جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۳۲۲) زمان صحیح ذبح فدیه در حج

(۴۳۲۲) سوال: در سال‌های متعدد شاهد این بودیم که بسیاری از گوشت‌ها در منی هدر می‌رود لذا جایز است که من در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورم و طواف کنم و سرم را بتراشم و از احرام خارج گشته و لباسم را بپوشم و در روز سوم یا دوم فدیه‌ام را ذبح کنم تا که چیزی از آن را بخورم و کسی را پیدا کنم که بخورد یا این که باید ذبح قبل از تحلل باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد که انسان بعد از تحلل قربانی‌اش را ذبح کند و در مناسبت دوست دارم که نسکی را در روز عید انجام می‌گیرد واضح سازم: رمی جمره‌ی عقبه سپس ذبح قربانی سپس تراشیدن یا کوتاه کردن سر سپس طواف و سعی، انجام این‌ها به ترتیب مشروع است همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورده سپس اکثر قربانی‌اش را با دست خودش ذبح نمود سپس سرش را تراشیده سپس طواف را به جا آورده اما اگر بعضی زودتر از بعضی دیگر انجام گیرد مخصوصا هنگام نیاز اشکالی ندارد زیرا در مورد تقدیم و تأخیز در روز عید از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال می‌شد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هیچ چیزی از این که تقدیم و تأخیر شده بود پرسیده نشده بود مگر آن‌که فرمود: «افعل و لا حرج»[۱] : (انجام بده و اشکالی ندارد).

و مسئله‌ی این سوال کننده نیز بر این حکم تطبیق دارد یعنی جایز است که او ذبح را تا روز دوم از ایام عید به تأخیز بیاندازد و قبل از آن از احرام بیرون بیاید زیرا تحلل ربطی به ذبح قربانی ندارد و تحلل با رمی جمره‌ی عقبه و تراشیدن سر و طواف می‌باشد و با رمی و تراشیدن سر تحلل اول صورت می‌گیرد و هنگامی که طواف و سعی را نیز به جا آورد تحلل دوم صورت می‌پذیرد اما ذبح قربانی ربطی به تحلل ندارد.


[۱] رواه البخاری (۸۳) و مسلم (۱۳۰۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نشاهد في سنوات عديدة كثيرًا من اللحوم تذهب هدرًا في مِنّى، فهل يجوز لي في يوم العيد أن أَرْمِي جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، وأطوف بالبيت، وأحلق رأسي وأتحلل وألبس ثيابي وفي اليوم الثالث أو الثاني أذبح فديتي لكي أكل منها، وأجد من يأكلها أيضًا، أو أنه لا بد من ذبحها قبل التحلل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس أن يذبح الإنسان هَدْيَهُ بعد التحلل، وبهذه المناسبة أحب أن أبين أن الأنساك التي تفعل يوم العيد هي كالتالي: رمى جمرة الْعَقَبَةِ، ثم ذَبَحَ الْهَدْى، ثم الْحَلْقُ أو التقصير، ثم الطَّوَافُ بالبيت، والسَّعْي، هذا هو المشروع في ترتيب هذه الأنساك الأربعة، كما فعله النبي صلى الله عليه وسلم أنه رمى جمرة الْعَقَبَةِ، ثم نَحَر أكثر بُدْنِه بيده، ثم حَلَقَ رأسه، ثم طاف، ولكن لو قدم بعضها على بعض، ولا سيما عند الحاجة، فلا بأس في ذلك، لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يُسْأَلُ يوم العيد في التقديم والتأخير، فما سُئل عن شيء قدم ولا أُخْرَ إلا قال: «افْعَلْ ولا حَرَجَ ».

قضية هذا السائل تنطبق على هذا الحكم، بمعني أنه يجوز أن يُؤَخِّرَ النحر إلى اليوم الثاني من أيام العيد، ويتحلل ،قبله، لأن التحلل لا يرتبط بذبح الهدى، وإنما التحلل يكون برمي جمرة العقبة، والْحَلْقِ، والطواف، ففي الرمي، والحلق، أو التقصير يتحلل التحلل الأول، وإذا طاف وسعى حل التحلل الثاني، أما النحر، أو ذبح الهدى فإنه لا علاقة له بالتحلل.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۲) چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟

از دعاهایی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای روز عرفه وارد شده است این می‌باشد: «خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَيْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۳) آیا صعود به کوه رحمت در عرفه واجب است؟

بالا رفتن از کوه عرفات از امور مشروع نیست بلکه اگر کسی آن را برای عبادت انجام دهد بدعت است و برای انسان جایز نیست که به آن اعتقاد داشته باشد و آن را از روی عبادت انجام ندهد....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۷) توضیح درباره مشعرالحرام و حکم دعا و وقوف بر کوه آن

مکان معینی است که مسجد بر آن بنا شده است و آن مکانی که است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که نماز صبح در مزدلفه را خواند و تا مشعر الحرام سوار بر سواره شده است و نزد آن ایستادن و دعا، تکبیر تهلیل گفته است....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۴) آیا انجام بیش از یک عمره در رمضان مشروع است؟

بله در این اشکال است و مخالف روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۳) حکم انجام عمره بعد از حج و پیش از طواف وداع برای حاجی مفرد

مثل اهل جده مثلا حج را به پایان رسانده‌اند و به جده برگشته‌اند سپس احرام می‌بندند و به مکه می‌آیند و در این حالت اشکالی ندارد زیرا او از بلد خود برای عمره آمده است....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۴) دلیل واجب بودن شب ماندن در مزدلفه چیست؟

دلیل واجب بودن آن قول الله است که می‌فرماید:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه