بر صحت مناسک

ادای عمره قبل از وقوف به عرفه، عمل کسی که حج قران را به جا می‌آورد نیست بلکه عمل کسی که حج تمتع را به جا می‌آورد اما در هر صورت خیر شده است زیرا برای کسی که حج قران انجام می‌دهد شایسته است که نیتش را به عمره تغییر دهد تا این که حج تمتع را به جا آورد همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به اصحابی که قربانی نداشتند، امر نمود....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۹) حکم اشتباه در تعیین ایام تشریق و بازگشت زودهنگام از منی

رمی جمراتی که در روز دوازدهم ترک کرده است، واجبی از واجبات حج بوده که اهل علم می‌گویند کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید یک گوسفند یا بز نر یا ماده فدیه را در مکه ذبح کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۴) حکم ناتمام ماندن سعی عمره به‌ دلیل ازدحام در شب ۲۷ رمضان

بر ایشان واجب است که در حالت احرام به مکه بازگردند و سعی را تمام کنند ولی سعی را از اول شروع کنند لذا هفت دور سعی را انجام دهند و سر خود را بتراشند یا این که کوتاه کنند  و قبل از این اگر محظورات احرام را انجام داده‌اند چیزی بر آن ها لازم نیست چون که جاهل بوده‌اند

ادامه مطلب …

(۴۴۰۴) حکم عدم توانایی در انجام طواف وداع به دلیل بیماری و خستگی در ایام حج

به خاطر طواف وداع فدیه‌ای را در مکه ذبح می‌کند و بین فقرا تقسیم می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه