دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۳۳۷) حکم ماندن در مزدلفه به‌ جای منی و ذبح خارج از منی در ایام تشریق

(۴۳۳۷) سوال: بعد از این رمی جمره‌ی عقبه کردیم و طواف را به جا آوردیم به منی بازگشتیم و قربانی‌هایمان را ذبح کردیم و در منی گشتیم که مکانی را برای ماندن پیدا کنیم اما نکانی را نیافتیم تا این که به مزدلفه رفتیم و در آن خیمه زدیم و آنجا نشستیم و شب‌هایمان را در آنجا گذراندیم و شنیدیم که حج کننده برایش جایز نیست که خارج از منی شب را بگذراند و باید در منی باشد و آن وقف کند سپس به خیمه‌اش برگردد و این گونه کفایتش می‌کند لطفاً ما را راهنمایی کنید و بعضی از ما قربانی‌اش را همان‌جا خارج منی ذبح کردند حکم آن چیست؟

جواب:

بعد از این که انسان کاملا منی را گشت و مکانی برای ماندن نیافت در این صورت شب ماندن در منی از او ساقط شده است اما بر او واجب است که نزد آخرین خیمه‌ها بماند و خیمه را به دیگر خیمه‌‌های حجاج متصل کند حتی اگر در خارج از منی در مزدلفه باشد یا پشت مزدلفه باشد مهم این است که خیمه‌ها به هم وصل باشند (یعنی پیوسته کنار هم جمع باشند) و معنای ساقط شدن شب کاندن در منی به معنای شب ماندن در مکه یا مکانی دیگر نمی‌باشد بلکه می‌گوییم: باید حجاج کنار هم باشند و هنگامی که منی پر شد ایشان پشت منا می‌مانند ولی در کنار هم باشند همانطور که مسجد از نماز‌گزاران پر می‌شود سپس در صف‌های متصل به هو نماز می‌خوانند اگرچه در خیابان باشد و اشکالی در آن نیست.

اما به نسبت ذبح در مزدلفه این است که ذبح در مزدلفه و مکه و منی جایز است یعنی ذبح کردن در داخل حرم جایز می‌باشد و اشکالی ندارد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «وَكُلُّ فِجَاجِ مَكَّةَ طَرِيقٌ وَمَنْحَرٌ»[۱] : (و هر کوچه مکه راه و محل ذبح کردن است).


[۱] رواه ابو داود (۱۹۳۷) و ابن ماجه (۳۰۴۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعد أن رمينا جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، وطفنا بالبيت عُدْنَا إلى مِنِّي، وذبحنا هَدْيَنَا، وطوفنا في مِنّى نبحث عن مكان ننزل فيه، فلم نجد مكانا حتى خرجنا إلى مُزْدَلِفَةَ ونزلنا وأقمنا خيمتنا خارج مِنّي، وجلسنا وبتنا ليالينا هناك، وقد سمعنا أن الحاجّ لا يجوز له أن يبيت خارج مِنّى، وإذا كان لا بُدَّ فإن على الحاج أن يأتي إلى منى ويقف فيه، ثم يعود إلى متاعه وخيمته ويجزئه ذلك، نرجو إفادتنا، وبعضنا قد ذبح فداه في مكاننا خارج مِنّى، فما حكم هذا الذبح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا لم يجد الإنسان مكانا في منى للنزول فيه بعد البحث التام والتنقيب في مِنّى كلها، فإنه حينئذ يسقط عنه المبيتُ فيها، ولكن يجب عليه أن يبيت في آخر خيام الناس، فتكون خيمته متصلة بخيام الْحُجَّاجِ، حتى ولو كان ذلك في خارج مِنّى في مزدلفة، أو فيما وراء مزدلفة، المهم أن تكون خيامه متصلة، وليس معنى سقوط الْمَبيتِ في مِنّى أنه يبيتَ في مَكَّةَ، وفي أي مكان شاء، لا، بل نقول: إنه لا بُدَّ من أن يتصل الْحَجِيجُ بعضهم ببعض، فإذا امتلأت مِنّى فإنهم يقيمون وينزلون فيها وراء مِنِّي، ولكن لا بُدَّ أن يتصل الْحَجِيجُ بعضهم ببعض، كما نقول فيما لو اكتظ المسجد بالمصلين، فإنهم يُصَلُّونَ في صفوف متصلة، ولو في الشوارع، ولا حرج عليهم في ذلك.

وأما بالنسبة للذبح في مزدلفة، فإن الذبح فيها وفي مَكَّةَ، وفي مِنّى كله جائز، كل ما كان داخل الْحَرَمِ ، فإنَّ ذبح الهدى فيه جائز، ولا حرج، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «كُلُّ فِجَاجِ مَكَّةَ طَريقٌ وَمَنْحَرٌ».

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۲) حکم رمی جمرات خارج از وقت سنت

برای کسی که از شلوغی و خسته شدن می‌ترسد از آخر شب نحر تا طلوع فجر روز یازدهم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۶) علت تأکید بر نیت زیارت مسجد النبی پس از حج چیست؟

ما بر آن تأکید نمی‌کنیم بلکه می‌گوییم: زیارت مسجدالنبی علاقه‌ای حج ندارد و عبادتی مستقل است و از اعمال حج نیست و اگر کسی آن را انجام نداد چیزی از حج او کم نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۹) آیا تأخیر در رمی روز اول ایام تشریق تا از بین رفتن شلوغی جایز است؟

آنچه از سنت می‌دانیم این است که رمی جمره‌ی عقبه روز عید از آخر شب عید تا طلوع فجر شب یازدهم می‌باشد ولی برای کسانی کم می‌توانند افضل این است که رمی نکنند تا طلوع خورشید و رمی جمرات ایام تشریق از زوال خورشید است...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۵) حکم وکیل گرفتن برای رمی جمرات در حج چیست؟

رمی جمرات نسکی از مناسک حج است و برای خود حج کننده واجب است که آن را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۴) حکم اقامت در ابطح به‌ جای منی در ایام تشریق به‌ علت ازدحام و نبود مکان

آمدن به منی در روز هشتم است تا صبح روز نهم و این سنت است و واجب نیست ...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۸) آیا برای کسی که عمره می‌کند طواف وداع واجب است؟

اهل علم در این مسئله اختلاف نظر دارند برخی از آنها می‌گویند: برای کسی که عمره می‌کند طواف وداع نیست ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه