سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

(۴۰۰۴) سوال: اگر زنی که روزه‌ی قضای رمضان بر عهده‌ دارد، روز نهم از ماه ذي‌الحجه (روز عرفه) یا روز نهم و دهم از ماه محرم را به نیت نفل، روزه بگیرد، آیا این روزه به جای روزه‌ی قضای رمضان حساب می‌شود یا خیر؟

جواب: علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد. برخی دیگر نیز چنین نظر دارند که جایز است قبل از تکمیل قضا، روزه‌ی نفل بگیرد زیرا زمان انجام قضا، فراخ می‌باشد و جایز است که انجام قضا را تا ماه شعبان به اندازه‌ای که تا ماه رمضان بعدی به اندازه‌ی همان روزه‌های قضا فرصت باشد به تأخیر بیاندازد. بنابراین چون زمانش زیاد است، روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضا، جایز است؛ همان طور که جایز می‌باشد انسان پیش از ادای نماز فرض در وقت خودش نماز نفل بخواند؛ برای مثال، هرگاه وقت ادای نماز ظهر فرا رسید، جایز است که ابتدا نماز نفل بخواند. بعد از دخول وقت نماز عصر نیز چنین است زیرا زمان، وسعت دارد و تنگ نیست؛ اما اگر زمان، تنگ و اندک باشد و فقط به اندازه‌ی ادای روزه‌های قضا از ماه شعبان باقی مانده باشد، در این حالت درست نیست که روزه‌ی نفل بگیرد اما اگر فرصت باشد، روزه‌ی نفل جایز است. اگر به شکلی عمل شود که پیشتر بیان کردیم (یعنی این روزها را با نیت انجام قضا روزه بگیرد) هدف بدون انجام هیچ کار ممنوعی حاصل می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لو صامت المرأة التاسع من ذي الحجة أو التاسع والعاشر من محرم ، ونَوَتْه ،نفلا، وعليها واجب من رمضان، هل يقع ذلك الصيام عن نفس اليوم، أم لا يقع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة فيها خلاف بين أهل العلم، فمنهم من يرى أنه لا يجوز لمن عليه قضاء رمضان أن يتطوع بنفل قبله، ومنهم من يرى أنه يجوز أن يتطوع بنفل قبله؛ وذلك لأن هذا القضاء وقته موسع، فيجوز للإنسان أن يؤخره إلى شعبان إلى أن يبقى بينه وبين رمضان الثاني بمقدار ما عليه فإذا كان وقته موسعًا فالتنفل قبله ،جائز، كما يجوز للإنسان أن يتنفل قبل صلاة الفريضة في وقتها.

فمثلا يجوز له أن يتنفل إذا دخل وقت الظهر، وبعد صلاة العصر إذا دخل وقت العصر؛ لأن الوقت ،موسع، فإذا كان مضيقا؛ بحيث لم يبق عليه من شعبان إلا بمقدار ما عليه من رمضان، فهنا لا يصح التطوع، وأما مع سعة الوقت فإن التطوع يصح، ولكن يحصل المقصود بدون محظور إذا فعلت ما أشرنا إليه سابقا، بأنْ نَوَتْ بهذا اليوم شيئًا من القضاء عليها.

مطالب مرتبط:

(۳۹۶۳) آیا باید روزه‌های نفل را به طور مرتب بگیرم؟

اگر خواستی به طور مداوم روزه بگیر و اگر نخواستی، خیر. اگر خواستی فقط دوشنبه یا فقط پنج‌شنبه را روزه بگیر. تمام این‌ها جایز است و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۳) حکم روزه گرفتن دهه اول ذی‌الحجه برای حاجیان و غیر حاجیان

کسی که در سرزمین عرفه حضور دارد، روز عرفه را روزه نمی‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عرفه، روزه‌ نگرفت...

ادامه مطلب …

(۳۹۷۶) حکم روزه‌ی گروهی در روز دوشنبه

روش و عادت سلف صالح چنین نبوده است که برای انجام یک عبادت معین، هماهنگ شوند و مثلا بگویند: روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه را همگی روزه می‌گیریم یا فلان وقت را همگی نماز می‌خوانیم....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۲) آیا روزه‌ گرفتن شش روز از شوال به صورت جدا جدا، جایز است؟

بهتر است روزه‌ گرفتن شش روز از شوال، پیوسته و پشت سر هم و فورا بعد از عید باشد زیرا این از شتاب کردن در انجام کار نیک است....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۷) حکم قضای روزه‌های عرفه، عاشورا و شش روز شوال پس از گذشت زمان آنها

اگر زنی نتوانست روزه‌ی رمضان و سپس روزه‌ی شش روز از شوال را در خودِ ماه شوال بگیرد، می‌تواند پس از تکمیل قضای رمضان، روزه‌ی نفل شوال را نیز قضا کند.....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۱) حکم نیت برای روزه‌های تاسوعا و عاشورا در صورت شک در آغاز ماه

هرگاه انسان در مورد شروع ماه جدید تردید داشته باشد، ایرادی ندارد که سه روز را روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه