(۴۳۳۰) سوال: آیا با انجام طواف افاضه ما را از طواف قدوم و وداع مستغنی می‌سازد؟

جواب:

بله او را از طواف قدوم و وداع مستغنی می‌سازد اگر که آن را در آخر قرار داده باشد اما در این حالت نمی‌گوییم طواف قدوم زیرا طواف قدوم با انجام مناسک حج ساقط شده است و دلیل سقوط طواف قدوم و اکتفا به طواف افاضه حدیث عروه بن المُضَرِّس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌باشد هنگامی که در نماز صبح در مزدلفه نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و او را باخبر ساخت از طیيء[۱] آمده است و کوهی را ترک نکرد مگر این که نزد آن وقف کرده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او گفت: «من شهد صلاتنا هذه، ووقف معنا حتى نطلُع، و قد وقف قبل ذلك بعرفة ليلاً أو نهراً، تمَّ حَجُّه، وقضى تَفَثَه»[۲] : (هر کس نماز فجر را با ما بخواند و تا طلوع خورشید با ما در مزدلفه بماند در حالی که قبل از آن شب یا روز در عرفه ایستاده باشد حج وی کامل گشته و مناسک خویش را ادا کرده است): و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طواف قدوم و شب ماندن در منی در روز نهم را ذکر نکرد.

اما طواف افاضه بعضی از علما گفته‌اند: اگر در آخر سفر می‌باشد و هنگامی که می‌خواهد سفر کند طواف کند او را از طواف وداع مستغنی می‌سازد و در این اینجا اشکالی باقی می‌ماند که آیا سعی را برای حج، بعد از طواف افاضه‌ای که آن در هنگام سفر قرار داده است، می‌شود؟ یا می‌گوییم اول سعی می‌کند سپس طواف می‌کند؟ می‌گوییم: کلش جایز است اکر چه اول سعی کند سپس طواف کند زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به کسی که در منی بود و گفته بود: من سعی را قبل از این که طواف کنم به جا آورده‌ام، فرمود: «لا حرج»[۳] : (اشکالی ندارد): و اگر اول طواف کرد سپس سعی را به حا آورد نیز اشکالی ندارد زیرا این سعی تابع طواف است و این جدایی بین سفر و طواف اشکالی ندارد.

[۱] اسم کوهی است در شرق مدینه.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.