دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۳۶۴) حکم ترک طواف وداع به‌ سبب عذر شرعی

(۴۳۶۴) سوال: سه بار حج انجام دادم و هر بار به خاطر عذر شرعی نتوانستم طواف وداع را انجام دهم و بدون طواف مسافرت کردم و فدیه‌ای نیز نداده‌ام آیا حج من صحیح و مقبول است؟ و آیا بعد از گذشت این مدت الان چیزی برای من فرض است و آن چیست؟

جواب:

کسی که طواف وداع نکرده است حج آن صحیح می‌باشد زیرا طواف وداع جدای از حج است و برای همین نیز برای اهل مکه واجب نیست و اگر از واجبات حج می‌بود برای اهل مکه نیز واجب بود ولی این واجبی مستقل برای کسی است که ‌می‌خواهد از مکه بعد از حج یا عمره خارج گردد و اگر برای این سوال کننده عذر شرعی وجود داشته است یعنی حائض بوده است از او طواف وداع ساقط می‌شود زیرا ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌فرماید: «أُمِرَ الناس أن يكون آخر عَهْدِهِمْ بالبيت، إلا أنه خُفِّفَ عن المرأة الحائض»[۱]: (به مردم امر شد كه آخرين عمل شان در ايام حج، طواف (وداع) باشد مگر زنان حائضه كه از اين قانون مستثنا می باشند): بنابراین حج شما صحیح است و مادامی که عذر شرعی داشتی چیزی بر شما لازم نیست زیرا این امر برای شما تخفیف داده شده است و الحمدلله.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: حججت بيت الله الْحَرَامِ ثلاث مرات، وفي كل مرة لم أتمكن من طَوافِ الْوَدَاعِ لأعذار شرعية، فأسافر دونَ الطَّوَافِ، ولم أقدم فِدْيَةٌ في حينها، فهل حَجي صحيح ومقبول أم لا؟ وهل يَفْرِضُ عَلَيَّ الشرعُ شيئا الآن بعد فوات الوقت، وما هو؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: من لم يطف طَوَافَ الْوَدَاع حجه صحیح، لأن طَوَافَ الْوَدَاع منفصل من الْحَجِّ، ولهذا لا يجب على أهلَ مَكَّةَ ولو كان من واجبات الحج الداخلة فيه لكان واجبا على أهل مكة، لكنه واجب مستقل لكل من أراد الخروج من مكة من حاج أو معتمر، وإذا كان لهذه السائلة أعذار شرعية، وهي الحيض فإن الحائض يسقط عنها طَوَافُ الْوَدَاع، لقول ابن عباس رضي الله عنهما: «أُمِرَ الناسُ أن يَكُونَ آخرُ عَهْدِهِمْ بِالبَيْتِ، إلا أنه خُفِّفَ عن الحائض»، وعلى هذا فإن حَجَّكَ صحيح، وليس عليك شيء ما دام العذر عذرا شرعيا وهو الحيض، لأن الأمر مخفف عنك والحمد لله.

مطالب مرتبط:

(۴۳۶۶) آیا طواف وداع در حال حیض صحیح است؟

اگر قبل از طواف وداع دچار حیض شده بود طواف وداع از او ساقط می‌شد اما هنگامی که طواف را شروع کرده است او پاک بوده و در اثنای طواف دچار حیض شده است که به دلیل وجود حیض ادامه‌ی طواف از او ساقط شده است لذا وجوب فدیه بر او آشکار نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۲۰) حكم تقصیر برای فرد بی‌مو پس از حج یا عمره

هنگامی که سرت مو ندارند این عبادت از شما ساقط می شود چون‌که محل آن وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۲۸۹) آیا نماز در منا در روز ترویه باید قصر خوانده شود؟

نماز شما صحیح است زیرا در موضع قصر نماز را تمام خواندی ولی سنت این است که مسافر نماز چهار رکعتی را دو رکعت بخواند و اگر آن را کامل خواند نمازش ناقص است و باطل نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۸) حکم ترک طواف افاضه در حج به‌ علت ازدحام و خروج از مکه بدون انجام آن

شما همچنان در حج می‌باشی و بر شما واجب است که الان به مکه بروی و رکنی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این قول برایت فرض کرده را به جا آوری.....

ادامه مطلب …

(۴۲۸۸) حکم خارج شدن از احرام در منا پیش از وقوف عرفه

افضل آن است که از مکانش با احرام بیرون بیاید...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۱) حکم خروج از احرام با تقصیر جزئی در روز دهم

آنچه متعلق به کوتاه کردن موی سر می‌باشد از این جهت که فقط قسمت کمی از آن را به خاطر اینکه جهل داشته‌ای کوتاه کرده‌ای و سپس از احرام بیرون آمده‌ای چیزی بر گردنت نمی‌باشد زیرا که جاهل بوده‌ای اما باید سر خود را تمام کوتاه کنی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه