جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

(۴۳۰۹) سوال: آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد مخصوصا زمانی که شلوغ می‌باشد؟

جواب:

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَأَتِمُّوا۟ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِ} [سوره البقرة: ۱۹۶] : (و حج و عمره را برای الله به اتمام برسانید): و : {طثُمَّ لۡیَقۡضُوا۟ تَفَثَهُمۡ وَلۡیُوفُوا۟ نُذُورَهُم} [سوره الحج: ۲۹] : (سپس، باید آلودگی‌هایشان را بر طرف سازند، و به نذر‌‌های خود وفا کنند): و شلوغی عذر نیست زیرا با تأخیر یا تقدیم رمی در وقت دیگر از شلوغی رهایی یابد اگر که تقدیم آن جایز باشد و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ضعفای خانواده‌اش اجازه داد که شب مزدلفه را به خاطر شلوغی ترک کنند و به منی بروند و رمی جمره‌ی عقبه را به جا آوردند[۱] اما اجازه نداد که کسی به نیابت ایشان رمی کنند و همچنین به شتربان اجازه دادن که روزی را رمی ‌کنند و روزی رمی نکنند[۲] و به آنها اجازه نداد که کسی به نیابت از ایشان رمی کنند و این دلالت می‌دهد که باید خود حج کننده رمی را به جا آورد و همانگونه که ذکر کردم می‌توان با تقدیم اگر برای او صحیح باشد یا با تأخیر از شلوغی رهایی یابد پس تقدیمی که صحیح است رمی جمره‌ی عقبه در روز عید است.

و امکان تأخیر نیز  رمی جمرات در ایام تشریق است اگر که بتواند تا شب به تأخیز بیاندازد و رمی در شب به خاطر هوای مناسب و خنک آن راحت‌تر است و رمی در شب به دلیل عدم وجود دلیل صریح بر منع آن، جایز است.


[۱] رواه مسلم (۱۲۹۵).

[۲] رواه ابو داود (۱۹۷۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة أن تُوَكَّلَ من يَرْمِي عنها فِي الْجِمَارِ، وخصوصا في الزحام؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للمرأة ولا لغيرها أن تُوَكَّلَ من يَرْمِي عنها، لأن الرمي من أفعال الْحَجّ، وقد قال الله -تبارك وتعالى-: ﴿ وَأَتِمُّوا الْحَجَ والعمرة له ﴾ [البقرة: ١٩٦]، وقال تعالى: ﴿ ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَنَهُمْ وَلْيُوفُوا نذورهُمْ ﴾ [الحج: ٢٩]، وأما الزحام فليس بعذر ، لأنه يمكن التخلص منه بتأخير الرمي إلى وقت آخر، أو بتقديمه إذا كان يجوز تقديمه، ولهذا أَذِنَ النبي صلى الله عليه وسلم للضَّعَفَةِ من أَهْلِهِ أَن يَدْفَعُوا مِنْ مُزْدَلِفَةَ بليل لِيَصِلُوا إلى مِنِّى قبل زَحْمَةِ الناس فيرموا الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ولم يأذن لهم أن يُوَكَّلُوا من يرمي عنهم، وكذلك أذن النبي صلى الله عليه وسلم للرُّعَاةِ رعاة الإبل أن يرموا يومًا ويَدَعُوا يوما، ولم يأذن لهم أن يُوَكَّلُوا من يرمي عنهم، وهذا دليل على تأكد الرمي على الحاج بنفسه، وكما ذكرت أن الزحام يمكن تلافيه، أو التخلص منه بتقديمه إن كان . تقديمه، أو يصح بتأخيره فالذي يصح تقديمه، مثلنا به وهو رمي جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ يوم العيد.

وأما الذي يمكن تأخيره فرمي الْجَمَرَاتِ في أيام التشريق إذ يمكن أن يؤخر الرمي إلى الليل والرمي في الليل فيه سعة، وفيه لطافة الجو وبرودته، والرمي جائز في الليل لعدم وجود دليل صريح يمنع من الرمي ليلا.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۰) حکم رمی جمرات قبل از فجر در ایام حج به‌علت ازدحام

اگر در نصف شب بعد به جا آورنده‌اند این صحیح نیست...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۲) چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟

از دعاهایی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای روز عرفه وارد شده است این می‌باشد: «خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَيْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۲) حكم بازگشت حاجی به منی پس از خروج در روز دوم ایام تشریق

عبادتشان را تمام کرده‌اند و اگر برگشتند آزاد هستند می‌تواند کم یا زیاد در آنجا بشینند....

ادامه مطلب …

(۴۳۱۳) آیا رمی توسط زن و خواهر به‌ جای مرد در حج فرض صحیح است؟

حکمش آن است که جایز نیست کسی را برای رمی وکیل کند و اگر این جایز بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای ضعفای خانواده‌اش اجازه می‌داد که کسی را برای رمی کردن وکیل بگیرند....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه