جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

(۴۳۳۶) سوال: مشخص است که حج‌کننده باید در ایام تشریق در منی شب را بگذراند ولی ولی کسی که نمی‌خواهد شب را بخواهد آیا می‌تواند از منی خارج شود و شب را در حرم برای عبادت کردن بیتشر بگذراند؟ وفقکم الله.

جواب:

مراد قول اهل علم که می‌گویند شب ماندن در منی در ایام تشریق واجب است، این است گه سب را در منی بماند و تفاوتی نمی‌کند که او بیدار یا خواب باشد و برای همین به سوال کننده می‌گوییم: جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.

سوال کننده: شیخ بزرگوار این در صورتی است که شخص بتواند در آنجا بماند اما بعضی از مردم معذور هستند مثلا من نمی‌توانم در منی بمانم چون مکانی یا خیمه‌ای ندارم و مکانی را نمی‌یابم؟

جواب: اگر مکانی در منی نمی‌یاید واجب است که نزد آخرین خیمه بماند و نباید به مکه برود بلکه می‌گوییم: اگر نتوانستی که در منی بمانی کنار آخرین خیمه‌ی حجاج برو و نمراه ایشان باش زیرا واجب است که حجاج به هم دیگر متصل و در کنار یک‌دیگر باشند همان‌طور که مثلا اگر مسجد از جماعت پر شد مردم کنار هم صف می‌بندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: معلوم أن الحاج يلزمه الْمَبِيتُ في مِنّى أيام التشريق، لكن إذا كان الإنسان لا يريد أن ينام في الليل، فهل له أن يَخْرُجَ خارج منى، ويبقى طوال الليل في الْحَرَمِ مثلا لأداء المزيد من العبادة، وفقكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المراد بقول أهل العلم: إن الْمَبِيتَ بِمِنِّى ليالي أيام التشريق واجب المراد به أن يبقى في مِنّى سواء أكان نائما أم يقظان، وليس المراد أن يكون نائما فحسب، وعلى هذا فنقول للسائل: لا يجوز لك أن تبقى في مكة ليالي أيام التشريق، بل يجب عليك أن تكون في منى إلا أن أهل العلم يقولون: إذا قضى معظم الليل في مِنّى كفاه ذلك.

فضيلة الشيخ: هذا إذا كان يستطيع البقاء لأنه قد يتعذر بعض الناس مثلا، فلا أستطيع البقاء في مِنّى، لأني ليس لي مكان، أو ليس لي خيمة، ولم أجد مكانًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا لم يجد مكانًا في مِنّى فإنه يجب أن ينزل عند منتهى آخر خيمة، وليس له أن يذهب إلى مَكَّةَ أيضًا، بل نقول: إنك إذا لم تستطع أن تكون في مِنّى فانظر آخر خيمة من خيام الحُجَّاجِ، وكن معهم، لأن الواجب أن يتصل الحَجِيج، وأن يكون بعضهم إلى جنب بعض، كما نقول مثلا لو أن المسجد امتلأ بالجماعة، فإن الناس يَصُفُونَ بعضهم إلى جنب بعض.

مطالب مرتبط:

(۴۳۶۴) حکم ترک طواف وداع به‌ سبب عذر شرعی

کسی که طواف وداع نکرده است حج آن صحیح می‌باشد زیرا طواف وداع جدای از حج است و برای همین نیز برای اهل مکه واجب نیست و اگر از واجبات حج می‌بود برای اهل مکه نیز واجب بود....

ادامه مطلب …

(۴۳۱۰) حکم وکالت در رمی جمرات برای زن باردار

کسی که نمی‌تواند مانند شخص مریض یا زن حامله و مانند آن کسی از جانب او رمی می‌کند و این زنی که گفته شد حامله است رمی کسی از جانب او اشکالی ندارد و إن شاء الله حرجی بر او نیست و رمی او به جا آمده است.....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۱) حکم وکالت در رمی جمرات به‌سبب ازدحام شدید در ایام تشریق

نظر ما این است که اگر خودت نتوانستی رمی را به سبب بیماری یا این که حامله بودی یا لنگی به جا آوری برایت حلال بوده که وکیل بگیری اما اگر عذری وجود نداشته است وکیل گرفتن حلال نیست زیرا رمی جمرات از شعائر  حج است و جزئی از آن است...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۳) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چند عمره انجام دادند؟

عمره‌های رسول الله چهارتا است...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۰) حکم رمی جمرات پیش از زوال در روز دوم ایام تشریق

رمی در روز یازدهم و دوازدهم و سیزدهم قبل از زوال جایز نیست زیرا رمی در این ایام سه‌گانه وقتش داخل نمی‌شود مگر بعد از زوال خورشید...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۸) حکم ترک وقوف در مشعرالحرام از روی فراموشی

اگر در مزدلفه در هر مکانی از آن شب را گذراندی گناهی بر تو نیست و ضرری به تو نمی‌رساند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه