سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۳۰۰) حکم رمی جمرات قبل از فجر در ایام حج به‌علت ازدحام

(۴۳۰۰) سوال: در سال گذشته همراه همسر و مادر همسرم حج افراد را به جا آوردم و بعد از وقوف در عرفات و در هنگام غروب خورشید به مزدلفه رفتیم و در آنجا به خاطر این که زنان همراهم بود و بسیار شلوغ بود و من نیز نمی‌توانم با شلوغی مواجهه شوم تا نصف شب ماندیم سپس برای رمی جمره‌ی عقبه قبل از فجر روز دهم از آنجا رفتیم و همچنین رمی جمرات ایام تشریق را هر روز در نصف شب به جا آوردیم و بقیه‌ی نسک حج تقریبا در وقت خودش به جا آوردیم، آیا چیزی بر گردن ما در آن بر ما هست؟ و حج ما صحیح است؟

جواب:

ایشان واضح نساختند که ایام تشریق رمی را نصف شب، شب گذشته یا شب بعد به جا آوردند و اگر در نصف شب بعد به جا آورنده‌اند این صحیح نیست و آن‌چه که فقها ذکر می‌کنند بر آن می‌باشد یعنی فدیه را در مکه ذبح کرده و به فقرا صدقه دهند اما اگر در نصف شب گذشته بوده مثل این که رمی جمرات شب دوازدهم برای روز یازدهم به جا آورده‌اند مشکلی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في عام مضى أديت فَرِيضَةَ الْحَجِّ، ومعي زوجتي ووالدة زوجتي، وكان حَجَّنا إفرادًا، وبعد الوقفة بعرفات، وعند غروب الشمس توجهنا إلى مزدلفة، وبتنا بها إلى منتصف الليل، ونظرًا لوجود نساء معي، وكذلك شدة الزحام، وأنا لا أستطيع مواجهة شدة الزحام، قمنا برمي جَرَةِ الْعَقَبَةِ قبل فجر يوم العاشر، وكذلك رمينا جمرات أيام التشريق بعد منتصف الليل من كل يوم، وباقي نُسُكِ الْحَجّ أديناها في أوقاتها تقريبًا، فهل علينا شيء في ذلك؟ وهل حجنا صحیح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لم يُبيّن في أيام التشريق أنه رمى بعد منتصف الليل لليوم السابق أو لليوم المقبل، فإن كان لليوم المقبل فالأمر غير صحيح، وعليه على ما ذكره الفقهاء -رحمهم الله – أن يذبح فدية في مكة، يتصدق بها على الفقراء، وأما إذا كان لليوم الماضي مثل أن يرمي الْجَمَرَاتِ ليلة اثني عشرة ليوم أحد عشر، فلا بأس.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۴) رمی ناقص به‌ علت ازدحام و انحراف سنگ‌ریزه‌ها

زدن به جمره واجب نیست زیرا آن ستون‌های موجود در آن حوض‌ها جمار مجرد علامت‌هایی برای مکان رمی هستند و واجب این است که سنگ‌ریزه به آن حوض برسد ...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۸) حکم وکالت در رمی جمره اول برای حاجی ناتوان

واجب است که خودش رمی کند مگر این که آن مرد یا زن مریض باشد یا این که حامله باشد و برای فرزندش بترسد یا مانند آن که کسی از او نیابت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۶) آیا مراد از جمع همان مزدلفه است؟

مراد از آن مزدلفه است و جمع نامیده است چون مردم جمع می‌شوند و مردم در آن در جاهلیت و اسلام جمع می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۳) حکم رمی جمرات قبل از زوال در ایام تشریق

عل ایشان در حکم ترک است همانند این که رمی در این سه روز را انجام نداده‌اند و بر اساس آن‌چه اهل علم می‌گویند کسی که واجبی از واجبات حج را ترک کرد باید فدیه بدهد و آن نیز ذبح کردن گوسفندی در مکه می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۰) آیا با انجام طواف افاضه ما را از طواف قدوم و وداع مستغنی می‌سازد؟

بله او را از طواف قدوم و وداع مستغنی می‌سازد...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۹) آیا طواف وداع در عمره واجب است؟

ما آن را واجب می‌دانیم و این که برای شخص واجب است که بعد از عمره از مکه خارج نشود مگر این که طواف وداع را بعد از تمام کارهایش انجام دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه