(۴۲۹۶) سوال: قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۱] : (و جمع نیز به تمامی، موقف است): آیا مراد از جمع همان مزدلفه است؟
جواب:
مراد از آن مزدلفه است و جمع نامیده است چون مردم جمع می‌شوند و مردم در آن در جاهلیت و اسلام جمع می‌شوند و در جاهلیت قریش در عرفه نمی‌ایستاده‌اند و فقط در مزدلفه وقف می‌کردند چون می‌گفتند ما اهل حرم هستیم لذا از آن خارج نمی‌شویم و فقط در مزدلفه می‌ایستیم والله اعلم به همین خاطر در جاهلیت و اسلام جمع نامیده شده است.
[۱] رواه مسلم (۱۲۱۸).