جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۴۳) حکم رمی جمرات قبل از زوال در ایام تشریق

(۴۳۴۳) سوال: ما مجموعه‌ای از حجاج هستیم که در ایام تشریق رمی جمرات سه‌گانه را در صبح قبل از زوال به جا آوردیم، لذا چه چیزی بر ما لازم می‌شود؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سال دهم با مردم حج کردند و مردم را امر نمودند که مناسک حج از ایشان بگیرند زیرا امام و معلم و راهنما می‌باشد لذا واجب است که به روش ایشان اقتدا شود: {لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِی رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةࣱ لِّمَن كَانَ یَرۡجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلۡیَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا} [سوره اﻷحزاب: ۲۱] : (یقیناً برای شما در زندگی رسول الله سرمشق نیکویی است، برای آنان که به الله و روز آخرت امید دارند، و الله را بسیار یاد می‌کنند): و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در ایام تشریق رمی جمرات را بعد از زوال آفتاب به جا آوردند و صحابه نیز تا آن وقت صبر می‌کردند لذا رمی نمی‌کردند تا بعد از زوال خورشید و نمی‌دانم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به کسی رخصت داده باشد که در این ایام قبل از زوال خورشید رمی بکند بنابراین رمی ایشان در واقع در غیر واقتش بوده است یعنی قبل از وقتش انجام داده‌اند و عبادت هنگامی که قبل از وقتش انجام شود به جا نمی‌آید مخصوصا این که سوال کردن در مورد آن آسان بوده و آنجا علمای بسیاری حضور دارند و حتی اگر از طالب العلم مبتدی نیز سوال کرده بودند به آنها می‌گفت که چه چیزی بر ایشان واجب است لذا فعل ایشان در حکم ترک است همانند این که رمی در این سه روز را انجام نداده‌اند و بر اساس آن‌چه اهل علم می‌گویند کسی که واجبی از واجبات حج را ترک کرد باید فدیه بدهد و آن نیز ذبح کردن گوسفندی در مکه می‌باشد و آن را بین فقر توزیع کند و خودش از آن چیزی بر ندارد زیرا آن به منزله‌ی کفاره است و با آن حجش تمام می‌یابد إن شاء الله.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن مجموعة من الْحُجَّاجِ رَمَيْنَا الْجَمَرَاتِ الثلاث في أيام التشريق في الصباح، قبل الزوال، فما الذي يلزمنا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن رسول الله صلى الله عليه وسلم حَجَّ بالناس في السَّنَةِ العاشرة، وأمرهم أن يأخذوا عنه مَنَاسِكَهُمْ، لأنه -عليه الصلاة والسلام- هو الإمام الْمُعَلِّمُ المرشد، وهو الذي يجب أن يهتدى ﴿ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن كَانَ يَرْجُوا اللهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَر الله كثيرا ﴾ [الأحزاب: ٢١]، والنبي -عليه الصلاة والسلام – لم يرمِ الْجَمَرَاتِ الثلاثة في أيام التشريق إلا بعد زوال الشمس، وهكذا كان الصحابة رضي الله عنهم و يتحينون هذا الوقت، ولا يرمون إلا بعد زوال الشمس، ولم أعلم أن الرسول صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لأحد أن يرمي قبل زوال الشمس في مثل هذه الأيام، لهذا يكون رميهم واقعا في غير وقته، أي قبل الوقت والعبادة، إذا فعلت قبل وقتها فإنها لا تجزئ – لا سيما – وأن السؤال عليهم متيسر فالعلماء هناك كثيرون، ولو سألوا أدنى طالب للعلم لأخبرهم بما يجب فعلهم في مثل هذا الأمر، فيكون فعلهم هذا في حكم التَّرْكِ كأنهم لم يرموا هذه الأيام الثلاثة، وعليه فيجب عليهم على حسب ما قاله أهل العلم فيمن ترك واجبًا من واجبات الْحَجّ فِدْيَةٌ، أي: ذبح شاةٍ في مَكَّةَ، يوزعونها على الفقراء، ولا يأخذون منها شيئًا، لأنها بمنزلة الكفارة وبهذا يتم حجهم إن شاء الله.

مطالب مرتبط:

(۴۳۸۲) حكم تکرار عمره در رمضان

تکرار عمره در یک سفر از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش تا جایی که می‌دانیم نیست و خود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که مکه را فتح کردند حدود ۲۰ رمضان بود و ۹ روز از رمضان باقی بود که او در مکه باشد اما وارد نشده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تنعیم رفته تا این که عمره کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۵) یا ترک ماندن شب‌ در منی به‌ دلیل نبود مکان جایز است؟

بعد از برگشتنت از عرفه جایز نیست مگر این که در منی باشی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنجا رفت و به هیچ کس برای ترک از آنجا رخصت نداد مگر به چوپانان و ساقیان آب....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۹) آیا برای حاجی صحیح است که در ایام حج بیشتر از یک بار عمره کند؟

برای حاجی مشروع نیست که عمره کند مگر این که عمره‌ی تمتع برای کسی که حج تمتع آمده است انجام دهد یا عمره‌ی قِران در حج ادغام می‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۷) آیا سعی قبل از طواف صحیح است؟

اگر این در حج رخ داده است، صحیح است و اشکالی ندارد همانطور که اگر در روز عید طواف افاضه کرده و و قبل از این که طواف کند سعی را به جا آورده است لذا اشکالی در آن نیست ...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۶) حكم اشتباه در تشخیص جمرات سه‌گانه در ایام حج

چیزی بر شما لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۰) چه مدتی باید بین دو عمره فاصله باشد؟

بعضی از علما نظرشان بر این است که عمره در سال تکرار نمی‌شود و در هر سالی فقط یک بار انجام می‌شود و بعضی دیگر نظرشان بر این است که تکرار آن در سال اشکالی ندارد ولی به قدری باشد که موی سر رشد کند که بتوان آن را تراشید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه