جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۳۰۷) حكم رمی جمره خارج از حوض به‌سبب ازدحام سنگ‌ریزه‌ها

(۴۳۰۷) سوال: رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورده‌ام ولی گمان می‌کنم که جانبی که خارج از حوض قرار دارد را رمی کرده‌ام و سبب آن این بود که حوض پر از سنگ‌ریزه بود و من متوجه این نشدم مگر در اثنای رمی، چه چیز بر من لازم و واجب است؟

جواب:

انسان هنگامی که رمی جمرات می‌کند، زمانی که یقین حاصل کرد که سنگ‌ریزه‌ها در حوض افتادند، کفایت می‌کند و اگر چه از حوض بغلطد.

دوم: اگر یقین دارد که در حوض نیافتادن است پس به جا نیامده و کفایت نمی‌کند.

سوم: اگر غالب ظنش این است که در حوض افتاده است کفایت می‌کند.

چهارم: اگر غالب ظنش بر این باشد که در حوض نیافتاده، کفایت نمی‌کند.

پنجم: این که شک داشته باشد که در حوض افتاده یا نه؟ و ترجیحی هم نداشته باشد در این صورت کفایت نمی‌کند بنابراین در سه صورت به جا نیامده است: اگر یقین حاصل کند که در حوض واقع نشده است یا غالب ظنش این باشد که در حوض نیافتاده است یا در شک باشد که در این حالت‌ها رمی آن به جا نیامده است و باید آن چه علما گفته‌اند انجام دهد و آن فدیه‌ای است که باید در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند مگر این که فقط یک یا دو سنگ بوده است که امیدوارم چیزی بر او لازم نباشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رميت الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَة، ولكن أظن أنني رميت من الجانب الذي خارج الحوض، والسبب أن الحوض مملوء بالحصى، ولم أنتبه لذلك إلا أثناء الرمي، ما الواجب علي، وهل يلزمني شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإنسان إذا رمى الْجَمَرَاتِ فإما أن يتيقن أن الحصاة وقعت في الحوض، فإذا تيقن أنها وقعت في الحوض فهي مُجزِئَةٌ، ولو تدحرجت وخرجت من الحوض.

الثاني: أن يتيقن أنها لم تكن في الحوض فهذه لا تجزئه.

الثالث: أن يغلب على ظنه أنها وقعت في الحوض، فهذا يكفي.

الرابع: أن يغلب على ظنه أنها لم تقع في الحوض، فهذه لا تجزئ.

الخامسة: أن يتردد ويشك، هل وقعت أو لا؟ بدون ترجيح، فهذه لا تجزئ. فصارت لا تجزئ في ثلاثة أحوال إذا تيقن أنها لم تقع في الحوض، أو غلب على ظنه أنها لم تقع في الحوض، أو تردد ففي هذه الحال يعتبر غير رام، وعليه على ما قاله العلماء – رحمهم الله – فِدْيَةٌ تُذْبَحُ فِي مَكَّةَ، وتوزع على الفقراء إلا إذا كانت حصاة أو حصاتين، فأرجو ألا يكون عليه شيء.

مطالب مرتبط:

(۴۳۳۲) روز حج اکبر آیا روز عید است یا روز وقوف در عرفه و چرا به این اسم نام گذاری شده است؟

روز حج اکبر همان روز عید است همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۵) حکم وکیل گرفتن برای رمی جمرات در حج چیست؟

رمی جمرات نسکی از مناسک حج است و برای خود حج کننده واجب است که آن را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۸) آیا زن می‌تواند در حج اول به‌ علت شلوغی رمی جمرات را وکالت دهد؟

امید دارم که چیزی برایش لازم نباشد مادامی که در آن وقت نمی‌توانسته رمی کنند و گمان کرده است که با وکیل گرفتن از جانب او به جا می‌آید و برای همین نیز وکیل گرفته است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۴) حکم ترک طواف وداع به‌ سبب عذر شرعی

کسی که طواف وداع نکرده است حج آن صحیح می‌باشد زیرا طواف وداع جدای از حج است و برای همین نیز برای اهل مکه واجب نیست و اگر از واجبات حج می‌بود برای اهل مکه نیز واجب بود....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۰) چه مدتی باید بین دو عمره فاصله باشد؟

بعضی از علما نظرشان بر این است که عمره در سال تکرار نمی‌شود و در هر سالی فقط یک بار انجام می‌شود و بعضی دیگر نظرشان بر این است که تکرار آن در سال اشکالی ندارد ولی به قدری باشد که موی سر رشد کند که بتوان آن را تراشید....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۱) حکم خرید بعد از طواف وداع در حج

ما می‌گوییم: او اینها را قبل از طواف وداع بخرد تا این که آخرین کارش طواف کعبه باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه