سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۰۷) حكم رمی جمره خارج از حوض به‌سبب ازدحام سنگ‌ریزه‌ها

(۴۳۰۷) سوال: رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورده‌ام ولی گمان می‌کنم که جانبی که خارج از حوض قرار دارد را رمی کرده‌ام و سبب آن این بود که حوض پر از سنگ‌ریزه بود و من متوجه این نشدم مگر در اثنای رمی، چه چیز بر من لازم و واجب است؟

جواب:

انسان هنگامی که رمی جمرات می‌کند، زمانی که یقین حاصل کرد که سنگ‌ریزه‌ها در حوض افتادند، کفایت می‌کند و اگر چه از حوض بغلطد.

دوم: اگر یقین دارد که در حوض نیافتادن است پس به جا نیامده و کفایت نمی‌کند.

سوم: اگر غالب ظنش این است که در حوض افتاده است کفایت می‌کند.

چهارم: اگر غالب ظنش بر این باشد که در حوض نیافتاده، کفایت نمی‌کند.

پنجم: این که شک داشته باشد که در حوض افتاده یا نه؟ و ترجیحی هم نداشته باشد در این صورت کفایت نمی‌کند بنابراین در سه صورت به جا نیامده است: اگر یقین حاصل کند که در حوض واقع نشده است یا غالب ظنش این باشد که در حوض نیافتاده است یا در شک باشد که در این حالت‌ها رمی آن به جا نیامده است و باید آن چه علما گفته‌اند انجام دهد و آن فدیه‌ای است که باید در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند مگر این که فقط یک یا دو سنگ بوده است که امیدوارم چیزی بر او لازم نباشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رميت الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَة، ولكن أظن أنني رميت من الجانب الذي خارج الحوض، والسبب أن الحوض مملوء بالحصى، ولم أنتبه لذلك إلا أثناء الرمي، ما الواجب علي، وهل يلزمني شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإنسان إذا رمى الْجَمَرَاتِ فإما أن يتيقن أن الحصاة وقعت في الحوض، فإذا تيقن أنها وقعت في الحوض فهي مُجزِئَةٌ، ولو تدحرجت وخرجت من الحوض.

الثاني: أن يتيقن أنها لم تكن في الحوض فهذه لا تجزئه.

الثالث: أن يغلب على ظنه أنها وقعت في الحوض، فهذا يكفي.

الرابع: أن يغلب على ظنه أنها لم تقع في الحوض، فهذه لا تجزئ.

الخامسة: أن يتردد ويشك، هل وقعت أو لا؟ بدون ترجيح، فهذه لا تجزئ. فصارت لا تجزئ في ثلاثة أحوال إذا تيقن أنها لم تقع في الحوض، أو غلب على ظنه أنها لم تقع في الحوض، أو تردد ففي هذه الحال يعتبر غير رام، وعليه على ما قاله العلماء – رحمهم الله – فِدْيَةٌ تُذْبَحُ فِي مَكَّةَ، وتوزع على الفقراء إلا إذا كانت حصاة أو حصاتين، فأرجو ألا يكون عليه شيء.

مطالب مرتبط:

(۴۳۵۸) زمان مشروع برای طواف وداع

طواف وداع برای هر کسی که حج یا عمره می‌کند واجب است قبل از این که از مکه خارج شود طواف وداع را بدون سعی به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۶) حکم تأخیر خروج از مکه پس از طواف وداع به سبب استراحت

واجب است که طواف وداع آخرین اموری باشد که انسان انجام می‌دهد...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۳) حکم رمی جمرات قبل از زوال در ایام تشریق

عل ایشان در حکم ترک است همانند این که رمی در این سه روز را انجام نداده‌اند و بر اساس آن‌چه اهل علم می‌گویند کسی که واجبی از واجبات حج را ترک کرد باید فدیه بدهد و آن نیز ذبح کردن گوسفندی در مکه می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۰۳) آیا رمی در هوا بدون برخورد به جمره معتبر است؟

اگر رمی را بر وجه صحیح آن اعاده نکردید باید فدیه‌ای را  در مکه ذبح کنید و بر فقرا آنجا توزیع کیند و اهل علم برای کسی که واجبی را ترک کند این‌گونه گفتند و رمی از واجبات حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۴) حکم ترک عمره بعد از حج افراد برای حجاجی که اولین بار حج گزارده‌اند

حج ایشان کامل است مادامی که آن را بر وجه مشروع به جا آوردند و ادای عمره از شروط حج نیست ولی مادامی که از قبل عمره نکردند عمره نیز بر ایشان واجب است....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۹) آیا جایز است در شب‌های یازدهم و دوازدهم بعد از نصف شب از منی خارج شد؟

اگر بیشتر شب گذشته باشد و او در منی بوده می‌تواند خارج شود چون اکثر به منزله‌ی کل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه