جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

(۴۳۳۶) سوال: مشخص است که حج‌کننده باید در ایام تشریق در منی شب را بگذراند ولی ولی کسی که نمی‌خواهد شب را بخواهد آیا می‌تواند از منی خارج شود و شب را در حرم برای عبادت کردن بیتشر بگذراند؟ وفقکم الله.

جواب:

مراد قول اهل علم که می‌گویند شب ماندن در منی در ایام تشریق واجب است، این است گه سب را در منی بماند و تفاوتی نمی‌کند که او بیدار یا خواب باشد و برای همین به سوال کننده می‌گوییم: جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.

سوال کننده: شیخ بزرگوار این در صورتی است که شخص بتواند در آنجا بماند اما بعضی از مردم معذور هستند مثلا من نمی‌توانم در منی بمانم چون مکانی یا خیمه‌ای ندارم و مکانی را نمی‌یابم؟

جواب: اگر مکانی در منی نمی‌یاید واجب است که نزد آخرین خیمه بماند و نباید به مکه برود بلکه می‌گوییم: اگر نتوانستی که در منی بمانی کنار آخرین خیمه‌ی حجاج برو و نمراه ایشان باش زیرا واجب است که حجاج به هم دیگر متصل و در کنار یک‌دیگر باشند همان‌طور که مثلا اگر مسجد از جماعت پر شد مردم کنار هم صف می‌بندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: معلوم أن الحاج يلزمه الْمَبِيتُ في مِنّى أيام التشريق، لكن إذا كان الإنسان لا يريد أن ينام في الليل، فهل له أن يَخْرُجَ خارج منى، ويبقى طوال الليل في الْحَرَمِ مثلا لأداء المزيد من العبادة، وفقكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المراد بقول أهل العلم: إن الْمَبِيتَ بِمِنِّى ليالي أيام التشريق واجب المراد به أن يبقى في مِنّى سواء أكان نائما أم يقظان، وليس المراد أن يكون نائما فحسب، وعلى هذا فنقول للسائل: لا يجوز لك أن تبقى في مكة ليالي أيام التشريق، بل يجب عليك أن تكون في منى إلا أن أهل العلم يقولون: إذا قضى معظم الليل في مِنّى كفاه ذلك.

فضيلة الشيخ: هذا إذا كان يستطيع البقاء لأنه قد يتعذر بعض الناس مثلا، فلا أستطيع البقاء في مِنّى، لأني ليس لي مكان، أو ليس لي خيمة، ولم أجد مكانًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا لم يجد مكانًا في مِنّى فإنه يجب أن ينزل عند منتهى آخر خيمة، وليس له أن يذهب إلى مَكَّةَ أيضًا، بل نقول: إنك إذا لم تستطع أن تكون في مِنّى فانظر آخر خيمة من خيام الحُجَّاجِ، وكن معهم، لأن الواجب أن يتصل الحَجِيج، وأن يكون بعضهم إلى جنب بعض، كما نقول مثلا لو أن المسجد امتلأ بالجماعة، فإن الناس يَصُفُونَ بعضهم إلى جنب بعض.

مطالب مرتبط:

(۴۳۸۲) حكم تکرار عمره در رمضان

تکرار عمره در یک سفر از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش تا جایی که می‌دانیم نیست و خود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که مکه را فتح کردند حدود ۲۰ رمضان بود و ۹ روز از رمضان باقی بود که او در مکه باشد اما وارد نشده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تنعیم رفته تا این که عمره کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۱) حکم وکالت در رمی جمرات به‌سبب ازدحام شدید در ایام تشریق

نظر ما این است که اگر خودت نتوانستی رمی را به سبب بیماری یا این که حامله بودی یا لنگی به جا آوری برایت حلال بوده که وکیل بگیری اما اگر عذری وجود نداشته است وکیل گرفتن حلال نیست زیرا رمی جمرات از شعائر  حج است و جزئی از آن است...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۱) در روز وقوف در عرفه چه فعلی مشروع است؟

بهتر این است که با چیزی دعا کند که معنای آن را بداند و آنچه برخی مردم انجام می‌دهند که کتابی که در آن ادعیه وجود دارد و معنای آن را نیز نمی‌دانند حمل می‌کنند و در این فائده‌ی خیلی کمی است ولی شایسته است که قرائت یا دعایی را انجام دهد که معنای آن را بداند تا این که بفهمد چه از پروردگارش می‌خواهد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۷) حکم تأخیر خروج از مکه پس از طواف وداع به دلیل شرایط خانوادگی

برای کسی که می‌خواهد از مکه بعد از حج یا عمره‌اش سفر کند واجب است که آخرین کارش طواف باشد....

ادامه مطلب …

(۴۲۸۸) حکم خارج شدن از احرام در منا پیش از وقوف عرفه

افضل آن است که از مکانش با احرام بیرون بیاید...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه