جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

(۴۲۹۲) چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟

(۴۲۹۲) سوال: چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟ لطفاً مرا راهنمایی کنید بارک الله فیکم.

جواب:

از دعاهایی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای روز عرفه وارد شده است این می‌باشد: «خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَيْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»[۱] : (بهترين دعاها دعاي روز عرفه است، و بهترين چيزي كه من و انبیاء قبل از من مى‌گفتند: لا إله إلاَّ الله وحده لا شريك له، له الملك، وله الحمد، وهو علي كل شيء قدير است): و دعاهایی که دیگری نیز وجود دارد که می‌توانید به کتاب‌های حدیثی و فقهی مراجعه کنید.

مهم این است که انسان در هنگام دعا قلبش حاضر، عجز و نیازش به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد گمانش به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیک باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌۖ أُجِیبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِ} [سوره البقرة: ۱۸۶] : (و چون بندگانم، از تو درباره من بپرسند، بگو: به راستی که من نزدیکم، دعای دعاکننده را هنگامی‌که مرا بخواند؛ اجابت می‌کنم).

و شایسته است که در هنگام دعا کردن رو به قبله باشد اگر چه کوه در پشتش قرار بگیرد و دستش را نیز بالا ببرد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که در نزد صخره‌ها ایستاده بود و فرمود: «وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ» تخریج آن گذشت.: (عرفه به تمامی، موقف است): پس شایسته نیست که انسان خودش را خسته کند که در آن موقفی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایستاده بایستاد با وجود شدت گرما و دوری مسافت و اختلاف مکان‌ها، چه بسا راه را  گم کند و به او عطش و خستگی دست دهد و به او ضرر برسد در صورتی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۲] : (عرفه به تمامی، موقف است): انگار دارد اشاره می‌کند در صورتی که در رسیدن به آن موقفی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایستاده سخت و دشوار می‌باشد، در مکان خودش بایستاد.


[۱] رواه الترمذی (۳۵۸۵).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما هي الأدعية الواردة في يوم عَرَفَةَ؟ أفيدوني بذلك بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأدعية الواردة في يوم عَرَفَةَ منها ما قاله النبي – عليه الصلاة والسلام -: «خيرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يومٍ عَرَفَةَ، وخير ما قلت أنا والنَّبِيُّونُ مِنْ قَبْلي: لا إله إلا الله وحده لا شريك له، لَهُ الْمُلْكُ، وله الحمد، وهو عَلَى كُلِّ  شي ء قدير»، وفيه أدعية أخرى يمكن الرجوع إليها في كتب الحديث وأهل الفقه.

المهم أن يكون الإنسان حين الدعاء والذِّكْرِ حاضر القلب مستحضرا عَجْزَهُ وفَقْرَهُ إلى الله -تبارك وتعالى، مُحْسِنُ الظن بالله، فإن الله تعالى يقول: ﴿ وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ﴾ [البقرة:186].

وينبغي أن يكون في حال دعائه مستقبلا القبلة، ولو كان الجبل خلف ظهره، وأن يكون رافعا يديه، وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه وقف عند الصخرات وقال: «وعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، ولا ينبغي للإنسان أن يُتعب نفسه في الذهاب إلى الموقف الذي وقف فيه الرسول صلى الله عليه وسلم، و مع شدة الحرّ، وبعد المسافة، واختلاف الأماكن، فربما يلحقه العطش والتعب، وربما يُضل طريقه، فيحصل عليه ضرر، والنبي – عليه الصلاة والسلام – قال: «عَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، وكأنه يشير بهذا القول إلى أنه ينبغي للإنسان أن يقف في مكانه، إذا كان يحصل عليه تَعَب ومشقة في الذهاب إلى الموقف الذي وقف فيه النبي صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۳۲۶) حکم طواف افاضه زن بدون مَحرم در ایام تشریق

اگر زن بر نفس خود امینت دارد شرط طواف زن همراه با مَحرم بودن نیست اما اگر از فاسقان و ضرر در امان نیست باید محرمی همراه او باشد که از او حمایت کند...

ادامه مطلب …

(۴۲۸۹) آیا نماز در منا در روز ترویه باید قصر خوانده شود؟

نماز شما صحیح است زیرا در موضع قصر نماز را تمام خواندی ولی سنت این است که مسافر نماز چهار رکعتی را دو رکعت بخواند و اگر آن را کامل خواند نمازش ناقص است و باطل نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۳) حکم انجام عمره بعد از حج و پیش از طواف وداع برای حاجی مفرد

مثل اهل جده مثلا حج را به پایان رسانده‌اند و به جده برگشته‌اند سپس احرام می‌بندند و به مکه می‌آیند و در این حالت اشکالی ندارد زیرا او از بلد خود برای عمره آمده است....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۱) حکم جمع بین طواف افاضه و طواف وداع

اگر طواف افاضه را قبل از وقت سفر انجام دادی تو را از طواف وداع کفایت می‌کند اما اگر طواف افاضه را زودتر به جا آوردی یعنی در روز عید یا روز دوم یا سوم قبل از این که حج تمام شود طواف افاضه کردی، کفایت نمی‌کند ...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۶) حكم اشتباه در تشخیص جمرات سه‌گانه در ایام حج

چیزی بر شما لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۸) زمان مشروع برای طواف وداع

طواف وداع برای هر کسی که حج یا عمره می‌کند واجب است قبل از این که از مکه خارج شود طواف وداع را بدون سعی به جا آورد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه