جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۲۹۳) آیا صعود به کوه رحمت در عرفه واجب است؟

(۴۲۹۳) سوال: هر سالی که حج می‌کنم از کوه مشاهده بالا می‌روم همان رحمت در عرفات اما امسال به دلیل ضعیف بودنم چون که سنم بالا رفته است می‌ترسم که حج کنم و متردد هستم و نمی‌توانم که از آن کوه بالا بروم، چکار باید بکنم، وفقکم الله؟

جواب:

به سوال کننده می‌گوییم کمی درنگ کن؛ بالا رفتن از کوه عرفات از امور مشروع نیست بلکه اگر کسی آن را برای عبادت انجام دهد بدعت است و برای انسان جایز نیست که به آن اعتقاد داشته باشد و آن را از روی عبادت انجام ندهد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حریص‌ترین شخص بر انجام فعل خیر و تبلیع رسالت و دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده است با این وجود از آن بالا نرفته و هیچ کس را امر نکرده که از آن بالا برود و هیچ کس بالا رفتن از آن را تا جایی که من می‌دانم اقرار نکرده است.

وبرای همین بالا رفتن از این کوه مشروع نیست بلکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که پشت آن از ناحیه‌ی شرقی ایستادن بود، فرمود: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۱] : (اینجا ایستادم و عرفه به تمامی، موقف است): و انگار اشاره به این داشته هر انسانی در مکان خودش بایستاد کفایت می‌کند و مردم در آن مکانی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایستاده است شلوغ نکنند.


[۱] رواه مسلم (۱۲۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كُلُّ سَنَةٍ أحج فيها إلى بيت الله الحرام أصعد على جبل المشاهدة، الذي هو جبل الرحمة في عرفات، وهذه السَّنَةُ أجدني ضعيفًا لسني، وأنا متردد أخشى أن أحج ولا أستطيع الصعود، فما العمل، وفقكم الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نقول للسائل رويدك، فإن الصعود على جبل عرفات ليس من الأمور المشروعة، بل هو إن اتخذه الإنسان عِبَادَةٌ فهو بِدْعَةٌ، فلا يجوز للإنسان أن يَعْتِقَدَهُ عبادة، ولا أن يعمل به على أنه عبادة، والرسول صلى الله عليه وسلم أَخْرَصُ الناس على فعل الخير، وأَخْرَصُ الناس على تبليغ الرسالة، وأحرص الناس على دين الله ما صعده ولا أمر أحدًا بصعوده، ولا أقر أَحَدًا على صعوده -فيما أعلم-.

وعلى هذا فإن صعود هذا الجبل ليس بمشروع، بل قال رسول الله صلى الله عليه وسلم حين وقف خلفه من الناحية الشرقية: «وَقَفْتُ هَا هُنَا، وعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ» وكأنه يشير بهذا إلى أن كل إنسان يجزئه أن يقف في مكانه، وأيضا لا يزدحم الناس على هذا المكان الذي وقف فيه الرسول صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۰) توقف نادرست در عرفه و تأثیر آن بر صحت حج

اگر حجاج از روی خطا و اشتباه در روز هشتم و نهم در عرفه بمانند کفایتشان می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را بیش‌تر از توانش تکلیف نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۷) حکم ذبح قربانی قبل از روز عید در حج

برای انسان جایز نیست که قربانی‌اش را قبل روز عید ذبح کند لذا روز عید برای ذبح آماده شده و همچنین سه روز بعد آن و اگر ذبح قبل از روز عید جایز بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام می‌داد...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۰) آیا با انجام طواف افاضه ما را از طواف قدوم و وداع مستغنی می‌سازد؟

بله او را از طواف قدوم و وداع مستغنی می‌سازد...

ادامه مطلب …

(۴۳۳۷) حکم ماندن در مزدلفه به‌ جای منی و ذبح خارج از منی در ایام تشریق

بعد از این که انسان کاملا منی را گشت و مکانی برای ماندن نیافت در این صورت شب ماندن در منی از او ساقط شده است اما بر او واجب است که نزد آخرین خیمه‌ها بماند و خیمه را به دیگر خیمه‌‌های حجاج متصل کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۶) حکم طواف افاضه زن بدون مَحرم در ایام تشریق

اگر زن بر نفس خود امینت دارد شرط طواف زن همراه با مَحرم بودن نیست اما اگر از فاسقان و ضرر در امان نیست باید محرمی همراه او باشد که از او حمایت کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۴) رمی ناقص به‌ علت ازدحام و انحراف سنگ‌ریزه‌ها

زدن به جمره واجب نیست زیرا آن ستون‌های موجود در آن حوض‌ها جمار مجرد علامت‌هایی برای مکان رمی هستند و واجب این است که سنگ‌ریزه به آن حوض برسد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه