شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۴۳۳۹) آیا جایز است در شب‌های یازدهم و دوازدهم بعد از نصف شب از منی خارج شد؟

(۴۳۳۹) سوال: آیا جایز است در شب‌های یازدهم و دوازدهم بعد از نصف شب از منی خارج شد؟

جواب:

اگر بیشتر شب گذشته باشد و او در منی بوده می‌تواند خارج شود چون اکثر به منزله‌ی کل است ولی به حجاجی که می‌خواهند موافق سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حج کنند اشاره می‌کنم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شب و روز را در منی می‌ماندند با وجود این که خنک‌کننده‌ها و خیمه‌هایی که امروز وجود دارد نبوده است و صبر می‌کرده و اجرش را دریافت می‌کرده است و حج را نوعی از جهاد قرار داده است هنگامی که ام المؤمنین عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از جهاد زنان پرسید، فرمودند: «عَلَيْهِنَّ جِهَادٌ لَا قِتَالَ فِيهِ؛ الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ»[۱] : ( بر ایشان جهادی است که در آن ستیزی نیست و آن حج و عمره می‌باشد): و حج تفریح و سرگرمی نمی‌باشد، حج عبادتی است که انسان نفس خود را بر آن صبر می‌دهد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به طور کامل تبعیت می‌کند لذا شب و روز را در منی می‌ماند مگر روز عید و دو روز بعد آن برای کسی تعجیل کند و سه روز بعد از آن برای کسی که تأخیز کند ولی انسان تأسف می‌خورد هنگامی که بعضی از وقایع در را می‌شنود که دلالت بر سبک شماردن برخی حج کنندگان می‌دهد و فقط با اسم حج می‌کنند نه با حقیقت تا جایی به ما رسیده است که برخی از مردم در شب دهم ذی الحجه در خانه‌اش می‌ماند سپس در اثنای شب احرام می‌پوشد و به سوی عرفه می‌رود و همراهش چیزهای را برای سرگرمی خود برمی‌دارد و هنگامی که کمی از شب مانده است به مزدلفه می‌رود سنگ را پرتاب می‌کند سپس به منی می‌رود و رمی جمرات را قبل از فجر انجام می‌دهد و به مکه رفته و طواف و سعی را کرده و در شبش به خانه کنار اهلش برمی‌گردد سپس برخی از آنها در روز به منی رفته و رمی جمرات می‌کنند و برخی دیگر نیز کسان دیگر را وکیل می‌کنند، آیا این حج است؟!! این بازی کردن است و اگر بر اساس قاعده‌ی فقها باشد شاید کفایتش کند اما عبادتش کجاست؟ مرد در قسمتی از شب برای تفریح می‌رود سپس به سوی اهلش برمی‌گردد و می‌گوید این حج است و این والله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قلب را محزون و خونین می‌کند که این شعیره‌ی عظیم تا به این حد رسیده است از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هدایت را برای خود و ایشان می‌خواهیم.


[۱] رواه ابن ماجه (۲۹۰۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز الخروج من مِنّى بعد منتصف الليل في ليلة الحادي عشر والثاني عشر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا مضى معظم الليل، وهو في مِنّى، فله أن يخرج منها جعلا للأكثر بمنزلة الكل، ولكن الذي أُشِيرُ به على إخواني الْحُجَّاج أن يجعلوا حَجَّهُمْ حَجَّا موافقا للسُّنَّة التي جاءت عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وقد كان عليه الصلاة والسلام- يبقى في منى ليلا ونهارًا، ومع أنه في ذلك الوقت لا مكيفات ولا خيام على ما كانت عليه اليوم، وهو صابر محتسب، وقد جعل الْحَجّ نوعا من الجهاد في سبيل الله، حين سألته أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها هل على النساء جهاد؟ قال: «عليهن جِهَادٌ لا قِتَالَ فيه: الْحَجّ والْعُمْرَةُ»، والْحَجُّ ليس نزهة ولا طَرَبًا، الْحَج عبادة فليصبر الإنسان نفسه على هذه العبادة، ويتأسى بالنبي صلى الله عليه وسلم فيها تأسياً كاملا، فيبقى في مِنى ليلا ونهارًا، وما هي إلا يوم العيد ويومان بعده لمن تعجل، أو ثلاثة أيام لمن تأخر، لكن الإنسان ا يأسف حين يسمع وقائع في الْحَجّ تدل على استهانة الفاعلين بالْحَجِّ، وأنه ليس عندهم إلا اسم لا حقيقة له حتى بلغنا أن من الناس من يبقى في بيته ليلة العاشر من شهر ذي الْحَجَّةِ، ثم في أثناء الليل يُحْرِمُ ويخرج إلى عَرَفَةَ، ومعه الأشياء التي يُرفه نفسه بها، ثم إذا بقي قليل من الليل ذهب إلى مُزْدَلِفَةَ، ولَقَطَ الحصى كما يقول، ثم مشى إلى مِنّي، ورمى الْجَمَرَاتِ قبل الفجر، ونزل إلى مكة، وطاف، وسعى، ثم عاد في ليلته إلى بيته مع أهله ثم منهم من يخرج في النهار إلى منى ليرمي الْجَمَرَاتِ، ومنهم من يُوَكَّلُ أيضا، هل هذا حج؟ هذا تلاعب، وإن كان على قاعدة الفقهاء قد يكون مجزئ لكن الكلام أين العبادة؟ رجل يذهب يَتَنَزَّهُ بعض ليله، ثم يرجع إلى أهله ويقول إنه حَجٌ، وهذا والله مما يحزن النفس، ويُدمي القلب أن يصل الحد إلى هذا في إقامة هذه الشعيرة العظيمة، نسأل الله لنا ولهم الهداية.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۵) حکم شک در محل مبيت مزدلفه پس از انجام اعمال حج

اگر برای شما روشن شده که قبل از مزدلفه پایین گشته‌اید حکم شما در حکم کسی که شب ماندن در مزدلفه را ترک کرده است زیرا برای انسان واجب است که احتیاط کند و در مکانی نشیند مگر این که یقین داشته باشد که غالب ظنش آن است که در مزدلفه است....

ادامه مطلب …

(۴۳۰۵) حکم اشتباه در ترتیب رمی جمرات

رمی سه جمره در روز عید صحیح نمی‌باشد مگر رمی جمره‌ی عقبه زیرا این در روز عید رمی می‌شود و رمی جمره‌ی وسط و کوچک، ملغی می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۲) آیا خرید پس از طواف وداع فدیه دارد؟

اهل علم می‌گویند: اشکالی ندارد که انسان هنگامی که طواف وداع نمود چیزهایی که در مسیر نیاز دارد مثل هدایا و وسایل کمک‌کنندن‌ی سفر را خریداری کند اما نمی‌تواند برای تجارت کردن خرید کند و اگر این کار را کرد باید دوباره طواف وداع انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۳۲۵) حکم پوشیدن لباس پیش از ذبح قربانی در حج پس از رمی، طواف و حلق

بله جایز است زیرا انسان هنگامی که در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورد و سرش را تراشید، تحلل اول صورت گرفته است و برای او جایز است که لباسش را بپوشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۵) ارکان حج و عمره چیست؟

علما ذکر کرده‌اند که ارکان حج چهار چیز است: احرام بستن و نیت دخول به نسک، وقوف در عرفه، طواف افاضه و سعی و ارکان عمره سه چیز می‌باشد: احرام بستن و نیت عمره، طواف و سعی....

ادامه مطلب …

(۴۳۱۱) حکم وکالت در رمی جمرات به‌ سبب بیماری و ازدحام

روز‌هایی که مریض بودی و همسرت از جانب شما رمی کرده است کفایت می‌کند إن شاء الله اما روزهایی از جانبت رمی ‌کرده و شما مریض نبودی ولی از شلوغی ترسیدی، شلوغی دائمی نیست و در اول وقت است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه