چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۴۳۷۳) حکم انجام عمره بعد از حج و پیش از طواف وداع برای حاجی مفرد

(۴۳۷۳) سوال: آیا بعد از مناسک حج و قبل از طواف وداع، عمره جایز است برای این که من فقط نیت حج کرده‌ام و بعد از آن نیت عمره کردم و از شهر گده احرام عمره بستم؟ لطفاً ما را راهنمایی کنید وفقکم الله.

جواب:

عمره‌ی بعد از حج اگر اتفاقی مانند چیزی که برای عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رخ داد رخ دهد هنگامی که برای عمره احرام بست و قبل از این که به مکه برسد حیض شد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او امر نمود که برای حج احرام ببندد پس این کار را کرد و بعد از تمام شدن حج از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طلب کرد که عمره کند پس به برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ امر کرد که با او به تنعیم رود پس از آنجا احرام بست[۱] ؛ و اگر برای زن چنین چیزی که برای ام المؤمنین عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رخ داد، رخ دهد و نفس راحت نشود مگر این که عمره را بعد از حج انجام دهد، اشکالی ندارد زیرا در سنت وارد شده است اما به غیر از آن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش هیچ‌کدام بعد از حج عمره نکردند بلکه عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که همراه خواهرش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا بود و به تنعیم رفتند نیز عمره ننمود و اگر عمره بعد از حج از امور مشروع می‌بود عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ انجام می‌داد زیرا برای او میسر بود و او همراه خواهرش به تنعیم رفتند لذا این دلیلی بر این است که برای حاجی مشروع نیست که بعد از حج عمره کند مگر این که به بلدش برگردد سپس دوباره از آنجا بیاید مثل اهل جده مثلا حج را به پایان رسانده‌اند و به جده برگشته‌اند سپس احرام می‌بندند و به مکه می‌آیند و در این حالت اشکالی ندارد زیرا او از بلد خود برای عمره آمده است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجوز الْعُمْرَةُ بعد مناسك الحج، وقبل طَوافِ الْوَدَاعِ حيث إني لم أنوِ إلا حَجًا فقط، وبعدها نويت لِلْعُمْرَةِ وأحرمت لِلْعُمْرَةِ من جُدة؟ أفيدونا وفقكم الله.

فأجاب رحمه الله تعالى: الْعُمْرَةُ بعد الْحَجِّ إذا حصل مثل ما حَصَلَ لعائشة رضي الله عنها حينما أحرمت بالْعُمْرَةِ، فَحَاضَتْ قبل أن تَصِلَ إلى مَكَّةَ، فأمرها النبي صلى الله عليه وسلم أن تُحرِمَ ،بالْحَجِّ، ففعلت، وبعد انتهاء الْحَج طلبت من النبي صلى الله عليه وسلم أن تَعْتَمِر فأمر أخوها عبد الرحمن بن أبي بكر أن يخرج بها إلى التَّنْعِيمِ فأحرمت منه. فإذا جرى لامرأة مثل ما جرى لأم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، ولم تَطبْ نفسها ، إلا بفعل الْعُمْرَةِ بعد الْحَجِّ فهذا لا بأس به، لورود السُّنَّةِ به، وأما من سواها فإن النبي صلى الله عليه وسلم وأصحابه لم يقم أحد منهم بأداء عُمْرَةٍ بعد أداء الْحَجِّ، بل هذا عبد الرحمن بن أبي بكر كان مصاحبًا لأخته وخارجا إلى التَّنْعِيمِ ومع ذلك لم يأت بِعُمْرة، ولو كانت الْعُمْرَةُ بعد الْحَجّ من الأمور المشروعة لكان فعلها عبد الرحمن بن أبي بكر لأنها متيسرة له، فإنه قد ذهب مع أخته إلى التَّنْعِيمِ، فهذا دليل على أنه لا يشرع للحاج أن يأتي بالْعُمْرَةِ بعد الْحَجِّ، إلا إذا رجع إلى بلده، ثم أتى بها من بلده، مثل لو كان من أهل جُدَّةَ فلما انتهى الْحَج خرج إلى جُدَّةَ، ثم رجع مُحرِما بالْحَجِّ، فلا حرج عليه هنا لأنه أتى بالْعُمْرَةِ من بلده.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۷) حکم وکالت در رمی جمرات برای مسافرِ غیر معذور از جهت بیماری

نظر ما این است که آن به جا نیامده است و واجبی از واجبات حج را ترک کرده...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۹) حکم کوتاه کردن قسمتی از مو پس از سعی عمره (برای مردان)

باید در حج و عمره کل موهای سر کوتاه شود نه اینکه هر مویی کوتاه شود همان‌گونه که بعضی از مردم زمانی که از مروه بیرون آمده اند ۳ یا ۴ تار مو را کوتاه می کنند در صورتی که به هیچ عنوان این کفایت نمی کند ...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۵) حکم اشتباه در ترتیب رمی جمرات

رمی سه جمره در روز عید صحیح نمی‌باشد مگر رمی جمره‌ی عقبه زیرا این در روز عید رمی می‌شود و رمی جمره‌ی وسط و کوچک، ملغی می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۱) حکم جمع بین طواف افاضه و طواف وداع

اگر طواف افاضه را قبل از وقت سفر انجام دادی تو را از طواف وداع کفایت می‌کند اما اگر طواف افاضه را زودتر به جا آوردی یعنی در روز عید یا روز دوم یا سوم قبل از این که حج تمام شود طواف افاضه کردی، کفایت نمی‌کند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه