جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

(۴۳۳۶) سوال: مشخص است که حج‌کننده باید در ایام تشریق در منی شب را بگذراند ولی ولی کسی که نمی‌خواهد شب را بخواهد آیا می‌تواند از منی خارج شود و شب را در حرم برای عبادت کردن بیتشر بگذراند؟ وفقکم الله.

جواب:

مراد قول اهل علم که می‌گویند شب ماندن در منی در ایام تشریق واجب است، این است گه سب را در منی بماند و تفاوتی نمی‌کند که او بیدار یا خواب باشد و برای همین به سوال کننده می‌گوییم: جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.

سوال کننده: شیخ بزرگوار این در صورتی است که شخص بتواند در آنجا بماند اما بعضی از مردم معذور هستند مثلا من نمی‌توانم در منی بمانم چون مکانی یا خیمه‌ای ندارم و مکانی را نمی‌یابم؟

جواب: اگر مکانی در منی نمی‌یاید واجب است که نزد آخرین خیمه بماند و نباید به مکه برود بلکه می‌گوییم: اگر نتوانستی که در منی بمانی کنار آخرین خیمه‌ی حجاج برو و نمراه ایشان باش زیرا واجب است که حجاج به هم دیگر متصل و در کنار یک‌دیگر باشند همان‌طور که مثلا اگر مسجد از جماعت پر شد مردم کنار هم صف می‌بندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: معلوم أن الحاج يلزمه الْمَبِيتُ في مِنّى أيام التشريق، لكن إذا كان الإنسان لا يريد أن ينام في الليل، فهل له أن يَخْرُجَ خارج منى، ويبقى طوال الليل في الْحَرَمِ مثلا لأداء المزيد من العبادة، وفقكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المراد بقول أهل العلم: إن الْمَبِيتَ بِمِنِّى ليالي أيام التشريق واجب المراد به أن يبقى في مِنّى سواء أكان نائما أم يقظان، وليس المراد أن يكون نائما فحسب، وعلى هذا فنقول للسائل: لا يجوز لك أن تبقى في مكة ليالي أيام التشريق، بل يجب عليك أن تكون في منى إلا أن أهل العلم يقولون: إذا قضى معظم الليل في مِنّى كفاه ذلك.

فضيلة الشيخ: هذا إذا كان يستطيع البقاء لأنه قد يتعذر بعض الناس مثلا، فلا أستطيع البقاء في مِنّى، لأني ليس لي مكان، أو ليس لي خيمة، ولم أجد مكانًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا لم يجد مكانًا في مِنّى فإنه يجب أن ينزل عند منتهى آخر خيمة، وليس له أن يذهب إلى مَكَّةَ أيضًا، بل نقول: إنك إذا لم تستطع أن تكون في مِنّى فانظر آخر خيمة من خيام الحُجَّاجِ، وكن معهم، لأن الواجب أن يتصل الحَجِيج، وأن يكون بعضهم إلى جنب بعض، كما نقول مثلا لو أن المسجد امتلأ بالجماعة، فإن الناس يَصُفُونَ بعضهم إلى جنب بعض.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۷) توضیح درباره مشعرالحرام و حکم دعا و وقوف بر کوه آن

مکان معینی است که مسجد بر آن بنا شده است و آن مکانی که است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که نماز صبح در مزدلفه را خواند و تا مشعر الحرام سوار بر سواره شده است و نزد آن ایستادن و دعا، تکبیر تهلیل گفته است....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۷) شروط عمره چیست؟

عمره از شعائر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و ارکان و واجباتی دارد و صفت آن این است...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۲) حكم بازگشت حاجی به منی پس از خروج در روز دوم ایام تشریق

عبادتشان را تمام کرده‌اند و اگر برگشتند آزاد هستند می‌تواند کم یا زیاد در آنجا بشینند....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۰) چه مدتی باید بین دو عمره فاصله باشد؟

بعضی از علما نظرشان بر این است که عمره در سال تکرار نمی‌شود و در هر سالی فقط یک بار انجام می‌شود و بعضی دیگر نظرشان بر این است که تکرار آن در سال اشکالی ندارد ولی به قدری باشد که موی سر رشد کند که بتوان آن را تراشید....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۱) حکم انجام چند عمره پیاپی در یک سفر

این که انسان در یک سفر بیش‌تر از یک عمره کند بدعت می‌باشد زیرا عبادات بر توقیف بنا شده است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش وارد نشده است...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۸) حکم ترک طواف افاضه در حج به‌ علت ازدحام و خروج از مکه بدون انجام آن

شما همچنان در حج می‌باشی و بر شما واجب است که الان به مکه بروی و رکنی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این قول برایت فرض کرده را به جا آوری.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه