جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۲۲) زمان صحیح ذبح فدیه در حج

(۴۳۲۲) سوال: در سال‌های متعدد شاهد این بودیم که بسیاری از گوشت‌ها در منی هدر می‌رود لذا جایز است که من در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورم و طواف کنم و سرم را بتراشم و از احرام خارج گشته و لباسم را بپوشم و در روز سوم یا دوم فدیه‌ام را ذبح کنم تا که چیزی از آن را بخورم و کسی را پیدا کنم که بخورد یا این که باید ذبح قبل از تحلل باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد که انسان بعد از تحلل قربانی‌اش را ذبح کند و در مناسبت دوست دارم که نسکی را در روز عید انجام می‌گیرد واضح سازم: رمی جمره‌ی عقبه سپس ذبح قربانی سپس تراشیدن یا کوتاه کردن سر سپس طواف و سعی، انجام این‌ها به ترتیب مشروع است همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورده سپس اکثر قربانی‌اش را با دست خودش ذبح نمود سپس سرش را تراشیده سپس طواف را به جا آورده اما اگر بعضی زودتر از بعضی دیگر انجام گیرد مخصوصا هنگام نیاز اشکالی ندارد زیرا در مورد تقدیم و تأخیز در روز عید از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال می‌شد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هیچ چیزی از این که تقدیم و تأخیر شده بود پرسیده نشده بود مگر آن‌که فرمود: «افعل و لا حرج»[۱] : (انجام بده و اشکالی ندارد).

و مسئله‌ی این سوال کننده نیز بر این حکم تطبیق دارد یعنی جایز است که او ذبح را تا روز دوم از ایام عید به تأخیز بیاندازد و قبل از آن از احرام بیرون بیاید زیرا تحلل ربطی به ذبح قربانی ندارد و تحلل با رمی جمره‌ی عقبه و تراشیدن سر و طواف می‌باشد و با رمی و تراشیدن سر تحلل اول صورت می‌گیرد و هنگامی که طواف و سعی را نیز به جا آورد تحلل دوم صورت می‌پذیرد اما ذبح قربانی ربطی به تحلل ندارد.


[۱] رواه البخاری (۸۳) و مسلم (۱۳۰۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نشاهد في سنوات عديدة كثيرًا من اللحوم تذهب هدرًا في مِنّى، فهل يجوز لي في يوم العيد أن أَرْمِي جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، وأطوف بالبيت، وأحلق رأسي وأتحلل وألبس ثيابي وفي اليوم الثالث أو الثاني أذبح فديتي لكي أكل منها، وأجد من يأكلها أيضًا، أو أنه لا بد من ذبحها قبل التحلل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس أن يذبح الإنسان هَدْيَهُ بعد التحلل، وبهذه المناسبة أحب أن أبين أن الأنساك التي تفعل يوم العيد هي كالتالي: رمى جمرة الْعَقَبَةِ، ثم ذَبَحَ الْهَدْى، ثم الْحَلْقُ أو التقصير، ثم الطَّوَافُ بالبيت، والسَّعْي، هذا هو المشروع في ترتيب هذه الأنساك الأربعة، كما فعله النبي صلى الله عليه وسلم أنه رمى جمرة الْعَقَبَةِ، ثم نَحَر أكثر بُدْنِه بيده، ثم حَلَقَ رأسه، ثم طاف، ولكن لو قدم بعضها على بعض، ولا سيما عند الحاجة، فلا بأس في ذلك، لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يُسْأَلُ يوم العيد في التقديم والتأخير، فما سُئل عن شيء قدم ولا أُخْرَ إلا قال: «افْعَلْ ولا حَرَجَ ».

قضية هذا السائل تنطبق على هذا الحكم، بمعني أنه يجوز أن يُؤَخِّرَ النحر إلى اليوم الثاني من أيام العيد، ويتحلل ،قبله، لأن التحلل لا يرتبط بذبح الهدى، وإنما التحلل يكون برمي جمرة العقبة، والْحَلْقِ، والطواف، ففي الرمي، والحلق، أو التقصير يتحلل التحلل الأول، وإذا طاف وسعى حل التحلل الثاني، أما النحر، أو ذبح الهدى فإنه لا علاقة له بالتحلل.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۹) آیا ترک مزدلفه در نیمه‌شب برای جلوگیری از ازدحام جایز است؟

اگر که ماه غروب کرد اشکالی ندارد و ماه در شب دهم غایب نمی‌شود مگر اگر این که اکثر شب گذشته باشد و در این حالت اشکالی ندارد که از مزدلفه خارج شده و برای رمی جمره‌ی عقبه به منی برود...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۲) حكم تکرار عمره در رمضان

تکرار عمره در یک سفر از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش تا جایی که می‌دانیم نیست و خود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که مکه را فتح کردند حدود ۲۰ رمضان بود و ۹ روز از رمضان باقی بود که او در مکه باشد اما وارد نشده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تنعیم رفته تا این که عمره کند....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۶) آیا مراد از جمع همان مزدلفه است؟

مراد از آن مزدلفه است و جمع نامیده است چون مردم جمع می‌شوند و مردم در آن در جاهلیت و اسلام جمع می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۷) حکم ماندن در مزدلفه به‌ جای منی و ذبح خارج از منی در ایام تشریق

بعد از این که انسان کاملا منی را گشت و مکانی برای ماندن نیافت در این صورت شب ماندن در منی از او ساقط شده است اما بر او واجب است که نزد آخرین خیمه‌ها بماند و خیمه را به دیگر خیمه‌‌های حجاج متصل کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۴) حکم بازگشت حاجی به منی بعد از غروب آفتاب در روز دوم تشریق

مادامی که تعجیل کرده و از منی خارج شده بعد  از آن که رمی جمرات را بعد از زوال انجام داده به نیت اینکه نسکش را به پایان برساند پس نسکش به پایان رسیده است....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۷) حکم وکالت در رمی جمرات برای مسافرِ غیر معذور از جهت بیماری

نظر ما این است که آن به جا نیامده است و واجبی از واجبات حج را ترک کرده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه