دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۳۸۹) لطفاً این حدیث را شرح دهید: «عمره‌ی در رمضان به نسبت دیگر ما‌ها برابر با حج است».

(۴۳۸۹) سوال: لطفاً این حدیث را شرح دهید: «عمرةُ في رمضان تعدلُ حَجَّةً فيما سواه»: (عمره‌ی در رمضان به نسبت دیگر ما‌ها برابر با حج است): و حکم آن چیست؟

جواب:

معنای آن: انسان هنگامی که در رمضان عمره را به جا آورد اجر برابر با حج کردن را دارد نه این دیگر نیازی به حج کردن نداشته باشد و حج از او ساقط نمی‌شود و عمره‌ی در رمضان فقط اجر آن با حج برابر است و نظیر این، قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد که خبر می‌دهد: «مَنْ قَالَ : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. عَشْرَ مِرَارٍ – كَانَ كَمَنْ أَعْتَقَ أَرْبَعَةَ أَنْفُسٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ»[۱] : (هر كسى ده بار گفت: لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ”، همانند كسى است كه چهار نفر (برده) از فرزندان اسماعيل را آزاد كرده باشد): و بدون شک این در اجر می‌باشد نه این که او را از آزاد کردن برده کفایت کند و برای همین کسی که بر او واجب است چهار برده را آزاد کند، با خواندن این ذکر نیز باید چهار برده را آزاد کند لذا واجب است که بین اجر و به جا آمدن و ساقط شدن آن عمل فرق بگذاریم بنابراین برابر بودن اجر لازمه‌اش این نیست که او را از انجام آن کار کفایت می‌کند همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «{قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ} تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ»[۲] : (سوره‌ی اخلاص برابر (در ثواب) یک سوم قرآن است): اما اگر انسان در یک رکعت سه بار سوره‌ی اخلاص را بخواند او را از خواندن فاتحه مستغنی نمی‌سازد با وجود این که برابری با کل قرآن می‌کند وقتی که آن را سه بار بخواند.


[۱] رواه مسلم (۲۶۹۳).

[۲] رواه مسلم (۸۱۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أرجو من فضيلتكم شرح حديث رسول الله «عُمْرَةٌ في رمضان تَعْدِلُ حَجَّةً فيما سواه وما حكمه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: معنى ذلك أن الإنسان إذا اعْتَمَرَ في شهر رمضان فإن هذه الْعُمْرَةَ تَعْدِلُ حجةً في الأجر، لا في الإجزاء، وقولنا: لا في الإجزاء. يعني: أنها لا تجزئ عن الْحَجِّ، فلا تَسْقُطُ بها الْفَرِيضَةُ، وإنما تعتبر هذه الْعُمْرَةُ من أجل وقوعها في هذا الشهر تعدل في الأجر حجة فقط، لا في الإجزاء، ونظير ذلك: أن النبي صلى الله عليه وسلم أخبر أن: «من قال لا إله إلا الله وحْدَهُ لا شَرِيكَ له، له الملك، وله الحمد وهو على كل شيء قَدِيرٌ عَشْرَ مَرَّاتٍ، كان كمن أَعْتَقَ أَرْبَعَةَ أنفس من ولد إسماعيل»، وهذا بلا شك في الأجر وليس في الإجزاء، ولهذا لو كان عليه أربع رقاب فقال هذا الذِّكْرَ لم يجزئه ولا عن رقبة واحدة، فيجب أن نعرف الفرق بين الإجزاء وبين المعادلة في الأجر، فالمعادلة في الأجر لا يلزم منها إجزاء، وكذلك قال النبي -عليه الصلاة والسلام -: «﴿ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص : ١] تَعْدِلُ ثُلَثَ الْقُرْآنِ»، ولو أن الإنسان قرأها ثلاث مرات في ركعة ولم يقرأ الفاتحة ما أجزأته، مع أنها عدلت القرآن كله حينما قرأها ثلاثة مرات.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۴) رمی ناقص به‌ علت ازدحام و انحراف سنگ‌ریزه‌ها

زدن به جمره واجب نیست زیرا آن ستون‌های موجود در آن حوض‌ها جمار مجرد علامت‌هایی برای مکان رمی هستند و واجب این است که سنگ‌ریزه به آن حوض برسد ...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۳) آیا خروج حاجی از مکه در روز ترویه نیاز به طواف وداع دارد؟

طواف وداع بر او لازم نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از مکه به منی رفتند و سپس به عرفه اما طواف وداع ننمودند...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۰) چه مدتی باید بین دو عمره فاصله باشد؟

بعضی از علما نظرشان بر این است که عمره در سال تکرار نمی‌شود و در هر سالی فقط یک بار انجام می‌شود و بعضی دیگر نظرشان بر این است که تکرار آن در سال اشکالی ندارد ولی به قدری باشد که موی سر رشد کند که بتوان آن را تراشید....

ادامه مطلب …

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۰) توقف نادرست در عرفه و تأثیر آن بر صحت حج

اگر حجاج از روی خطا و اشتباه در روز هشتم و نهم در عرفه بمانند کفایتشان می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را بیش‌تر از توانش تکلیف نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۰) حکم طواف وداع برای مقیم مکه هنگام سفر

هنگامی که برای حج یا عمره آمده است طواف کرده و خارج نیز نمی‌گردد مگر با طواف اما اگر برای غیر عمره و حج به مکه آمده است بلکه برای کار یا ملاقات خویشاوندان یا مانند آن به مکه آمده است پس در این صورت طواف وداع لازم نمی‌باشد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه