جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

(۴۳۵۵) سوال: سه سال است که حج را به جا آوردم و حج من  قران بوده و مناسک عمره را تمام کردم و رفتم برای مناسک حج و طواف افاضه را به آخر انداختم همراه طواف وداع و بعد از اتمام مناسک داخل حرم شدم و طواف را به جا نیاورده بودم و به برای مرید وسایل به جده رفته بودم سپس در همان روز برگشتم و طواف کردم و از مکه خارج شدم تا این مه آخرین عهدم با کعبه باشد و الان فهمیدم که قبل از طواف افاضه و وداع، باید سعی می‌کردم، لذا حکم آن چیست؟

جواب:

این مرد اهل حائل است و از سوالش این‌گونه دانسته می‌شود که هنگامی که از منی آمده مناسکش را تکمیل کرده اما طواف افاضه را نکرده و آن را برای وداع به تأخیر انداخته است و سعی بین صفا و مروه نکرده و برای نیازش به جده رفته و برگشته و طواف کرده و خارج شده است.

بنا بر این که او در سوالش گفت حج او قران است و در اولی که آمده است طواف و سعی نموده است لذا به او می‌گوییم: سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است زیرا جده بلد او نیست و در واقع او از مکه به بلد خودش بر نگشته است ولی به جده برگشته و سپس طواف وداع را به جا آورده است و به حائل که مقر او می‌باشد رفته است و این اشکالی ندارد.

و به هنگامی که گفت: به مکه آمده و مناسک عمره را انجام داده و می‌گوید که حج او قران است؛ ظاهر این است که مراد او از این که مناسک عمره را انجام داده‌ام این است که او طواف و سعی کرده و گمان کرده که آن عمره‌ی مستقلی است وگرنه او بر قرانش می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أديت فَرِيضَةَ الْحَج منذ ثلاث سنوات، وكان حَجَّي قرانا، وأتممت مناسك الْعُمْرَةِ، وذهبت لأداء مناسك الْحَجِّ، وعند طَوَافِ الْإِفَاضَةِ أَخَرْتُهُ مع طَوَافِ الْوَدَاعِ، وبعد إتمام المَناسِكِ دخلت الْحَرَمَ، ولم أُؤَدِ الطواف، وذهبت إلى جُدَّةَ لشراء بعض الأغراض، ثم عدت في نفس اليوم، وطفت من يومها، وخرجت من مكة حتى يكون أخر عهدي بالبيت، وعلمت الآن أنه كان يلزمني السَّعْي قبل طَوافِ الْإِفَاضَةِ والوداع، فما الحكم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذا الرجل من أهل حائل، والمفهوم من سؤاله أنه حينما نزل من مِنّى مستكملا المناسِكِ لم يطف طَوَافَ الْإِفَاضَةِ، لأنه أَخَرَهُ للوداع ولم يسعَ بين الصَّفَا والْمَرْوَةِ، ثم خرج إلى جدة لحاجة، ورجع، وطاف، ومشى.

فبناء على سؤاله حيث قال: إنه كان قارنا بين الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، وقد طاف وسعى أول ما قدم. نقول له: لا سعي عليك، لأن الْقَارِنَ إِذا سعى بعد طَوَافِ الْقُدُومِ كفاه عن السَّعْي بعد طَوافِ الْإِفَاضَةِ، ولا حرج عليه أيضًا حين خرج إلى جدة قبل أن يطوف للوداع، لأن جُدَّة ليست بلده، فهو في الحقيقة لم يغادر مَكَّةَ إلى بلده، أو محل إقامته، ولكنه رجع من جُدَّةَ، ثم طاف طوافا للوداع، وسار إلى حائل مقر عمله، وهذا العمل لا بأس به.

بقي أن يقال: إنه قال في كلامه إنه قدم إلى مَكَّةَ، وأدى مناسك الْعُمْرَةِ. مع إنه يقول: إنه كان قارنا بين الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ. والظاهر أن مراده بقوله: أديت مناسك الْعُمْرَةِ. أنه طاف وسعى فظن أن ذلك عُمْرَة مستقلة، وإلا فهو على قرانه.

مطالب مرتبط:

(۴۳۵۱) حکم وکالت در رمی جمرات به‌سبب ازدحام شدید در ایام تشریق

نظر ما این است که اگر خودت نتوانستی رمی را به سبب بیماری یا این که حامله بودی یا لنگی به جا آوری برایت حلال بوده که وکیل بگیری اما اگر عذری وجود نداشته است وکیل گرفتن حلال نیست زیرا رمی جمرات از شعائر  حج است و جزئی از آن است...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۶) حکم تأخیر خروج از مکه پس از طواف وداع به سبب استراحت

واجب است که طواف وداع آخرین اموری باشد که انسان انجام می‌دهد...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۵) حکم اشتباه در ترتیب رمی جمرات

رمی سه جمره در روز عید صحیح نمی‌باشد مگر رمی جمره‌ی عقبه زیرا این در روز عید رمی می‌شود و رمی جمره‌ی وسط و کوچک، ملغی می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۰) حکم دعا برای خود در حین عمره‌ای که به نیابت انجام می‌شود

بله جایز است که برای خودت و پدرت و هر کس از مسلمانان که خواستی در این عمره دعا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۱) در روز وقوف در عرفه چه فعلی مشروع است؟

بهتر این است که با چیزی دعا کند که معنای آن را بداند و آنچه برخی مردم انجام می‌دهند که کتابی که در آن ادعیه وجود دارد و معنای آن را نیز نمی‌دانند حمل می‌کنند و در این فائده‌ی خیلی کمی است ولی شایسته است که قرائت یا دعایی را انجام دهد که معنای آن را بداند تا این که بفهمد چه از پروردگارش می‌خواهد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه