دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۳۳۵) یا ترک ماندن شب‌ در منی به‌ دلیل نبود مکان جایز است؟

(۴۳۳۵) سوال: بعد از برگشتن از عرفه شب ماندن در منی را ترک کردم به این حجت که مکانی را نمی‌یایم، آیا این برایم جایز است؟

جواب:

بعد از برگشتنت از عرفه جایز نیست مگر این که در منی باشی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنجا رفت و به هیچ کس برای ترک از آنجا رخصت نداد مگر به چوپانان و ساقیان آب.

برای حج کننده واجب است بعد از برگشتن از عرفه و مزدلفه در منی باقی بماند و شب را در آنحا بگذراند و برایش جایز نیست که از آن تخلف کند ولی اگر مکانی را در منی نیافت بعد از آن بسیار دقیق به دنبال آن گذشت و نیافت اشکالی ندارد که نزد آخرین خیمه بماند اگر چه خیمه‌ها به مزدلفه و پشت مزدلفه رسیده باشد و نزد آخرین آنها باقی می‌ماند از این جهت که با حجاج همراه بوده و اشکالی ندارد اما بعض از مردم می‌گویند: هنگامی که مکانی در منی نیافتی اشکالی ندارد که شب را در مکه بگذرانی یا هر مکانی دیگر که خواستی زیرا به خاطر وجود عذر شب ماندن در منی ساقط شده است لذا فرض ساقط شده است همانند انسانی که دستش از قسمتی که شستن آن فرض است قطع شده باشد و غسل آن نیز ساقط می‌شود.

بنابراین نظر ما در این مسئله این است که او در کنار آخرین حاجیان قرار گیرد تا این که همه‌ی به صورت واحد یک‌جا جمع باشند و این نظیر کسی است که به مسجد می‍آید و می‌بیند که مسجد پر است و او در خیابان اطراف مسجد که مردم به وهم متصل هستند نماز می‌خواند و در خیابان مردم به صورت جمعی مشغول عبادت هستند و بینشان تفرقه و جدایی نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعد العودة من عَرَفَةَ تركت الْمَبِيتَ بِمِنِّى بحجة أنني لم أجد مكانا، هل يجوز لي ذلك أم لا؟ فأجاب رحمه الله تعالى:

لا يجوز لك بعد العودة من عَرَفَةَ إلا أن تكون في منى لأن النبي صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فيها، ولم يرخص لأَحَدٍ بترك ذلك، إلا للرعاة أو السقاة.

الواجب على الحاج بعد الرجوع من عَرَفَةَ وَمُزْدَلِفَةَ أَن يبقى في مِنِّى ويبيت بها، ولا يجوز له أن يتخلف عن ذلك، لكن إذا لم يجد مكانا في منى وطلب طلبا حقيقاً دقيقا فلم يجد فلا حرج عليه أن ينزل عند آخر الخيام مهما وصلوا إليه، حتى لو وصلوا إلى مزدلفة وما وراء مزدلفة ونزل في آخرهم بحيث كان مع الحجيج، فإنه لا حرج، فقد كان بعض الناس يقول: إذا لم تجد مكانا في مِنّى فلا حرج عليك أن تَبِيتَ في مَكَّةَ، أو في أي مكان شئت، لأن هذا المكان سقط وجوب المبيت فيه بالتعذر، فسقط الفرض كالإنسان إذا قطعت يده من فوق الفرض، فإنه يسقط عنه غسلها.

فالذي نرى في هذه المسألة: أنه يجب عليه أن يكون في أخريات القوم ليكون نهر الحَجِيج واحدا، وهو نظير من أتى إلى المسجد ووجده ممتلئا بالناس، فإنه يصلي في الشارع الذي حول المسجد ليتصل الناس مع بعضهم بعض والشارع له نظر كبير في اجتماع الناس على العبادة وعدم تفرقهم.

مطالب مرتبط:

(۴۳۳۶) آیا می‌توان شب‌های ایام تشریق را به‌ جای منی در مسجد الحرام به نیت عبادت سپری کرد؟

جایز نیست که در شب ایام تشریق در مکه بمانی بلکه واجب است که در منی بمانی مگر آن اهل علمی که می‌گویند: اگر بیشتر شب را در منی بگذراند کفایت می‌کند.....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۹) آیا طواف وداع در عمره واجب است؟

ما آن را واجب می‌دانیم و این که برای شخص واجب است که بعد از عمره از مکه خارج نشود مگر این که طواف وداع را بعد از تمام کارهایش انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۳) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چند عمره انجام دادند؟

عمره‌های رسول الله چهارتا است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۱) حکم جمع بین طواف افاضه و طواف وداع

اگر طواف افاضه را قبل از وقت سفر انجام دادی تو را از طواف وداع کفایت می‌کند اما اگر طواف افاضه را زودتر به جا آوردی یعنی در روز عید یا روز دوم یا سوم قبل از این که حج تمام شود طواف افاضه کردی، کفایت نمی‌کند ...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۰) توقف نادرست در عرفه و تأثیر آن بر صحت حج

اگر حجاج از روی خطا و اشتباه در روز هشتم و نهم در عرفه بمانند کفایتشان می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را بیش‌تر از توانش تکلیف نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۲) حکم رمی جمرات خارج از وقت سنت

برای کسی که از شلوغی و خسته شدن می‌ترسد از آخر شب نحر تا طلوع فجر روز یازدهم می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه